Sáng 2/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cùng Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tham dự phiên thảo luận.
Làm rõ cơ chế ưu đãi, hỗ trợ và quản lý hoạt động đầu tư
Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách trong hoạt động đầu tư, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật.
Đánh giá kỹ tác động của các quy định sửa đổi, bảo đảm tính khả thi, ổn định của chính sách; rà soát quy định chuyển tiếp và thời điểm thi hành. Đối với việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, cần xác định rõ thẩm quyền, nguyên tắc và lộ trình thực hiện, phù hợp với các cam kết quốc tế, gắn với yêu cầu bảo đảm QP-AN.
Một số đại biểu đề nghị quy định chặt chẽ việc lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án có sử dụng khu vực biển, bảo đảm rõ phạm vi, tiêu chí, nguyên tắc áp dụng và thống nhất với pháp luật chuyên ngành. Đối với Quỹ Hỗ trợ đầu tư và chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, cần làm rõ thẩm quyền, điều kiện, tiêu chí áp dụng, nhất là tiêu chí về tác động lan tỏa, khả năng tạo động lực phát triển; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư, tăng cường giám sát việc sử dụng nguồn lực. Rà soát cơ chế hỗ trợ đầu tư của địa phương, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách; nghiên cứu chính sách phát triển khu công nghiệp sinh thái theo hướng đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn.
Tiếp thu, giải trình các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng việc sửa đổi luật lần này chủ yếu tập trung cắt giảm điều kiện, thủ tục đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh mà còn phải khơi thông các nguồn lực, huy động hiệu quả vốn đầu tư, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Bảo đảm an toàn cho người hiến, công bằng trong điều phối tạng ghép
Đối với Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, quy định chặt chẽ điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người; nhất là đối với người chưa thành niên, nhằm ngăn ngừa nguy cơ bị lợi dụng, trục lợi. Đồng thời, cần làm rõ giá trị pháp lý của việc đăng ký hiến, bảo đảm tôn trọng ý chí, nguyện vọng của người hiến khi còn sống, hài hòa với quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình. Đối với người hiến còn sống, cần thiết lập các điều kiện, giới hạn phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và mối quan hệ giữa người hiến với người nhận; tăng cường cơ chế giám sát độc lập, xác minh chặt chẽ để phòng ngừa mua bán, cưỡng ép hoặc lợi dụng hiến tạng.
Cùng với đó, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm công bằng, khách quan, minh bạch trong điều phối và phân bổ nguồn tạng hiến trên phạm vi toàn quốc. Việc lựa chọn người nhận cần dựa trên các tiêu chí chuyên môn và đạo đức như mức độ cấp cứu, khả năng tương thích, hiệu quả điều trị và thời gian chờ ghép; không phụ thuộc vào khả năng tài chính, nơi cư trú hay cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi đăng ký. Đồng thời, đề nghị công khai tiêu chí, quy trình phân bổ, kiểm soát chặt chẽ các trường hợp ngoại lệ, minh bạch chi phí ghép tạng và có chính sách hỗ trợ phù hợp để người nghèo không bị mất đi cơ hội tiếp cận điều trị.
Giải trình tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu Quốc hội và Nhân dân, tiếp tục chỉnh lý dự thảo theo hướng tạo điều kiện mở rộng cơ hội hiến tặng, ghép mô, bộ phận cơ thể người; đồng thời tăng cường tính chặt chẽ, công khai, minh bạch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người hiến.
Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định, về điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, dự thảo quy định rõ hai trường hợp hiến khi còn sống và sau khi qua đời. Theo đó, trẻ em khi còn sống chỉ được hiến một số loại mô tái sinh trong điều kiện chặt chẽ, khi không có người hiến trưởng thành phù hợp; nghiêm cấm lấy các bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi còn sống. Trường hợp hiến sau khi qua đời phải có nguyện vọng hiến của trẻ trước khi mất, được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý và thực hiện quy trình xác định chết não, chết tuần hoàn độc lập. Dự thảo cũng nghiêm cấm mua bán, ép buộc, môi giới, lợi dụng quan hệ giám hộ để trục lợi, bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em.
