Và mùa xoài đã chín

Thế là cũng bắt đầu sang tháng sáu ta rồi. Ấy vậy mà thời tiết vẫn còn báo vài đợt gió mùa đông bắc. Hồi đêm mưa rích rích kéo dài đến tận sáng. Mình mở cửa phòng ngủ, tầng hai, bên lan can lao xao gió, chợt nhận ra một mùi thơm rất đỗi dịu dàng. Nhìn quanh. Trong đám lá xanh rì ấy, những trái xoài đầu tiên đã chín...

Cảm xúc vỡ òa như gặp lại người bạn cũ. Mình mừng rơn, hai tay rung rung nâng quả chín trên tay mà hít thật căng lồng ngực cái mùi thơm ngọt ngào. Ở thành phố, đất chật, người đông, trồng được cây là quý lắm rồi, giờ có quả, chẳng thể nào mơ hơn được nữa.

Mình đem quả chín đầu tiên đặt lên bàn thờ ông ngoại. Thấm thoắt mà cũng đã mấy năm ông đi xa rồi. Có lần mình nằm mơ thấy ông về leo tít lên ngọn xoài, mình hỏi, ông lên đó làm gì, ông cười, ông cột lại mấy cái nhánh xoài khẻo bão đến, gãy mất. Thế mà năm đó, bão thật. Bao cây khác trong phố đều ngả nghiêng đổ rạp, chỉ mỗi cây xoài là đứng yên. Ai cũng ngạc nhiên, chỉ mình và cây xoài biết cái điều tưởng chừng như ảo ảnh kia là thật.

Lại nhớ ngày còn sinh viên, có lần theo người yêu (là chồng mình bây giờ) về quê gã. Nghĩa Đàn năm đó được mùa xoài, mình đi trong tiếng gió reo reo thơm nồng hương quả chín. Hồi đó dại lắm, về nhà người yêu mà ăn vặt suốt ngày. Sáng mở mắt thấy ngoài cửa sổ lúc lỉu xoài chín với tay qua cửa sổ bứt ăn. Trưa cùng cô em gái nhảy dây không biết chán rồi lại ăn. Chiều theo em ra khe giặt áo, khi cô em lúi húi giặt áo thì mình ngồi trên bờ vừa thò hai chân xuống nước vừa ăn xoài, nghe nước chảy tràn qua kẽ chân rồi ước, giá có máy ảnh, mình sẽ chụp ảnh con suối này về cho hội bạn cùng ngắm.

Mình có biết đâu, những hình ảnh ấy đã bị rada theo dõi. Khi mình ngồi ăn xoài một mình, khi mình nhảy dây, khi mình ngồi chơi bên suối thì mẹ và bà cô người yêu đang "nhui" vào trán gã, vừa "nhui" vừa nạt: răng lại đi yêu một đứa... con nít (đấy là sau này mình nghe chính mẹ chồng mình kể lại như thế) và nhất là khi mẹ gã hỏi "đêm qua, con ngủ ngon không" và mình đã trả lời thành thật "cháu nỏ ngủ được vì... đầy bụng và đau lưng quá" thì mình xem như mất điểm.

Ba ngày ở cùng nhau lần ấy, mình đã gieo vào lòng họ những ấn tượng kiểu gì mình cũng không biết nữa. Ấy vậy mà cứ đến mùa xoài là cô em gái lại gọi điện mời về. Bà mẹ và bà cô vẫn gửi xoài đều đều theo xe ô tô xuống trường làm mình thích thú. Mình đáp lễ gửi về những hộp dầu bóp mỗi khi bà đau lưng hay ốm vặt với lời nhắn: "bác đừng ốm bây giờ, cháu không lên thăm được, phải nghỉ hè cháu mới lên được, đúng mùa xoài bác ạ".

Thế đấy, sau này mình lấy gã rồi. Mỗi lần đến mùa xoài là bà kể mãi. Mình đánh liều hỏi: răng mẹ cho anh ấy lấy con. Bà chỉ cười: vì con chân thành. Tất nhiên, đến bây giờ thì mình hiểu giá trị của lòng chân thành đã mang đến cho mình những món quà vô giá: sự cảm thông, chia sẻ và tình yêu.

