Tại Washington, mối quan ngại ngày càng gia tăng về khả năng leo thang căng thẳng với Tehran vào thời điểm kỷ niệm một năm Mỹ tiến hành vụ không kích tiêu diệt tướng Qassem Soleimani của Iran.
Một “pháo đài bay B52”. Ảnh minh họa Getty Images
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 30/12 thông báo rằng các phi đội máy bay ném bom chiến lược B-52H từ Căn cứ Không quân Minot ở Bắc Dakota đã được triển khai đến Trung Đông, cho biết thêm rằng hành động này được thực hiện để “nhấn mạnh cam kết của quân đội Mỹ đối với an ninh khu vực và thể hiện khả năng độc đáo trong triển khai nhanh chóng sức mạnh chiến đấu áp đảo trong thời gian ngắn”.
“Mỹ tiếp tục triển khai các khí tài sẵn sàng chiến đấu vào khu vực thuộc trách nhiệm của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ để ngăn chặn bất kỳ kẻ thù tiềm tàng nào và nói rõ rằng chúng tôi sẵn sàng và có thể đáp trả bất kỳ hành động gây hấn nào nhắm vào người Mỹ hoặc lợi ích của chúng tôi”, tướng Frank McKenzie, người đứng đầu CENTCOM, nhấn mạnh dù không trực tiếp đề cập đến Iran. “Chúng tôi không tìm kiếm xung đột, nhưng không ai nên đánh giá thấp khả năng bảo vệ lực lượng của chúng tôi hoặc hành động quyết đoán để đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào”.
Sau khi thông báo này được đưa ra, tờ Politico dẫn lời một quan chức quân đội cấp cao Mỹ giấu tên cho biết các máy bay ném bom được triển khai như một “màn biểu dương lực lượng nhằm răn đe Iran” không nên tấn công nhằm vào binh lính hoặc tài sản quân sự của Mỹ.
Mỹ được cho là đã nhận được “tín hiệu” rằng Iran có thể đang lên kế hoạch cho các cuộc tấn công “ở nước láng giềng Iraq hoặc các nơi khác trong khu vực trong những ngày tới”. Trước thông báo của CENTCOM, nguồn tin Politico cho biết tình báo Mỹ đã phát hiện ra những dấu hiệu về “mối đe dọa khá thực chất” từ Iran có thể liên quan đến lễ kỷ niệm một năm vụ ám sát tướng Qasem Soleimani của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Vụ tấn công bằng máy bay không người lái đã giết chết quan chức quân sự cấp cao của Iran ngày 3/1/2020.
Ngày 29/12, Ali Rabiei, một phát ngôn viên của chính phủ Iran, đã cảnh báo và phản đối việc quân sự hóa khu vực Vịnh Ba Tư.
“Chúng tôi không thấy việc quân sự hóa khu vực Vịnh Ba Tư là vì lợi ích của bất kỳ quốc gia nào trong khu vực hoặc trên thế giới”, ông Rabiei cho biết.
Đầu tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên Twitter rằng ông sẽ “buộc Iran phải chịu trách nhiệm” nếu “một người Mỹ bị giết”. Cảnh báo của ông được đưa ra sau khi ông cáo buộc Iran nhắm mục tiêu vào Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Baghdad của Iraq trong một vụ tấn công bằng tên lửa.
Lời đe dọa ngay lập tức bị Ngoại trưởng Iran Javad Zariff bác bỏ. Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh rằng ông Trump đã sử dụng “một bức ảnh vô giá trị để buộc tội Iran một cách liều lĩnh”.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
Ít nhất 4 vấn đề then chốt mà Tổng thống Donald Trump đã bỏ qua hoặc đề cập mơ hồ, khi ông có bài phát biểu đầu tiên trước toàn thể người dân Mỹ về cuộc xung đột tại Iran.
Lầu Năm Góc thông báo tướng George, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, sẽ rời chức vụ ngay lập tức và nghỉ hưu, được cho là theo yêu cầu của Bộ trưởng Hegseth.