Chính phủ ban hành Nghị quyết 394/NQ-CP năm 2025 về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp.
Theo đó, Chính phủ đặt ra giải pháp tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, cụ thể:
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung các hành vi vi phạm hành chính về vứt, xả rác bừa bãi không đúng quy định trong nghị định xử phạt hành chính về bảo vệ môi trường theo hướng tăng mức xử phạt đủ răn đe. Tiếp tục vận hành có hiệu quả đường dây nóng ở trung ương về tiếp nhận thông tin phản ánh về khó khăn, vướng mắc của các địa phương trong phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt.
Tổ chức kiểm tra trách nhiệm của các địa phương trong quản lý chất thải; kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại các cơ sở xử lý rác thải và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; công khai kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định để tăng cường ý thức trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong công tác phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương vận hành có hiệu quả đường dây nóng ở địa phương để tiếp nhận và xử lý kịp thời thông tin phản ánh về khó khăn, vướng mắc, các trường hợp xả rác bừa bãi, đổ rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định; vi phạm trong phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn.
Lắp đặt, khai thác hệ thống camera giám sát, đặc biệt tại các tuyến đường giao thông, điểm thu gom rác thải, khu vực nhạy cảm về môi trường; đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với hệ thống camera an ninh để phát hiện kịp thời các hành vi xả rác bừa bãi, đổ rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định; vi phạm trong phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải gây ô nhiễm môi trường.
Tổ chức thanh tra, kiểm tra các cơ sở thực hiện dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải; công khai kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định.
Mức xử phạt hành vi xả rác bừa bãi, không phân loại rác
Theo Điều 25 Nghị định 45/2022/NĐ-CP vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường nơi công cộng, khu đô thị, khu dân cư; vận chuyển nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường bị xử phạt như sau:
1. Phạt cảnh cáo đối với hành vi không niêm yết quy định về giữ gìn vệ sinh môi trường ở nơi công cộng.
2. Hành vi thu gom, thải rác thải trái quy định về bảo vệ môi trường bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 150.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ đầu, mẩu, tàn thuốc lá không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng;
- Phạt tiền từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng đối với hành vi vệ sinh cá nhân (tiểu tiện, đại tiện) không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng;
- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ rác thải, đổ nước thải không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng;
- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ rác thải trên vỉa hè, lòng đường hoặc vào hệ thống thoát nước thải đô thị hoặc hệ thống thoát nước mặt; đổ nước thải không đúng quy định trên vỉa hè, lòng đường phố; thải bỏ chất thải nhựa phát sinh từ sinh hoạt vào ao hồ, kênh rạch, sông, suối, biển.
3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng đối với hành vi vận chuyển nguyên liệu, vật liệu không che chắn hoặc để rơi vãi ra môi trường trong khi tham gia giao thông.
Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 26 quy định: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi hộ gia đình, cá nhân không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định; không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định.
