Cơ quan Quản lý Eo biển vịnh Ba Tư (PGSA) do Iran thành lập hôm 23/8 công bố danh sách các tàu vi phạm quy định của nước này về việc di chuyển qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường hàng hải có tầm quan trọng chiến lược nhất thế giới.
PGSA cảnh báo các tàu trong "danh sách đen" này sẽ bị cấm đi qua eo biển hoặc đối mặt những biện pháp hạn chế lưu thông trong tương lai, gồm phạt tiền, bị bắt giữ hoặc thậm chí tịch thu. Những tàu thực hiện hoạt động trung chuyển hàng hóa với các phương tiện trên cũng có thể bị đưa vào "danh sách đen".
Theo thông báo của PGSA, các chủ hàng nên tham khảo danh sách này trước khi thuê tàu đến hoặc đi từ vịnh Ba Tư nhằm tránh rắc rối có thể phát sinh trong quá trình vận chuyển.
PGSA cho biết thêm các chủ tàu muốn được xóa tên khỏi danh sách phải nộp đơn kèm theo giải trình để cơ quan chức năng Iran xem xét. Danh sách cập nhật sẽ được thông báo trên trang web của PGSA.
Hiện danh sách này gồm 46 tàu đăng ký tại 17 quốc gia, trong đó có 21 chiếc treo cờ Liberia.
Động thái của PGSA có thể gây phức tạp cho hoạt động vận tải của các chủ tàu và công ty vận chuyển hàng hóa qua Hormuz. Thông báo này đánh dấu một bước leo thang mới trong nỗ lực của Iran nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.
Kể từ giữa tháng 3, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã vận hành cơ chế kiểu "trạm thu phí", trong đó tàu nước ngoài phải trải qua quy trình kiểm tra nghiêm ngặt và nộp phí trước khi được phép đi qua luồng hàng hải ở phía bắc Hormuz. Tehran tuyên bố họ chỉ thu phí dịch vụ hàng hải chứ không phải phí đi qua eo biển.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei giải thích rằng các khoản phí này nhằm bù đắp chi phí cho những dịch vụ được cung cấp, như hỗ trợ dẫn đường, bảo hiểm tàu thuyền và các biện pháp bảo vệ môi trường do Iran - Oman cùng quản lý.
Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm đối đầu Iran - Mỹ những tháng qua, khi cả Tehran và Washington đều tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. Iran yêu cầu tàu bè qua Hormuz phải đi theo tuyến hàng hải phía bắc qua lãnh hải nước này, trong khi Mỹ hậu thuẫn tuyến đường phía nam, sát bờ biển Oman.
Iran đã nhiều lần bị cáo buộc phóng tên lửa, UAV vào tàu hàng di chuyển theo tuyến phía nam, khiến lưu lượng hàng hải qua Hormuz có những thời điểm tê liệt. Tuy nhiên, dữ liệu từ Kpler, tổ chức theo dõi tàu bằng tín hiệu nhận dạng và vệ tinh, cho thấy luồng hàng hải ở phía nam Hormuz đang dần nhộn nhịp trở lại với sự bảo vệ của hải quân Mỹ.