Bây giờ, Nghĩa Đàn đã xa rồi, kỉ niệm cũng đã nằm trong kí ức. Cuộc sống "bắt chẹt" người ta đủ thứ, kể cả đức hi sinh. Mẹ đã bỏ lại sau lưng mảnh vườn, ngôi nhà và những cây xoài - cái thứ cây một mùa đơm hoa trĩu quả trên vùng miền tây sơn cước có bóng dáng công lao của người cha đã mất để theo con về lại Hà Tĩnh đầy nắng gió và khó khăn trước mắt.

Ở thành phố, đất chật, người đông, hối hả ngược xuôi, xuôi ngược. Trồng được cây xoài kỉ niệm là quý lắm rồi, giờ có quả, chẳng thể nào mơ hơn được nữa.

Nó - kỉ niệm. Nó - chứng nhân cho những gì đã qua mà có lúc nào đó lòng người quên lãng nhìn thấy để mà thương mà nhớ. Và mình đang nghe, trong mùa xoài đã chín, ngoài kia, hương thơm theo gió đã bay về!

Tản văn

Đọc thêm

Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Tháng Tư mang theo sắc nắng dịu dàng cũng là lúc hoa loa kèn nở trắng tinh khôi, mang vẻ đẹp giản dị mà thanh khiết, gợi về những ký ức rất riêng của mùa hạ chớm sang.
Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Truyện ngắn “Tôi là Chuột Nhắt” của tác giả Đoàn Lữ Thụy Phương với ngôn từ ngộ nghĩnh, đáng yêu kể về câu chuyện của chú Chuột Nhắt với những tâm sự và kỉ niệm tuổi thơ thú vị...
Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Game show Ai là triệu phú quyết định tăng mức thưởng lên 500 triệu đồng cho người chiến thắng ở câu hỏi cuối. Đây là số tiền thưởng kỷ lục của chương trình, gấp đôi mức cũ.
[Infographics] Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch năm 2026 với hệ thống chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực, hướng tới mục tiêu tổng doanh thu đạt gần 7.000 tỷ đồng.
Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest từ lâu được xem là ngọn núi cao nhất thế giới theo độ cao so với mực nước biển. Nhưng khi thay đổi cách đo, câu trả lời về đỉnh núi cao nhất hành tinh cũng thay đổi.
Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Truyện ngắn “Bạn ngồi cuối lớp” gợi dòng cảm xúc tháng Ba hoài niệm, đưa ta trở về tuổi trẻ với ước mơ và bao tâm tư tuổi mới lớn, từ đó thêm trân quý hành trình trưởng thành ý nghĩa...
Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Táo Quân 2026 khiến nhiều khán giả bất ngờ khi lên sóng tối 29/3, sau nhiều tuần kể từ Tết Nguyên đán. Chương trình có thời lượng ngắn, tái hiện lại tiết mục trong Táo Quân 2017.
Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Có những loài hoa cất giữ bao tháng năm tuổi thơ trong trẻo, đầy thương nhớ. Và cứ mỗi độ tháng Ba về, sắc đỏ hoa gạo lại bừng lên như đánh thức những miền ký ức đã ngủ yên...
Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Giữa dòng ký ức, điều đọng lại sâu sắc nhất là tình thân và những lời ru của bà, của mẹ. Giản dị mà bền bỉ, lời ru theo ta suốt cuộc đời, để mỗi lần nhớ lại vẫn bồi hồi giữa bao đổi thay.
Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Khi nhiều người trẻ không mấy mặn mà với trang sách thì chuyện một cụ bà 96 tuổi ở xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) xem đọc sách như một thú vui mỗi ngày thật đáng để suy ngẫm về văn hóa đọc.
Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Một chuyến thăm doanh trại đã giúp cậu bé Dũng hiểu rằng, người lính thời bình không chỉ cầm súng mà còn lao động, vun trồng. Từ đó, niềm tự hào về bố được bồi đắp bằng một tình yêu trọn vẹn, giản dị mà sâu sắc.
Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Một khu vườn quê giản dị với khế, ổi, bưởi, me… đã ươm mầm ký ức tuổi thơ trong trẻo. “Vườn xưa hoa trái” là hành trình trở về, nơi hương vị cũ đánh thức những thương nhớ dịu dàng.
Táo Quân bất ngờ trở lại

Táo Quân bất ngờ trở lại

Đài truyền hình Việt Nam chính thức xác nhận Táo Quân trở lại. Chương trình được phát sóng vào cuối tháng 3.