Bà Phan Thị Song (thôn Hà Tràng, xã Sơn Trung) buồn rầu nhìn lạc lưa thưa củ.
Với hơn 1.749 ha, Hương Sơn được mệnh danh là “vựa lạc” lớn nhất của Hà Tĩnh. Nhưng thay vì niềm vui ngày mùa, một không khí lặng buồn đang bao trùm trên đồng ruộng nơi đây. Tại xã Sơn Trung, nơi có đến trên 100 ha lạc, dù đang trong thời kỳ cao điểm của lịch thu hoạch nhưng trên đồng ruộng vẫn thưa thớt bóng người. Bà Phan Thị Song (thôn Hà Tràng) đang thu hoạch lạc tại vùng đất Đồng Bến, cho biết: “Năm nay mất mùa các cháu ạ. Sau vụ lúa thất bát, mọi hy vọng đều dồn cho lạc nhưng bây giờ công lao bỏ ra đã trở thành công cốc. Tình hình này, năng suất một sào chỉ đạt khoảng 50-70 kg, giảm 1 nửa so với năm trước. Con cái ăn học đều nhìn vào 4 sào lạc này, nhưng mất mùa thì gay quá”.
Chỉ tay ra cánh đồng mênh mông phía bờ sông Ngàn Phố, bà Song cho biết thêm: “Ở vùng chúng tôi còn có sản phẩm mà thu hoạch, chứ ở vùng Đồng Quan còn mất nhiều hơn. Chỉ vài củ lơ thơ, chủ yếu là rễ nên một số nhà chỉ cắt về để phục vụ chăn nuôi, còn củ để cho người già, trẻ con đi “mót”. Một sào lạc chỉ được khoảng ba yến, không bằng công vài ba ngày đi phụ hồ nên nhiều nhà chẳng quan tâm thu hoạch nữa”.
Chậm rãi từng đường cày trên ruộng lạc đã được cắt cây, anh Nguyễn Đình Sơn (thôn Đông Phố, xã Sơn Quang) cho biết: “Đã mất mùa lại còn mất công bởi những ngày thu hoạch đến gần, trời thường xuyên mưa nên đất nén chặt, không cày thì không thể nhổ được. Năm nay, nhà tôi trồng 1 mẫu nhưng năng suất cũng chỉ đạt khoảng 50 kg/sào, chưa bằng một nửa so với năm trước. Sau vụ lúa mất mùa, chúng tôi hy vọng vào vụ lạc này, nhưng lại thất bại hoàn toàn”.
Năng suất lạc trung bình chung của huyện đạt 1 tạ/sào, trong khi đó, những năm trước đạt 1,4-1,5 tạ/sào.
Theo tin từ Phòng NN&PTNT huyện Hương Sơn, năm nay, huyện vẫn chỉ đạo người dân sử dụng giống lạc L14, L23. Mưa nhiều, lạc phát triển tốt, rễ dài hơn các năm nhưng tỷ lệ đậu củ lại thấp. Một số vùng như Sơn Quang, Sơn Giang, thị trấn Phố Châu, Sơn Mai… năng suất rất thấp. Tuy nhiên, một số nơi khác như Sơn Diệm, Sơn Châu, Sơn Tân, Sơn Ninh… năng suất vẫn tương đối khá do gieo trỉa được sớm hơn. Năng suất trung bình chung của huyện đạt 1 tạ/sào, trong khi đó, những năm trước đạt 1,4-1,5 tạ/sào.
Bà Bùi Thị Long - chuyên viên Phòng NN&PTNT huyện Hương Sơn cho biết: “Năm nay, lạc mất mùa là do thời tiết. Chỉ riêng trong tháng 2 đã có đến 3-4 đợt không khí lạnh, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sinh trưởng của cây lạc. Thời điểm cành cấp 1 ra hoa, đâm tia, thời tiết không thuận lợi nên hoa ít. Khi thời tiết thuận lợi trở lại thì chỉ ra hoa ở cành cấp 2, tia không tiếp đất được nên không thể đậu củ. Chính vì vậy mà những nơi gieo trỉa muộn lại càng mất mùa”.
Mặt trời ngả bóng, trận giông chiều trút xuống lại làm tăng thêm nỗi lo cho người nông dân khi lạc đã đến ngày thu hoạch lại bị ngâm nước. Một số nhổ về chưa kịp phơi phong đã lên mầm. Nỗi buồn mất mùa liên tục, nỗi thấp thỏm về giá cả... lại đè nặng trên đôi vai bà con nông dân một đời vất vả.
