Tạm gác lại những tranh cãi xung quanh vấn đề chủng tộc gây xôn xao dư luận trong suốt một tuần qua khi Viện hàn lâm Khoa học Nghệ thuật và Điện ảnh Mỹ (AMPAS) hai năm liên tiếp không trao đề cử cho các diễn viên da màu, đường đua Oscar tiếp tục trở nên phức tạp và khó đoán sau chiến thắng của The Big Short tại giải thưởng của Hiệp hội Sản xuất phim nước Mỹ (PGA) trong tối 23/1.
 |
| The Big Short trở thành ứng cử viên số một cho Oscar 2016 sau khi bất ngờ thắng giải của Hiệp hội Sản xuất phim nước Mỹ (PGA). Ảnh: Paramount |
Theo truyền thống, đường đua Oscar thực sự bắt đầu từ mùa thu, khi ba liên hoan phim danh giá Venice, Telluride và Toronto lần lượt diễn ra. Bộ phim kể lại chiến công báo chí của tờ The Boston Globe khi phanh phui nạn ấu dâm trong giới nhà thờ Công giáo mang tên Spotlight lặng lẽ nổi lên là ứng cử viên số một từ tháng 9/2015. Dù trắng tay tại Quả cầu vàng 2016, phim vẫn được đánh giá là lựa chọn hàng đầu cho mùa Oscar năm nay khi được Critics’ Choice Award xướng tên cách đây một tuần.
Tháng 10/2015, thắng lợi vang dội tại phòng vé và những lời khen ngợi có cánh của giới phê bình lập tức đưa The Martian đến đường đua Oscar. Giành hai giải thưởng quan trọng tại Quả cầu vàng năm nay, nhưng tác phẩm khoa học viễn tưởng lại không thể mang về cho cá nhân Ridley Scott đề cử Đạo diễn xuất sắc như dự đoán.
Hồi đầu tháng, The Revenant của Alejandro González Iñárritu giành chiến thắng vang dội tại Quả cầu vàng với ba giải thưởng quan trọng. Sau đó, phim tiếp tục nhận tổng cộng 12 đề cử Oscar - nhiều nhất năm nay, nhưng trong đó lại thiếu hai hạng mục quan trọng là Kịch bản và Dựng phim xuất sắc.
Nhiều người dự đoán cuộc đua tới giải thưởng Phim truyện xuất sắc tại Oscar 2016 sẽ chủ yếu diễn ra giữa The Revenant và Spotlight. Nhưng tất cả buộc phải thay đổi quan điểm sau tối 23/1, khi The Big Short - tác phẩm trắng tay tại Quả cầu vàng và chỉ thắng giải Phim hài xuất sắc của Critics' Choice Award, được Hiệp hội Sản xuất phim nước Mỹ gọi tên.
 |
| Sự có mặt của The Big Short khiến đường đua Oscar trở nên nhộn nhịp và biến động không kém gì Phố Wall được mô tả trên màn ảnh. Ảnh: Paramount |
Có thể nói đường đua Oscar 2016 lúc này nhộn nhịp và biến động chẳng khác gì Phố Wall trong giai đoạn 2005 - 2008 mà The Big Short đã mô tả. Nhưng tại sao chỉ một giải thưởng PGA lại giúp tác phẩm do Brad Pitt sắm vai trò nhà sản xuất kiêm một vai phụ trong phim bỗng trở thành ứng cử viên số một?
Trên thực tế, Quả cầu vàng và Critics’ Choice Award là các giải thưởng do báo chí bình chọn và chưa chắc đã phản ánh quan điểm của Viện hàn lâm. Trong khi đó, PGA lại là giải thưởng đến từ hiệp hội trong nghề quan trọng đầu tiên của năm, thể hiện sát sao hơn lá phiếu Oscar.
