1. Cần hiểu đúng về tác dụng của chất chống mồ hôi
Tăng tiết mồ hôi vùng dưới cánh tay có thể gây khó chịu, mất tự tin và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nhiều người sử dụng sản phẩm chống mồ hôi để cải thiện tình trạng này nhưng lo ngại rằng việc dùng lâu dài sẽ khiến nách tiết mồ hôi nhiều hơn hoặc mồ hôi chuyển sang những vùng khác trên cơ thể.
Theo các chuyên gia da liễu, cần phân biệt cảm giác sản phẩm giảm hiệu quả với tình trạng tăng tiết mồ hôi thực sự. Sử dụng đúng loại sản phẩm và đúng cách có thể giúp kiểm soát mồ hôi tốt hơn.
Sản phẩm khử mùi (deodorant) chủ yếu giúp kiểm soát mùi cơ thể bằng cách sử dụng hương liệu hoặc các thành phần tác động đến vi khuẩn gây mùi. Sản phẩm này không có tác dụng trực tiếp làm giảm lượng mồ hôi tiết ra.
Trong khi đó, chất chống mồ hôi (antiperspirant) thường chứa các hợp chất nhôm. Khi tiếp xúc với mồ hôi, những hợp chất này tạo thành nút gel tạm thời trong ống dẫn mồ hôi, làm giảm lượng mồ hôi thoát lên bề mặt da. Hiệu quả phụ thuộc vào công thức, nồng độ hoạt chất và cách sử dụng. Vì vậy, nếu nách vẫn ẩm hoặc có mùi sau khi dùng sản phẩm, không nên cho rằng cơ thể đang tiết nhiều mồ hôi hơn trước.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy chất chống mồ hôi bôi ngoài da khiến tuyến mồ hôi vùng nách tăng hoạt động hoặc làm mồ hôi chuyển sang các vùng khác trên cơ thể.
Tăng tiết mồ hôi bù đắp được ghi nhận rõ hơn sau phẫu thuật hoặc can thiệp hạch thần kinh giao cảm để điều trị một số trường hợp tăng tiết mồ hôi nghiêm trọng. Khi đó, mồ hôi có thể tăng ở những vùng khác trên cơ thể. Hiện tượng này không đồng nghĩa với việc dùng lăn hoặc sản phẩm chống mồ hôi thông thường sẽ khiến nách tiết mồ hôi nhiều hơn.
Nếu nhận thấy mồ hôi tăng lên, nguyên nhân có thể là thời tiết nóng, vận động, căng thẳng, thay đổi nội tiết, thuốc đang dùng hoặc bệnh lý. Cảm giác sản phẩm giảm hiệu quả cũng có thể do sử dụng chưa đúng cách hoặc tình trạng tăng tiết mồ hôi chưa được kiểm soát tốt.
2. Cách sử dụng chất chống mồ hôi
Để tăng hiệu quả và hạn chế kích ứng da, người dùng nên lưu ý những nguyên tắc sau:
Ưu tiên thoa vào buổi tối nếu hướng dẫn sản phẩm khuyến nghị: Nhiều sản phẩm chống mồ hôi, đặc biệt loại chứa muối nhôm có tác dụng mạnh, được khuyến nghị sử dụng trước khi đi ngủ. Khi tuyến mồ hôi ít hoạt động hơn, hoạt chất có điều kiện phát huy tác dụng trong ống dẫn mồ hôi. Thời gian lưu sản phẩm trên da và tần suất sử dụng cần tuân theo hướng dẫn của từng loại. Không phải tất cả sản phẩm đều yêu cầu thoa vào buổi tối hoặc dùng theo cùng một lịch trình.
Chỉ thoa khi vùng nách khô hoàn toàn: Da ẩm có thể làm giảm hiệu quả của một số sản phẩm và tăng nguy cơ kích ứng. Sau khi tắm, cần lau khô vùng nách và đợi da khô hẳn trước khi thoa. Nếu cần, có thể sử dụng máy sấy ở chế độ gió mát để làm khô da. Không nên thoa sản phẩm lên vùng da đang ẩm ướt hoặc đổ nhiều mồ hôi.
Tránh sử dụng trên da bị tổn thương: Không nên thoa chất chống mồ hôi lên vùng da trầy xước, viêm hoặc ngay sau khi cạo, nhổ lông nếu da còn kích ứng. Một số sản phẩm có thể gây châm chích, đỏ hoặc ngứa, nhất là khi sử dụng không đúng hướng dẫn. Nếu xuất hiện kích ứng kéo dài, nên ngừng sử dụng và hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Dùng lại theo hướng dẫn, không tự ý tăng lượng: Thời gian tác dụng khác nhau tùy sản phẩm; không nên tự tăng số lần thoa chỉ vì cảm thấy hiệu quả chưa rõ, bởi việc sử dụng quá mức có thể làm tăng nguy cơ kích ứng.
Nếu sản phẩm không kê đơn không giúp kiểm soát mồ hôi dù đã dùng đúng cách, nên cân nhắc khám da liễu thay vì liên tục đổi sản phẩm hoặc tăng liều.
3. Khi nào cần khám vì tăng tiết mồ hôi vùng nách?
Tăng tiết mồ hôi có thể là tình trạng nguyên phát, thường khu trú ở một số vùng như nách, lòng bàn tay hoặc bàn chân; cũng có thể liên quan đến bệnh lý, thuốc hoặc những thay đổi trong cơ thể.
Nên khám nếu mồ hôi tiết quá nhiều, ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, không cải thiện với sản phẩm thông thường hoặc đột ngột tăng rõ rệt so với trước. Đặc biệt, cần đánh giá y tế nếu tình trạng mới xuất hiện ở tuổi trưởng thành, xảy ra chủ yếu vào ban đêm hoặc đi kèm sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân hay hồi hộp.
Tùy nguyên nhân và mức độ, bác sĩ có thể tư vấn chất chống mồ hôi kê đơn chứa nhôm clorua, thuốc hoặc các phương pháp điều trị khác như tiêm botulinum toxin. Một số kỹ thuật dùng năng lượng để tác động đến tuyến mồ hôi cũng có thể được cân nhắc ở những trường hợp phù hợp.
Nhìn chung, chất chống mồ hôi không được chứng minh là nguyên nhân gây tăng tiết mồ hôi bù đắp. Sử dụng đúng cách và tìm kiếm tư vấn y tế khi triệu chứng kéo dài là những bước quan trọng để kiểm soát tình trạng đổ mồ hôi vùng nách.
