Đã 2 năm liên tiếp thị trường ôtô tại Việt Nam chứng kiến màn lên ngôi của một hãng xe thuần điện. Ôtô điện tại Việt Nam dường như đang gặp "thời" khi hàng loạt ưu đãi, hỗ trợ từ nhà nước cộng với tính đa dạng của thị trường giúp doanh số tăng nhanh, độ nhận diện và độ tin cậy cũng lớn dần theo thời gian.
Nhiều ưu đãi, thị trường đa dạng
Một trong những lý do quan trọng giúp ôtô điện tại Việt Nam dường như đang ở trong giai đoạn hưng thịnh bậc nhất là chính sách miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ.
Toàn bộ ôtô thuần điện tại Việt Nam, không phân biệt xe lắp ráp hay nhập khẩu, đang được hưởng ưu đãi giảm 100% lệ phí trước bạ khi mua mới. Chính sách này bắt đầu được nhà nước áp dụng từ 1/3/2022, dự kiến kết thúc vào ngày 28/2/2025 nhưng sau đó đã được gia hạn thêm đến hết ngày 28/2/2027.
Việc miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ giúp khách Việt tiết kiệm một khoản đáng kể khi chọn mua ôtô điện. Với các mẫu xe điện phổ thông tầm giá 500-600 triệu đồng như Geely EX2 hay BYD Dolphin, chính sách này giúp giảm giá lăn bánh đi 50-72 triệu đồng tùy mẫu xe và địa phương nơi đăng ký.
Trong khi đó, những mẫu ôtô điện hạng sang như Maserati GranCabrio Folgore (13,314 tỷ đồng) hay Mercedes-Benz G 580 EQ (7,75 tỷ đồng) sẽ được giảm giá lăn bánh từ vài trăm triệu đến hơn cả tỷ đồng - khoản tiền tương đương giá bán của vài mẫu xe phổ thông hạng C, hạng D tại Việt Nam.
Đi cùng chính sách miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ, nhiều hãng xe điện cũng nhanh chóng tham gia thị trường Việt Nam. Các hãng xe từng chỉ bán xe xăng cũng giới thiệu sản phẩm thuần điện đến khách Việt, chẳng hạn Ford có Mustang Mach-E, còn MG giới thiệu MG4 EV.
VinFast là hãng xe thuần điện quen mặt và thành công bậc nhất tại Việt Nam. VinFast hiện sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng, trải rộng ở nhiều phân khúc với giá bán khác nhau, từ ôtô điện đô thị cho đến SUV, MPV và cả xe van, xe bus điện.
Wuling, BYD là những hãng xe thuần điện Trung Quốc có thời gian tham gia thị trường Việt lâu nhất tính đến hiện tại. Lynk & Co, Geely đã trình làng xe điện, hay sắp tới là Lotus, Zeekr cũng sẽ ra mắt thị trường Việt Nam với các mẫu xe trang bị hệ truyền động điện.
Hai thương hiệu Omoda và Jaecoo thuộc tập đoàn Chery cũng xác nhận sẽ sớm tham gia đường đua điện hóa tại Việt Nam. Nhìn chung, sự sôi động của thị trường ôtô điện Việt Nam chịu tác động tích cực từ tính đa dạng mà các hãng xe mang lại.
Khách Việt giờ có thể chọn mua ôtô điện ở bất kỳ phân khúc nào, ở bất kỳ tầm giá nào phù hợp nhu cầu sử dụng và tài chính cá nhân. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp xe điện ở Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, dù phải chịu áp lực cạnh tranh không nhỏ từ thị trường ôtô xăng-dầu truyền thống.
Nền tảng từ trạm sạc công cộng
Người dùng ôtô điện vẫn luôn nhận được những lời khuyên, rằng sạc chậm qua đêm tại nhà là lựa chọn tối ưu để bảo vệ gói pin, duy trì phạm vi hoạt động tối đa ở mức công bố từ nhà sản xuất.
Tuy nhiên, không phải khách hàng nào cũng có thể sạc ôtô điện qua đêm tại nhà, nhất là những người sinh sống tại khu chung cư, căn hộ ở các thành phố lớn. Nhu cầu sử dụng trạm sạc công cộng tại Việt Nam là có, thậm chí phải là các trụ sạc nhanh, công suất sạc lớn để cho phép nhanh chóng nạp lại năng lượng bộ pin và tiếp tục hành trình.
