Xe số tự động ngày càng được ưa chuộng nhờ sự tiện lợi và dễ sử dụng. Người lái không cần thao tác côn - số phức tạp, nhờ đó giảm đáng kể áp lực khi cầm lái, đặc biệt trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc.
Tuy nhiên, chính sự "rảnh tay" này lại khiến không ít tài xế trở nên chủ quan, hình thành những thói quen sai lầm. Từ những thao tác nhỏ tưởng chừng vô hại, xe có thể bị ảnh hưởng về độ bền, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình vận hành.
Dưới đây là những điều "cấm kỵ" mà nhiều tài xế vẫn mắc phải khi sử dụng xe số tự động:
Chuyển số khi xe chưa dừng hẳn
Một trong những lỗi phổ biến là chuyển từ số tiến (D) sang số lùi (R) hoặc ngược lại khi xe vẫn còn đang di chuyển. Thói quen này có thể gây áp lực lớn lên hộp số và các bộ phận truyền động, lâu dài dễ dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng. Vì vậy, bạn nên đảm bảo xe đã dừng hoàn toàn trước khi chuyển sang chế độ số khác.
Tương tự như việc chuyển số tiến - lùi khi xe còn chạy, việc về số P khi xe chưa dừng hẳn có thể làm hỏng chốt khóa hộp số. Đây là lỗi khá nguy hiểm vì có thể gây hư hỏng cơ khí bên trong hộp số tự động. Do vậy, khi chuyển từ số tiến sang lùi, cần đảm bảo thực hiện khi xe đã dừng hẳn.
Về số N thả trôi dốc
Nhiều tài xế cho rằng chuyển về số N khi đổ đèo hoặc xuống dốc sẽ giúp xe “trôi nhẹ” hơn và tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm và tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi ở số N, hộp số tách khỏi động cơ, khiến xe mất hoàn toàn khả năng hãm bằng động cơ (engine braking).
Khi đó, toàn bộ việc kiểm soát tốc độ dồn lên hệ thống phanh, dễ gây quá nhiệt và giảm hiệu quả, đặc biệt trên dốc dài. Đồng thời, việc thả trôi cũng khiến tài xế bị động trước tình huống bất ngờ. An toàn nhất là giữ xe ở số D hoặc số thấp như L, S để tận dụng lực hãm động cơ khi xuống dốc.
3. Chuyển số liên tục khi xe di chuyển chậm trong tắc đường
Tương tự, trong điều kiện giao thông ùn tắc, nhiều tài xế có thói quen liên tục chuyển qua lại giữa D và N với suy nghĩ giúp xe “đỡ ì” hoặc tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, thực tế việc này lại khiến hộp số phải làm việc nhiều hơn mức cần thiết, gây gia tăng nhiệt và hao mòn theo thời gian.
Việc giữ ở số D, kiểm soát bằng phanh sẽ giúp hộp số vận hành ổn định hơn. Việc chuyển số liên tục không những không giúp tiết kiệm nhiên liệu mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm giảm tuổi thọ hộp số và khiến xe vận hành kém mượt.
4. Giữ chân ga khi chuyển số
Một trong những sai lầm nhiều tài xế mắc phải là vẫn giữ chân ga khi thực hiện thao tác chuyển số, đặc biệt khi chuyển giữa các chế độ như D, R hoặc N. Hành động này khiến vòng tua động cơ vẫn ở mức cao trong khi hộp số đang thay đổi trạng thái truyền động, tạo ra lực “đập” cơ học lên các chi tiết bên trong.
Về lâu dài, điều này có thể làm tăng độ mài mòn của bánh răng, ly hợp và các bộ phận thủy lực trong hộp số tự động. Không chỉ ảnh hưởng đến độ bền, xe còn dễ xuất hiện hiện tượng giật cục, chuyển số không mượt. Nguyên tắc an toàn là luôn nhả hoàn toàn chân ga, giữ chân phanh và đảm bảo xe ổn định trước khi chuyển số.
5. Không sử dụng phanh tay khi đỗ xe
Nhiều tài xế có thói quen chỉ đưa cần số về vị trí P rồi rời xe mà quên kéo phanh tay, đặc biệt khi đỗ trên mặt đường bằng. Tuy nhiên, thao tác này khiến toàn bộ tải trọng của xe dồn lên chốt khóa trong hộp số (parking pawl), về lâu dài dễ gây mài mòn, thậm chí hư hỏng cơ cấu giữ xe.
Trong một số trường hợp, xe còn có thể bị “khựng” mạnh khi chuyển khỏi số P. Thói quen đúng là giữ chân phanh, kéo phanh tay trước, sau đó mới chuyển về P để giảm tải cho hộp số và tăng độ an toàn khi đỗ xe.
6. Đặt chân lên bàn đạp phanh khi không cần thiết
Không ít tài xế giữ thói quen đặt sẵn chân lên bàn đạp phanh trong suốt hành trình để “phản xạ nhanh”. Tuy nhiên, việc này có thể khiến phanh bị rà nhẹ mà người lái không nhận ra, làm má phanh mòn nhanh và nhiệt tích tụ nhiều hơn.
Về lâu dài, hiệu quả phanh suy giảm, thậm chí tăng nguy cơ bó phanh. Ngoài ra, đèn phanh sáng liên tục còn dễ gây hiểu nhầm cho xe phía sau. Các chuyên gia lái xe an toàn khuyên tài xế chỉ đặt chân lên phanh khi cần giảm tốc hoặc gặp tình huống phức tạp trên đường.
7. Chủ quan vì lái xe quá "nhàn chân"
Sự tiện lợi của xe số tự động khiến nhiều tài xế hình thành thói quen lái xe quá nhàn như cầm vô-lăng bằng một tay trong thời gian dài, bỏ hẳn chân trái khỏi vị trí nghỉ, thậm chí còn gác một chân lên ghế...
Những thói quen này tưởng chừng vô hại nhưng lại làm giảm mức độ tập trung và khả năng phản xạ khi có tình huống bất ngờ. Việc không giữ tư thế lái chuẩn còn khiến người lái khó kiểm soát xe trong các pha xử lý gấp. Dù xe hỗ trợ nhiều, tài xế vẫn cần duy trì tư thế lái đúng, hai tay sẵn sàng trên vô-lăng để đảm bảo an toàn.
