Và mùa xoài đã chín

Thế là cũng bắt đầu sang tháng sáu ta rồi. Ấy vậy mà thời tiết vẫn còn báo vài đợt gió mùa đông bắc. Hồi đêm mưa rích rích kéo dài đến tận sáng. Mình mở cửa phòng ngủ, tầng hai, bên lan can lao xao gió, chợt nhận ra một mùi thơm rất đỗi dịu dàng. Nhìn quanh. Trong đám lá xanh rì ấy, những trái xoài đầu tiên đã chín...

Cảm xúc vỡ òa như gặp lại người bạn cũ. Mình mừng rơn, hai tay rung rung nâng quả chín trên tay mà hít thật căng lồng ngực cái mùi thơm ngọt ngào. Ở thành phố, đất chật, người đông, trồng được cây là quý lắm rồi, giờ có quả, chẳng thể nào mơ hơn được nữa.

Mình đem quả chín đầu tiên đặt lên bàn thờ ông ngoại. Thấm thoắt mà cũng đã mấy năm ông đi xa rồi. Có lần mình nằm mơ thấy ông về leo tít lên ngọn xoài, mình hỏi, ông lên đó làm gì, ông cười, ông cột lại mấy cái nhánh xoài khẻo bão đến, gãy mất. Thế mà năm đó, bão thật. Bao cây khác trong phố đều ngả nghiêng đổ rạp, chỉ mỗi cây xoài là đứng yên. Ai cũng ngạc nhiên, chỉ mình và cây xoài biết cái điều tưởng chừng như ảo ảnh kia là thật.

Lại nhớ ngày còn sinh viên, có lần theo người yêu (là chồng mình bây giờ) về quê gã. Nghĩa Đàn năm đó được mùa xoài, mình đi trong tiếng gió reo reo thơm nồng hương quả chín. Hồi đó dại lắm, về nhà người yêu mà ăn vặt suốt ngày. Sáng mở mắt thấy ngoài cửa sổ lúc lỉu xoài chín với tay qua cửa sổ bứt ăn. Trưa cùng cô em gái nhảy dây không biết chán rồi lại ăn. Chiều theo em ra khe giặt áo, khi cô em lúi húi giặt áo thì mình ngồi trên bờ vừa thò hai chân xuống nước vừa ăn xoài, nghe nước chảy tràn qua kẽ chân rồi ước, giá có máy ảnh, mình sẽ chụp ảnh con suối này về cho hội bạn cùng ngắm.

Mình có biết đâu, những hình ảnh ấy đã bị rada theo dõi. Khi mình ngồi ăn xoài một mình, khi mình nhảy dây, khi mình ngồi chơi bên suối thì mẹ và bà cô người yêu đang "nhui" vào trán gã, vừa "nhui" vừa nạt: răng lại đi yêu một đứa... con nít (đấy là sau này mình nghe chính mẹ chồng mình kể lại như thế) và nhất là khi mẹ gã hỏi "đêm qua, con ngủ ngon không" và mình đã trả lời thành thật "cháu nỏ ngủ được vì... đầy bụng và đau lưng quá" thì mình xem như mất điểm.

Ba ngày ở cùng nhau lần ấy, mình đã gieo vào lòng họ những ấn tượng kiểu gì mình cũng không biết nữa. Ấy vậy mà cứ đến mùa xoài là cô em gái lại gọi điện mời về. Bà mẹ và bà cô vẫn gửi xoài đều đều theo xe ô tô xuống trường làm mình thích thú. Mình đáp lễ gửi về những hộp dầu bóp mỗi khi bà đau lưng hay ốm vặt với lời nhắn: "bác đừng ốm bây giờ, cháu không lên thăm được, phải nghỉ hè cháu mới lên được, đúng mùa xoài bác ạ".

Thế đấy, sau này mình lấy gã rồi. Mỗi lần đến mùa xoài là bà kể mãi. Mình đánh liều hỏi: răng mẹ cho anh ấy lấy con. Bà chỉ cười: vì con chân thành. Tất nhiên, đến bây giờ thì mình hiểu giá trị của lòng chân thành đã mang đến cho mình những món quà vô giá: sự cảm thông, chia sẻ và tình yêu.

