Ngộp thở vì khói đốt rơm rạ: Nỗi ám ảnh mùa gặt

(Baohatinh.vn) - Sau khi thu hoạch, nhiều cánh đồng ở Hà Tĩnh lại chìm trong làn khói dày đặc do người dân đốt rơm rạ để "làm sạch" ruộng đồng.

Những ngày qua, tại nhiều cánh đồng ở xã Xuân Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, thời tiết thuận lợi cho người dân thu hoạch lúa xuân. Tuy nhiên, sau khi lúa được thu hoạch, số rơm rạ phần lớn người dân đốt ngay tại đồng.
Ghi nhận cho thấy, người dân đốt rơm rạ vào buổi chiều - khi đã “được nắng” do phơi cả ngày dưới thời tiết nắng ráo.
Theo lý giải của người dân xã Xuân Lộc, trước đây, rơm rạ sẽ được thu gom để làm thức ăn dự trữ cho trâu bò hoặc ủ phân, nhóm lửa. Nhưng nay, việc đồng ruộng được cơ giới hóa, số lượng trâu bò giảm mạnh, nhu cầu sử dụng rơm rạ vì thế cũng gần như không còn. Việc thu gom rơm rạ mang về nhà cũng “không để làm gì” trong khi tốn nhiều thời gian, công sức.
Chỉ có một số ít người dân vẫn thu gom rơm rạ sau khi thu hoạch lúa.
Do không có nhu cầu thu gom, rơm rạ được gom lại, đốt luôn tại ruộng để “tiết kiệm thời gian, công sức”.
Khi đốt rơm rạ, những cột khói xám bốc lên, phủ kín cả một vùng trời. Và khi gió thổi, khói bay vào các khu dân cư, len vào từng mái nhà, ngõ ngách. Nhiều người bị khó thở, cay mắt khi tiếp xúc nhiều với khói rơm rạ.
Không chỉ ở xã Xuân Lộc, tại cánh đồng của xã Thạch Hà, rơm rạ cũng được người dân đốt “vô tội vạ” sau khi lúa đã được thu hoạch.
Người dân lý giải việc đốt rơm giúp dọn sạch gốc rạ nhanh, diệt mầm sâu bệnh, thuận tiện cho vụ mùa sau. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm. Việc đốt rơm rạ ở nhiệt độ cao không những làm bốc hơi một lượng lớn dưỡng chất hữu cơ quý giá mà còn tiêu diệt hệ vi sinh có lợi, làm biến đổi cấu trúc đất, khiến đất đai ngày càng chai cứng, bạc màu.
Khói bụi sinh ra từ việc đốt rơm rạ không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người dân.
Với những cánh đồng gần đường giao thông, khói từ việc đốt rơm rạ làm hạn chế tầm nhìn cho tài xế, dẫn tới nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông, đặc biệt là trên tuyến cao tốc Bắc - Nam.
Trên thực tế, vẫn có khá nhiều người dân nắm bắt được tác hại của việc đốt rơm rạ. Tuy nhiên, việc thiếu hụt trầm trọng nhân lực lao động nông thôn hiện nay cộng với chi phí thuê mướn thu gom rơm rạ cao, trong khi thị trường tiêu thụ các sản phẩm phụ từ nông nghiệp chưa thực sự phát triển, là những rào cản lớn khiến người nông dân đành “nhắm mắt” chọn cách châm lửa đốt bỏ để “tiết kiệm thời gian và chi phí”.
Video: Khói mù mịt từ việc đốt rơm rạ sau khi thu hoạch lúa tại nhiều cánh đồng ở Hà Tĩnh.

Theo Sở NN&MT Hà Tĩnh, dù đã có nhiều khuyến cáo, tuy nhiên, tình trạng đốt rơm rạ vẫn còn xảy ra tại các địa phương.

Việc đốt rơm rạ gây ảnh hưởng đến các loài sinh vật có ích, hệ sinh thái ruộng lúa; làm bốc hơi nước trong đất và lâu dài có thể gây hiện tượng đất chai cứng, nghèo dinh dưỡng; ngoài ra, tình trạng đốt rơm rạ còn gây ô nhiễm môi trường không khí (bụi, khói) ảnh hưởng đến sinh hoạt dân cư nông thôn, đô thị, làm mất an toàn giao thông trên nhiều tuyến đường; nhiều đám cháy lan rộng tiềm ẩn nguy cơ mất kiểm soát an toàn cháy nổ trên địa bàn.

Sở NN&MT đề nghị các địa phương thường xuyên tuyên truyền, phổ biến đến tận tổ dân phố, cụm dân cư, thôn, xóm, các hộ gia đình, người dân sản xuất nông nghiệp về tác hại của việc đốt rơm rạ đối với môi trường, đối với sức khoẻ người dân, ảnh hưởng đến an toàn giao thông và hệ luỵ đối với sản xuất nông nghiệp.

Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, nâng cao nhận thức của người dân về việc thu gom, xử lý, bảo quản, sử dụng rơm rạ sau thu hoạch; về vai trò, tầm quan trọng của rơm rạ trong sản xuất nông nghiệp, nhất là sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn.

Theo dõi, khuyến khích, đôn đốc bà con nông dân trên địa bàn áp dụng các biện pháp thu hồi, xử lý, sử dụng rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp vào các mục đích có ích, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Chủ đề Ô nhiễm môi trường

Đọc thêm

Tin mới Emagazine Truyền hình Podcast