Trong bối cảnh nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng an toàn, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, Hà Tĩnh đã và đang từng bước khẳng định hướng đi mới bằng việc mở rộng mô hình sản xuất lúa hữu cơ và theo hướng hữu cơ. Nhiều địa phương đã chủ động liên kết với doanh nghiệp để tổ chức sản xuất, áp dụng đồng bộ từ khâu giống, phân bón đến tiêu thụ sản phẩm, mang lại hiệu quả rõ nét cả về kinh tế và môi trường.
Tại thôn Tân Thượng (xã Thiên Lộc, Can Lộc), mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm (Thừa Thiên - Huế) đã mang lại “mùa vàng” thực sự cho bà con. Với năng suất đạt trên 3,2 tạ/sào, giá bán 7.500 đồng/kg, người nông dân không chỉ có thu nhập ổn định mà còn yên tâm sử dụng sản phẩm sạch, an toàn.
Ông Đặng Phúc Tùng (thôn Tân Thượng, xã Thiên Lộc, Can Lộc) chia sẻ: “Tôi có gần 1 mẫu tham gia mô hình. Lần đầu tiên sản xuất theo hướng hữu cơ, gia đình tôi gặp không ít bỡ ngỡ vì phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật, không dùng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ được tập huấn bài bản và sự đồng hành của cán bộ kỹ thuật, vụ mùa vừa rồi thành công ngoài mong đợi”.
![bqbht_br_img-3705-5281.jpg](https://cdn.baohatinh.vn/images/ca313b8b6b4e104c8ef25a747b206f1cfa58c1a0d661a9166701350c680f0045fff964d42d561922693270d4897de5bfd03f4d1f428c5566728a907765344866/bht_brd_img-3705-5281.jpg "Bà con nông dân thôn Ngụ Quế đón "mùa vàng".")
Vụ xuân 2025 là vụ thứ 3, bà con nông dân thôn Ngụ Quế (xã Cẩm Vịnh, TP Hà Tĩnh) sản xuất lúa theo hướng hữu cơ. Năng suất ghi nhận trên đồng ruộng đạt hơn 2,7 tạ/sào. Điều bà con phấn khởi nhất là môi trường sản xuất an toàn, sử dụng hoàn toàn phân bón và các chế phẩm sinh học, hữu cơ. Đất đai và môi trường được cải tạo và được doanh nghiệp thu mua với giá cao.
Tại xã Xuân Lam (Nghi Xuân), HTX Nông nghiệp Thống Nhất Xuân Lam cũng đang hợp tác với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm để triển khai mô hình sản xuất lúa DT39 theo hướng hữu cơ vụ xuân 2025 trên diện tích 12 ha. Theo hình thức liên kết chuỗi, doanh nghiệp cung cấp toàn bộ vật tư đầu vào gồm giống lúa, phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và bao tiêu toàn bộ sản phẩm.
Ông Nguyễn Văn Chiến - Giám đốc HTX Nông nghiệp Thống Nhất Xuân Lam cho biết: “Lúa đẻ nhánh khỏe, kháng sâu bệnh tốt, bông dài, nhiều hạt. Vụ xuân này, năng suất đạt 6 tấn/ha, giá bán lúa khô 8.500 đồng/kg. Mức thu nhập từ lúa hữu cơ cao hơn rõ rệt so với canh tác truyền thống. Đặc biệt, điều kiện sinh thái đồng ruộng cũng từng bước được phục hồi, cân bằng hơn. HTX dự kiến tiếp tục mở rộng diện tích liên kết trong vụ hè thu tới”.
Không chỉ dừng ở sản xuất lúa đơn thuần, Hà Tĩnh còn triển khai nhiều mô hình kết hợp canh tác hữu cơ gắn với phát triển hệ sinh thái. Tiêu biểu là mô hình “Sản xuất lúa kết hợp nuôi rươi theo hướng hữu cơ” tại thôn Đậu Giang (xã Kỳ Khang, Kỳ Anh). Đây là vùng thấp trũng ven kênh Nhà Lê, trước đây từng có nhiều rươi tự nhiên nhưng bị mai một do việc sử dụng hóa chất trong canh tác. Sau 3 năm triển khai mô hình liên kết với công ty, sử dụng phương pháp sản xuất hoàn toàn hữu cơ không chỉ giúp tăng năng suất lúa lên 55 tạ/ha mà hệ sinh thái đồng ruộng cũng dần hồi phục. Rươi và các sinh vật bản địa như cua đồng, cá ruộng bắt đầu quay trở lại.
Theo phòng NN&MT huyện Kỳ Anh, sản xuất theo hướng hữu cơ không chỉ tạo ra sản phẩm sạch, tốt cho sức khỏe mà còn góp phần khôi phục môi trường sinh thái, từng bước xây dựng nền nông nghiệp có trách nhiệm. Huyện đang định hướng tiếp tục mở rộng các mô hình liên kết, hình thành chuỗi sản xuất chế biến - tiêu thụ khép kín, gắn lợi ích của người dân với doanh nghiệp và môi trường.
Hiện nay, Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm đã đẩy mạnh hợp tác với 6 địa phương gồm các huyện: Can Lộc, Hương Sơn, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Nghi Xuân và Đức Thọ. Tổng diện tích canh tác lúa theo hướng hữu cơ do doanh nghiệp này liên kết hỗ trợ các giải pháp kỹ thuật đạt trên 500 ha, trong đó hơn 100 ha được thực hiện theo mô hình chuỗi giá trị khép kín. Bằng việc cung cấp giống, phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và bao tiêu đầu ra, doanh nghiệp chú trọng đồng hành cùng địa phương và nông dân trên hành trình sản xuất sạch.
Ông Ngô Ngọc Hoan - Giám đốc phụ trách Chi nhánh Hà Tĩnh của Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm chia sẻ: “Sau mỗi vụ mùa, những cánh đồng canh tác theo hướng hữu cơ gắn với giá trị của Quế Lâm không chỉ trở nên màu mỡ hơn, mà còn là môi trường sống lý tưởng cho các loài sinh vật sinh sôi, phát triển. Công ty sẽ tiếp tục chú trọng phối hợp thúc đẩy ứng dụng khoa học, chuyển giao kinh nghiệm sản xuất trong các hộ/HTX/tổ hợp tác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất lúa và bảo vệ môi trường sinh thái tại Hà Tĩnh”.
