Ngày hoàng kim của hệ thống 3 trung vệ đang trở lại

Ở thập kỷ 50 của thế kỷ trước, HLV Nereo Rocco gây bất ngờ khi dẫn dắt đội bóng nhược tiểu Calcio Padova về đích thứ 2 ở giải đấu cao nhất Italia. Bí quyết chính là hệ thống 3 trung vệ hay còn gọi là Catenaccio (thuật ngữ tiếng Việt là đổ bê tông). Ưu điểm của hệ thống này là cung cấp một trung vệ thòng chuyên lo bọc lót cho cặp đôi trung vệ đứng cao hơn, đồng thời chú trọng vào phản công.

Sau đó, Rocco chuyển sang Milan và dùng hệ thống này giúp đội bóng giành được rất nhiều danh hiệu, trong đó nổi bật là chức vô địch C1. Tuy nhiên, Milan lại không phải đội bóng nổi tiếng nhất với Catenaccio mà đó là gã hàng xóm Inter của thập kỷ 60.

Chiến lược gia Helenio Herrera vĩ đại đã tạo nên một Grande Inter gần giống với thời đại ngày nay nhất, khi sử dụng rất ít đường chuyền để tạo nên bàn thắng. Cùng với đó, những cầu thủ chạy cánh của Herrera như Giacinto Facchetti được giao nhiều nhiệm vụ tấn công hơn, thậm chí là ghi bàn.

Cái gì cũng có thời hoàng kim của nó và sau đó phải nhường chỗ cho trường phái khác. Hệ thống 3 trung vệ cũng vậy và nó dần không tân tiến bằng 4-3-3 hay 4-4-2 khi việc sử dụng trung vệ thòng khiến bẫy việt vị nhiều khi phản tác dụng.

Nhưng đến năm 2011, Antonio Conte đã tìm ra cách vá những lỗ hổng của hệ thống cổ điển này mà vẫn giữ nguyên những ưu điểm của nó. Khi lên nắm một Juventus đã suy yếu nhiều vì vô vàn lý do, Conte tin tưởng hệ thống 3 trung vệ là một cú hích đủ mạnh để đưa Lão bà trở lại.

Và với 3 học trò cưng là Andrea Barzagli, Leonardo Bonucci và Giorgio Chiellini, Conte có đủ những nhân tố cần thiết để tạo nên hàng thủ 3 người trứ danh. Sự tinh quái, đọc tình huống tốt của Bonucci hỗ trợ hoàn hảo cho 2 trung vệ dập Barzagli và Chiellini. Sức càn lướt của Barzagli và Chiellini cũng tạo điều kiện cho những cầu thủ chạy cánh được leo biên nhiều hơn. Kết quả, Juventus vô địch Serie A ngay trong năm đầu tiên của Conte, cùng với đó là 2 mùa tiếp theo.

Conte chia tay Juventus và bê nguyên những tinh túy lên ĐT Italia. Dù chỉ dừng chân ở tứ kết EURO 2016 sau loạt luân lưu trước Đức, Azzurri của Conte vẫn tạo nên những nét riêng, đủ để chiến lược gia cá tính này lọt vào mắt xanh của ông chủ Roman Abramovich.

Conte được bổ nhiệm làm thuyền trưởng Chelsea vào năm 2016 và tạo ra cuộc cách mạng chiến thuật tại nước Anh cùng năm đó khi dùng hệ thống 3-4-3 đưa Chelsea vô địch Premier League. Sức lan tỏa của nó quá mạnh mẽ, khiến Arsene Wenger cũng phải áp dụng hệ thống 3 trung vệ ở Arsenal hay như cách Barcelona tạo nên màn ngược dòng lịch sử trước PSG ở Champions League.

Tại thời điểm này, Conte vẫn trung thành tuyệt đối với “đứa con tinh thần” của mình tại Inter, truyền cảm hứng mãnh liệt cho Mikel Arteta tại Arsenal, Jose Mourinho tại Tottenham, Lucien Favre ở Dortmund và đôi khi là cả Ole Gunnar Solskjaer ở Man United.