Nhà sáng tạo trẻ

Nguyễn Trọng Hải và "Thiết bị đo gia tốc rơi tự do" được đi dự thi tại Nigieria.

Từ nhỏ, Hải đã có đam mê nghiên cứu khoa học. Cậu thường xuyên ra ki ốt sửa chữa điện tử của bố và anh trai để tìm tòi và nhặt nhạnh những thứ hư hỏng bỏ đi rồi cùng chúng bạn lắp ghép, tạo ra các đồ chơi đơn giản bằng điện tử. Cứ như thế, có rất nhiều đồ chơi ra đời và cậu bé tài năng này được các bạn quen gọi bằng tên thân thiết “nhà sáng chế đồ chơi tài ba”. May mắn đến với Hải khi bước vào PTTH, em được “toàn quyền” cho sử dụng phòng thí nghiệm của trường. Bên cạnh sáng tạo đồ dùng phục vụ cho việc dạy và học, Hải có thêm điều kiện để theo đuổi ước mơ của mình. Đề tài “thiết bị định hướng cho các bộ thu năng lượng mặt trời” gửi tham dự "Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc" lần thứ 3 (2006 – 2007) đạt giải khuyến khích là một khởi đầu của sự thành công trong việc chịu khó tìm tòi, học hỏi. Với đề tài này tác giả đã ứng dụng hiện tượng cảm biến của quang transistor để định hướng mặt trời theo quỹ đạo tương đối của mặt trời so với trái đất. Hệ thống mạch rơle và mô tơ đóng mở hai chiều để định hướng thu. Cơ cấu biến chuyển động tròn của động cơ thành chuyển động điều hoà (góc của chuyển động luôn tạo thành một góc < 180⁰), nhờ vậy, có thể định hướng được mọi vị trí của mặt trời.

Thành công tiếp nối thành công, với đề tài “bộ thí nghiệm tĩnh điện” Hải lại tiếp tục được nhận giải khuyến khích tại "Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc" lần thứ 4 (2007-2008). Niềm đam mê khoa học đã thôi thúc cậu bé tài năng này tiếp tục nghiên cứu, sáng tạo. Và tại "Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc" lần thứ 5 (2008-2009) với đề tài “thiết bị đo gia tốc rơi tự do”, Hải đã đạt giải nhì và là một trong 10 đề tài được Ban tổ chức cuộc thi lựa chọn gửi tham dự triển lãm sáng tạo trẻ quốc tế tại Nigieria. Đây là thiết bị thí nghiệm cho học sinh “nhìn thấy” các quá trình vật lý một cách trực quan, sinh động. Khi có nguồn điện vào, Rel 1 chuyển khoá sang vị trí 2 và nam châm điện hoạt động. Khi đóng khoá S1 (và mở ngay sau khi đóng, Rel 2 chuyển khoá sang vị trí 1), Rel 2 chuyển khoá sang vị trí 2 thì đồng hồ bắt đầu tính thời gian và nam châm điện ngừng hoạt động, làm cho vật rơi ở nam châm điện rơi xuống, khi đi qua cổng quang điện vật rơi che ánh sáng hồng ngoại từ bóng hồng ngoại sang Cds làm cho Rel chuyển khoá sang vị trí 1 rồi về vị trí 2 thì đồng hồ ngừng tính thời gian. Thí nghiệm này có thể sử dụng để làm các bài thí nghiệm đo gia tốc rơi tự do ở vật lý lớp 10. Giá thành rẻ, dể, phù hợp với điều kiện kinh tế và kỹ thuật ở các trường học vùng sâu, vùng xa, nông thôn nghèo là đặc điểm nổi bật của sản phẩm. Với thành tích 3 năm liền đạt giải quốc gia trong cuộc thi “sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng, Hải được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tặng Bằng khen. Tâm sự với chúng tôi về chuyến đi sắp tới, Hải cho biết: “Nghiên cứu khoa học là đam mê ấp ủ bấy lâu của em. Em mong đợi chuyến đi này để tiếp tục được thử sức và học hỏi nhưng điều kiện gia đình em khó khăn lắm, không thể tự túc chuyến đi được nếu không có nguồn tài trợ 3200USD của địa phương”. Hóa ra, trong cuộc thi “sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng” lần thứ V vừa qua, do sản phẩm bị hỏng trong quá trình vận chuyển, bố của em đã phải bán lúa, bán lợn lấy tiền cho con mang ra Hà Nội sửa chữa sản phẩm dự thi.

Câu nói của người cha cứ in mãi trong tâm trí chúng tôi: “Tôi có 5 đứa con, nhưng vì hoàn cảnh gia đình nên chỉ có Hải là được ăn học đến nơi đến chốn. Nay con đạt giải thưởng cao quý, gia đình tôi mừng lắm. Tuy tôi còn nợ ngân hàng khá nhiều nhưng nếu Hải có đề tài mới thì tôi vẫn sẽ động viên cháu tham gia cuộc thi lần tới”. Mong sao Hải sẽ thực hiện được hoài bão trở thành nhà sáng chế giỏi trong tương lai.