Trường THPT Gia Phố hiện đã giải thể, tài sản được bàn giao cho UBND huyện Hương Khê nhưng việc trả nợ gặp rất nhiều khó khăn. (Trong ảnh: Dãy nhà được xây dựng bằng nguồn vốn vay của Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh đang bị bỏ hoang, xuống cấp nghiêm trọng).
Năm 2004, Trường THPT Gia Phố (Hương Khê) mới được thành lập, cơ sở vật chất thiếu thốn nên UBND huyện đã vay Quỹ Hỗ trợ đầu tư Ngân hàng Phát triển Hà Tĩnh (nay là Quỹ Đầu tư phát triển Hà Tĩnh) 1 tỷ đồng để xây dựng nhà học 3 tầng và cam kết đến năm 2011 sẽ trả hết nợ. Hai năm học đầu, trường thuộc diện bán công nên đã huy động được 500 triệu đồng trả nợ gốc và lãi theo quy định. Tuy nhiên, từ năm 2008 trở đi, trường được chuyển sang hệ công lập nên huy động nguồn đóng góp khó khăn, không thể thực hiện trả nợ theo kế hoạch.
Đến năm 2014, trường bị giải thể, tài sản được điều chuyển cho UBND huyện Hương Khê quản lý nhưng số công nợ còn lại không được bàn giao. Do ngừng trả nợ gốc và lãi gần chục năm nên đến nay, số nợ gốc quá hạn vẫn còn gần 555 triệu đồng, tiền lãi quá hạn đã tăng lên 270,5 triệu đồng, không có phương án trả nợ khả thi...
Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Tuấn Anh - Trưởng phòng Tài chính huyện Hương Khê cho biết: “Mặc dù Quỹ Đầu tư phát triển đã nhiều lần thông báo trả nợ nhưng do điều kiện ngân sách hết sức khó khăn, địa phương đang phải tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, trường thì đã giải thể... nên không có nguồn trả nợ. Vừa rồi, UBND huyện đã có buổi làm việc với quỹ để xác định công nợ và có văn bản đề nghị UBND tỉnh, Quỹ Đầu tư phát triển và các sở, ngành chức năng xem xét xóa khoản nợ này. Địa phương đang rất hy vọng sẽ được xóa nợ, nếu không được thì chúng tôi phải đưa vào kế hoạch trả dần, nhưng xem ra rất khó bố trí nguồn để trả”.
Cũng là nợ quá hạn khó đòi, nhưng Công ty CP Đầu tư phát triển Công thương Miền Trung lại tỏ ra bất hợp tác trong việc hoàn trả khoản tiền vay của mình. Theo đó, ngày 20/1/2014, công ty này đã ký hợp đồng tín dụng vay từ Quỹ Đầu tư phát triển 7 tỷ đồng để xây dựng dự án Trung tâm Thương mại Chợ Hội ở thị trấn Cẩm Xuyên. Do từ khi vay cho đến nay, công ty chỉ trả được 815 triệu đồng tiền lãi, không thực trả nợ gốc và nợ lãi phát sinh kịp thời nên tổng số nợ đến nay đã lên tới gần 8,2 tỷ đồng.
Theo phản ánh đến các cơ quan chức năng, mặc dù chủ nợ đã nhiều lần đôn đốc, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để thu hồi khoản tiền đã cho vay nhưng lãnh đạo công ty không chấp hành, không ký vào biên bản làm việc, không chịu phối hợp cung cấp các tài liệu và báo cáo theo định kỳ, vi phạm các điều khoản trong hợp đồng đã ký...
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, đó chỉ là 2 trong số 64 khoản vay quá hạn với tổng số nợ hơn 130 tỷ đồng mà Quỹ Đầu tư phát triển Hà Tĩnh nhận quản lý, ủy thác từ Quỹ Hỗ trợ đầu tư Ngân hàng phát triển Hà Tĩnh vào cuối năm 2016 phải thực hiện thu hồi. Theo đánh giá, hầu hết các khoản vay quá hạn được bàn giao lại hiện nay đều không đúng đối tượng, thời gian quá hạn đã lâu. Để lành mạnh hóa nguồn tài chính, ngoài tham mưu UBND tỉnh ra quyết định xóa nợ 24 khoản vay phục vụ cho dự án đánh bắt hải sản vùng lộng và chuyển một số khoản vay một số dự án sang Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh thì Quỹ Đầu tư phát triển cũng đã tập trung thu hồi, xử lý nợ và tất toán được 21 khoản vay với số tiền 65,4 tỷ đồng.
Tuy nhiên, danh sách nợ xấu vẫn còn dài, trong đó có nhiều khoản vay lớn như: Tổng công ty KS&TM Hà Tĩnh nợ 25 tỷ đồng vay góp vốn vào Công ty CP Sắt Thạch Khê; Công ty CP Thương mại tổng hợp Lý Thanh Sắc nợ 15,4 tỷ đồng để làm nhà máy chế biến gỗ; Công ty CP Nông lâm Hà Tĩnh nợ 8,9 tỷ đồng thực hiện các dự án trồng nguyên liệu...
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Trọng Hiếu - Phó Giám đốc Sở Tài chính, Giám đốc Quỹ Đầu tư phát triển Hà Tĩnh cho biết: “Ngoài các khoản đã được xử lý thì những khoản vay quá hạn còn lại mà Quỹ Hỗ trợ đầu tư phát triển chuyển qua cho chúng tôi quản lý, thu hồi đều thuộc diện khó đòi, khó thu. Hiện nay, chúng tôi đang tiếp tục rà soát, theo dõi để xây dựng phương án thu hồi cho từng khoản vay cụ thể để xử lý nợ đạt hiệu quả nhất. Cùng với việc đôn đốc các cá nhân, địa phương, đơn vị trả nợ thì chúng tôi cũng đã báo cáo tình hình cụ thể với UBND tỉnh và các ngành chức năng để có sự chỉ đạo xử lý”.
