Hơn 25 năm làm nghề nuôi tôm, ông Nguyễn Văn Tranh (thôn Tân Quý, xã Hộ Độ, TP Hà Tĩnh) chưa từng chứng kiến trận mưa lớn kỷ lục vào cuối tháng 5 như rạng sáng ngày 25/5 vừa qua.
Trận mưa kéo dài nhiều giờ đã khiến mực nước trong hồ nuôi dâng lên rất nhanh, khoảng 60-80 cm. Ngay ngày hôm sau, ông Tranh đã chủ động triển khai các biện pháp ổn định môi trường nuôi, phòng ngừa nhiễm khuẩn nguồn nước, đảm bảo điều kiện phát triển cho tôm.
Ông Tranh chia sẻ: “Gia đình tôi hiện có 5 ao với tổng diện tích 7ha, nuôi hơn 40 vạn con tôm. Hiện nay, tôm nuôi đang ở giai đoạn 30-35 ngày tuổi - giai đoạn cực kỳ “nhạy cảm” với môi trường. Sau mưa lớn, để tránh tôm bị sốc môi trường do thay đổi độ pH của nước, tôi đã sử dụng 60 kg vôi nóng đánh diệt khuẩn, khử khuẩn nguồn nước, đồng thời bổ sung khoáng, canxi giúp tăng sức đề kháng cho tôm”.
Cách đó không xa, ông Nguyễn Văn Doãn (thôn Tân Quý, xã Hộ Độ) cũng đang kiểm tra điều kiện sống của 40 vạn tôm nuôi 30 ngày tuổi, các giải pháp nhằm tăng sức đề kháng, ổn định môi trường nuôi.
“Trong ngày hôm qua, tôi đã túc trực tại ao nuôi 24/24h để chủ động ứng phó linh hoạt với các tình hình thời tiết. Sau trận mưa kỷ lục rạng sáng 25/5, mực nước trong hồ nuôi đã dâng lên hơn 60cm. Vì vậy, gia đình tôi đã nhanh chóng xử lý môi trường, gây lại vi sinh, đồng thời, tăng cường thời gian chạy quạt và sục khí để đảm bảo điều kiện sinh trưởng của tôm” – ông Doãn cho biết.
Theo kinh nghiệm của nhiều hộ dân tại vùng nuôi tôm xã Hộ Độ (TP Hà Tĩnh), mưa lớn kéo dài thường khiến cho nước trong ao bị ngọt hoá nhanh, môi trường xáo trộn dẫn tới tôm bị “sốc nhiệt”, khả năng tiêu thụ thức ăn kém, bơi lội yếu… Trong trường hợp người dân không tiến hành những biện pháp chủ động phòng ngừa dịch bệnh, ổn định môi trường nuôi kịp thời, tôm sẽ chết và nổi hàng loạt.
Ông Hoàng Hải Đường – Phó Chủ tịch UBND xã Hộ Độ chia sẻ: “Hiện nay, trên địa bàn xã Hộ Độ có tổng diện tích nuôi tôm đạt 93,6 ha, trong đó có 5 mô hình nuôi công nghệ cao, còn lại là nuôi thâm canh và quảng canh xen ghép. Sau trận mưa lớn vừa qua, mực nước tại các hồ nuôi dâng lên từ 50-80 cm, chính quyền đã phân công cán bộ bám nắm địa bàn để cập nhật tình hình, hướng dẫn bà con các biện pháp bảo vệ tôm, các loại thủy sản nuôi nhằm hạn chế tối đa thiệt hại do mưa lũ gây ra”.
Tại huyện Cẩm Xuyên, các giải pháp ổn định môi trường nuôi, tăng sức đề kháng cũng được nhiều người nuôi áp dụng. Ông Nguyễn Mạnh Hùng (chủ mô hình nuôi tôm tại thôn Tiến Thắng, xã Cẩm Hà) chia sẻ: “Khi theo dõi thông tin dự báo mưa lớn, có thể gây lũ quét tại Cẩm Xuyên, toàn bộ công nhân được huy động để theo sát hồ nuôi 24/24h.
Từ 23h tối ngày 24/5, chúng tôi đã quyết định tháo nước, phòng trường hợp nước dâng lên quá nhanh. Đến nay, mực nước trong hồ vẫn duy trì ngưỡng cao hơn khoảng 50cm so với bình thường, chúng tôi đã kịp thời triển khai các biện pháp đánh khoáng với định mức 3kg khoáng cho 1.500 m2 và 25kg canxi cho 1000 m2. Hiện nay, 3 ao nuôi với hơn 5.000 m2 vẫn đang được duy trì môi trường nuôi ổn định”.
Thống kê của Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Cẩm Xuyên, trên địa bàn hiện có tổng 104,5 ha nuôi tôm, tập trung tại các xã: Yên Hoà, Cẩm Dương, Nam Phúc Thăng, Cẩm Lộc, Cẩm Hà…
“Trước nguy cơ mưa lớn phát sinh một số dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, làm biến động lớn các chỉ số môi trường nước trên tôm nuôi, chính quyền địa phương đã liên tục hướng dẫn, thông tin đến các địa phương kịp thời triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến các hộ nuôi tập trung nhiều giải pháp phòng, chống dịch bệnh. Trong đó, theo dõi sát các chỉ số môi trường nước như: nhiệt độ nước, pH, độ mặn, độ kiềm, vi tảo, hàm lượng khoảng, ôxy hoà tan… Bên cạnh đó, chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, triển khai các biện pháp kịp thời, hiệu quả, hạn chế dịch bệnh (nếu có) phát sinh và lây lan” – ông Nguyễn Việt Hùng - chuyên viên phụ trách lĩnh vực thủy sản, Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Cẩm Xuyên chia sẻ.
Thống kê của Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh, thời điểm này, toàn tỉnh hiện có hơn 1.500 ha nuôi tôm. Ngành chuyên môn khuyến cáo, mưa lớn kéo dài sẽ khiến các chỉ số trong môi trường nuôi biến động, tạo tiền đề cho các tác nhân gây bệnh trong nước như: vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng… sinh sôi. Nhằm tránh tính trạng độ mặn trong hồ nuôi bị thay đổi đột ngột do mưa lũ, người nuôi tôm cần chủ động theo dõi tình hình thời tiết để lên kế hoạch điều tiết nước.
Đối với các vùng đất chua phèn, người nuôi có thể sử dụng vôi để khử phèn, nâng độ pH và bổ sung khoáng. Bên cạnh đó, các giải pháp như duy trì thời gian sục khí, bổ sung vitamin, men tiêu hóa, khoáng vi lượng… cũng được khuyến cáo nhằm đảm bảo điều kiện sinh trưởng cho tôm, hạn chế thiệt hại do mưa lũ gây ra.