Bây giờ, Nghĩa Đàn đã xa rồi, kỉ niệm cũng đã nằm trong kí ức. Cuộc sống "bắt chẹt" người ta đủ thứ, kể cả đức hi sinh. Mẹ đã bỏ lại sau lưng mảnh vườn, ngôi nhà và những cây xoài - cái thứ cây một mùa đơm hoa trĩu quả trên vùng miền tây sơn cước có bóng dáng công lao của người cha đã mất để theo con về lại Hà Tĩnh đầy nắng gió và khó khăn trước mắt.

Ở thành phố, đất chật, người đông, hối hả ngược xuôi, xuôi ngược. Trồng được cây xoài kỉ niệm là quý lắm rồi, giờ có quả, chẳng thể nào mơ hơn được nữa.

Nó - kỉ niệm. Nó - chứng nhân cho những gì đã qua mà có lúc nào đó lòng người quên lãng nhìn thấy để mà thương mà nhớ. Và mình đang nghe, trong mùa xoài đã chín, ngoài kia, hương thơm theo gió đã bay về!

Tản văn

Đọc thêm

Khai trương du lịch biển: Hà Tĩnh - âm vang biển Thiên Cầm

Khai trương du lịch biển: Hà Tĩnh - âm vang biển Thiên Cầm

Lễ khai trương du lịch biển Hà Tĩnh năm 2026 với chủ đề “Hà Tĩnh - âm vang biển Thiên Cầm” bắt đầu từ 20h10 ngày 25/4, tại bãi biển Thiên Cầm, được truyền hình trực tiếp trên sóng Truyền hình Hà Tĩnh, livestream trên các nền tảng số của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Sôi nổi đua thuyền trên sông Ngàn Phố

Sôi nổi đua thuyền trên sông Ngàn Phố

Lễ hội đua thuyền góp phần thúc đẩy phong trào thể thao, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của xã Tứ Mỹ (Hà Tĩnh), qua đó nâng cao đời sống tinh thần của người dân.
Âm vang trống hội, nối nhịp thời gian

Âm vang trống hội, nối nhịp thời gian

Tiếng trống hội không chỉ là thanh âm kết nối nguồn cội mà còn là nét đẹp văn hóa đang được các thế hệ người dân Hà Tĩnh gìn giữ, phát huy trong đời sống và nghệ thuật.
Podcast truyện ngắn: Ông tù và

Podcast truyện ngắn: Ông tù và

Giữa đời sống làng quê vẫn có những con người lặng thầm lo việc chung, hết lòng vì xóm giềng. Truyện ngắn “Ông tù và” của Đinh Hạ là câu chuyện cảm động về một con người như thế.
Podcast tản văn: Tháng Tư dịu dàng hương lúa

Podcast tản văn: Tháng Tư dịu dàng hương lúa

Tháng Tư mang theo sắc nắng như rót mật và hương lúa non dịu nhẹ lan khắp cánh đồng quê. Mùi hương bình dị ấy gợi nhắc mỗi chúng ta về cội nguồn và những ký ức tuổi thơ thân thương.
Podcast truyện ngắn: Bộ quân phục mới

Podcast truyện ngắn: Bộ quân phục mới

Truyện ngắn "Bộ quân phục mới” của tác giả Tống Ngọc Hân ngợi ca hình ảnh người lính và sức mạnh của sự sẻ chia, đã thắp lên niềm tin, giúp con người gượng dậy, bước tiếp.
Đặc sắc đêm khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-du lịch Đất Tổ năm 2026

Đặc sắc đêm khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-du lịch Đất Tổ năm 2026

Tối 17/4, tại Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Linh thiêng nguồn cội-Đất Tổ Hùng Vương”.
Podcast truyện ngắn: Chị gà, em vịt

Podcast truyện ngắn: Chị gà, em vịt

Thế giới loài vật luôn ẩn chứa những tình bạn diệu kỳ. Câu chuyện "Chị gà, em vịt" kể về gà Mơ và vịt Bông – hai người bạn tuy khác loài nhưng yêu thương nhau như ruột thịt.