Cũng chính PGA là tổ chức đầu tiên học tập AMPAS khi mở rộng số lượng đề cử cho hạng mục Phim truyện xuất sắc lên 10 tác phẩm và áp dụng luật “lá phiếu ưu tiên” (preferential ballot). Theo đó, người bình chọn sẽ phải xếp hạng toàn bộ các phim đề cử từ cao đến thấp, dẫn đến chuyện một tác phẩm nhận được nhiều vị trí thứ hai hoặc thứ ba có thể giành thắng lợi trước một tác phẩm khác có thể nhận không ít vị trí dẫn đầu, nhưng đồng thời lại có tên tại hạng chót ở các lá phiếu khác.
Trong suốt 26 năm chiều dài lịch sử, PGA có tới 19 lần dự đoán đúng phim thắng giải Oscar. Sự trùng hợp đã xảy ra trong 8 năm liên tiếp, với những Birdman, 12 Years a Slave, Argo, The Artist, The King’s Speech, The Hurt Locker, Slumdog Millionaire và No Country for Old Man.
Đáng chú ý nhất có hai năm 2011 và 2015 khi PGA “ngược dòng” giới truyền thông, chọn The King’s Speech thay vì The Social Network và Birdman thay vì Boyhood. Lần gần đây nhất hai tổ chức đưa ra tác phẩm chiến thắng khác nhau là 2007, khi PGA chọn Little Miss Sunshine còn AMPAS lại gọi tên The Departed.
Sau PGA, The Big Short sẽ tiếp tục xuất hiện tại hai giải thưởng quan trọng nữa của Hiệp hội Diễn viên (SAG) và Hiệp hội Đạo diễn (DGA). Theo dự đoán, SAG chứng kiến cuộc đối đầu nảy lửa giữa The Big Short với Spotlight tại hạng mục danh giá nhất là Dàn diễn viên xuất sắc (The Revenant và The Martian không có tên tranh tài). Còn giải DGA nhiều khả năng được trao cho George Miller của Mad Max: Fury Road, nhưng bom tấn hậu tận thế vẫn gặp bất lợi tại Oscar khi không có đề cử về diễn xuất.
Trên thực tế, chỉ có The Big Short và Spotlight mới hội tụ đầy đủ các yếu tố cần thiết cho một ứng cử viên nặng ký tại Oscar: mang chủ đề đời thực hoặc dựa trên một sự kiện có thật, đề cử tại SAG cho Dàn diễn viên xuất sắc, sở hữu ít nhất một đề cử về diễn xuất và có tên tại hai hạng mục Dựng phim và Kịch bản của Oscar.
Nhưng nếu The Big Short lên ngôi, liệu điều đó có xứng đáng? Tác phẩm có sự tham gia của Christian Bale, Ryan Gosling, Steve Carell và Brad Pitt được Paramount đẩy lên chiếu sớm vào giờ chót để đủ tiêu chuẩn dự tranh các giải thưởng điện ảnh năm nay và đó quả là một quyết định khôn ngoan.
Bộ phim của đạo diễn Adam McKay tái hiện thành công thế giới tài chính đầy biến động của nước Mỹ trong giai đoạn 2005 - 2008 khi bong bóng nhà đất bị thổi phồng rồi vỡ tan, với hậu quả là cả nền kinh tế quốc gia suy sụp.
Có rất nhiều thuật ngữ tài chính phức tạp xuất hiện trong xuyên suốt bộ phim, nhưng chúng được nhiều diễn viên khách mời (như Selena Gomez, Margot Robbie…) giải thích bằng những ví dụ đời thường để người xem có thể dễ dàng tiếp thu. Ngoài ra, chuyện các nhân vật trong The Big Short liên tục “phá vỡ bức tường thứ tư” để giao tiếp với người xem cũng là nét đặc sắc riêng của tác phẩm, giúp tăng thêm chất hài hước châm biếm sâu cay.
The Big Short là cuốn sách thứ ba của nhà văn, nhà báo Michael Monroe Lewis được chuyển thể lên màn ảnh rộng, sau The Blind Side (2009) và Moneyball (2011). Điều thú vị là cả ba đều nhận được đề cử Oscar tại hạng mục Phim truyện xuất sắc.