Cho đến hiện tại, VinFast đang là hãng xe dẫn đầu tại Việt Nam ở mảng phát triển hạ tầng sạc công cộng. Nền tảng từ quy hoạch 150.000 điểm sạc đa dạng công suất trải rộng trên cả nước giúp VinFast thành công duy trì vị thế bán chạy trong 2 năm gần nhất.
Với các hãng xe điện khác ngoài VinFast, hệ thống sạc công cộng tại đại lý, hoặc do bên thứ ba phát triển nhìn chung vẫn có thể phần nào đáp ứng nhu cầu. Nhiều điểm sạc công cộng vẫn có mặt rải rác ở các thành phố lớn, dọc theo các cung đường du lịch để đảm bảo người dùng có thể sạc xe khi cần.
Khi khách Việt giảm bớt nỗi lo về trạm sạc, thời gian sạc hay quãng đường di chuyển của ôtô thuần điện, cơ hội phát triển là rất lớn dành cho nhóm xe này.
Thời của ôtô điện sẽ còn kéo dài?
Với việc đang được miễn phí trước bạ, nhiều hãng xe cũng tham gia mang theo nhiều lựa chọn ở đa dạng phân khúc, ôtô điện tại Việt Nam dường như đang gặp thời, sẵn sàng tăng trưởng cùng sự phát triển của mạng lưới trạm sạc công cộng.
Tại Việt Nam, thời của ôtô điện dự kiến còn tiếp tục kéo dài khi mới đây, Bộ Tài chính triển khai lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 10/2022, trong đó đề xuất kéo dài thời gian miễn lệ phí trước bạ cho ôtô điện chạy pin đến hết ngày 31/12/2030.
Như đã đề cập phía trên, việc miễn hoàn toàn lệ phí trước bạ đang giúp khách Việt tiết kiệm từ vài chục triệu đến cả trăm triệu, thậm chí hơn tỷ đồng khi mua ôtô thuần điện.
Do đó, chính sách ưu đãi phí trước bạ dành cho ôtô điện được đề xuất gia hạn đến năm 2030, thay vì kết thúc từ tháng 2/2027, sẽ giúp khách Việt "nhẹ gánh" chi phí mua xe, qua đó tăng mạnh doanh số ôtô điện.
Việc các hãng xe bắt tay hình thành các "liên minh trạm sạc" cũng được cho là yếu tố có thể giúp ôtô thuần điện tại Việt Nam tiếp đà phát triển. Mới đây, Ford và Tasco bắt tay thiết lập quan hệ đối tác chiến lược trong chia sẻ hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam.
Khách hàng của Ford và các hãng xe do Tasco Auto nắm quyền phân phối sẽ có thể sử dụng chung trạm sạc và hệ sinh thái của cả hai, bao gồm ứng dụng VETC, giúp tìm kiếm định vị trạm sạc, kiểm tra tình trạng trụ, súng sạc và cập nhật chỗ trống.
Người dùng ôtô điện của Ford nay cũng có thể thanh toán chi phí sạc điện tự động thông qua ứng dụng VETC do Tasco phát triển.
Như vậy bên cạnh mạng lưới sạc công cộng V-GREEN hiện chỉ dành riêng cho xe điện VinFast, khách hàng sử dụng ôtô điện tại Việt Nam đang đứng trước cơ hội được tiếp cận rộng rãi hơn mạng lưới sạc công cộng đặt tại đại lý hãng, hoặc do bên thứ ba phát triển.
Loạt yếu tố nói trên đang hợp thành một bức tranh khá sáng sủa cho ôtô điện tại Việt Nam. VinFast đang là đầu tàu khi doanh số dẫn đầu tại nhiều kỳ báo cáo liên tiếp, nhưng các hãng đối thủ gồm BYD, Wuling, Geely hay sắp tới là Lynk & Co, Zeekr, Omoda, Jaecoo và Lotus cũng đã sẵn sàng tận dụng cơ hội để tăng trưởng ở mảng ôtô thuần điện.
