Những con số trên tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ cháy, nổ trong đời sống, nhất là tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Thực tế cho thấy, bên cạnh những đơn vị thực hiện tốt công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH), vẫn còn cơ sở chưa quan tâm đúng mức, chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện an toàn theo quy định.
Để chủ động phòng ngừa, lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo người đứng đầu, người quản lý và người lao động tại các cơ sở cần nhận diện, khắc phục một số vi phạm, thiếu sót thường gặp sau:
1. Không bảo đảm an toàn PCCC khi sửa chữa, cải tạo, thay đổi công năng công trình
Trong quá trình sửa chữa, cải tạo, thay đổi công năng hoặc bố trí lại mặt bằng, một số cơ sở chưa đánh giá đầy đủ nguy cơ cháy, nổ và chưa có biện pháp bảo đảm an toàn phù hợp. Đặc biệt, hoạt động hàn, cắt kim loại, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt trong quá trình thi công nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể phát sinh cháy.
Các cơ sở cần đánh giá nguy cơ cháy, nổ trước khi triển khai sửa chữa, cải tạo; thực hiện đầy đủ các yêu cầu về an toàn PCCC, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt và bố trí người giám sát trong quá trình thi công.
2. Trang bị phương tiện PCCC không đầy đủ hoặc không bảo đảm khả năng hoạt động
Một số cơ sở chưa quan tâm đầu tư hệ thống, phương tiện PCCC và CNCH; còn tình trạng thiếu thiết bị cần thiết hoặc phương tiện đã được trang bị nhưng không được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ. Có nơi bố trí phương tiện không đúng vị trí, gây khó khăn cho việc tiếp cận, sử dụng khi xảy ra sự cố.
Để khắc phục, người đứng đầu cơ sở cần rà soát, trang bị đầy đủ phương tiện, hệ thống PCCC theo quy định và phù hợp với tính chất, quy mô hoạt động; thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng, bảo đảm các thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.
3. Để hàng hóa, vật dụng cản trở lối thoát nạn
Hàng hóa, nguyên vật liệu, vật dụng được tập kết tại hành lang, cầu thang, lối đi hoặc khu vực thoát nạn là tình trạng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Khi xảy ra cháy, khói, khí độc và nhiệt độ cao có thể nhanh chóng lan rộng, khiến việc di chuyển, thoát nạn gặp khó khăn. Đáng chú ý, một số cơ sở còn khóa, chèn cửa thoát nạn hoặc bố trí lối thoát chưa phù hợp.
Các cơ sở cần thường xuyên kiểm tra, sắp xếp hàng hóa, vật dụng gọn gàng; tuyệt đối không lấn chiếm hành lang, cầu thang, lối thoát nạn. Cửa và lối thoát nạn phải được duy trì trong điều kiện có thể sử dụng ngay khi cần thiết.
4. Lắp đặt, sử dụng hệ thống điện không bảo đảm an toàn
Hệ thống điện không được thiết kế, lắp đặt phù hợp với công suất sử dụng; câu mắc, đấu nối tùy tiện; sử dụng dây dẫn, thiết bị điện kém chất lượng hoặc bố trí hàng hóa dễ cháy gần tủ điện, thiết bị điện là những nguy cơ có thể dẫn đến chập điện, quá tải và phát sinh cháy.
Bên cạnh đó, một số cơ sở chưa chú trọng kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, không kịp thời thay thế dây dẫn, thiết bị đã hư hỏng, xuống cấp. Vì vậy, cần kiểm tra định kỳ toàn bộ hệ thống điện, sử dụng thiết bị phù hợp với công suất, lắp đặt thiết bị bảo vệ và kịp thời khắc phục các nguy cơ mất an toàn.
5. Thiếu kiểm tra, giám sát và xử lý nguy cơ cháy, nổ
Việc chủ quan, thiếu kiểm tra thường xuyên hoặc phát hiện nguy cơ nhưng chậm khắc phục có thể khiến những thiếu sót nhỏ trở thành nguyên nhân dẫn đến cháy, nổ và gây hậu quả nghiêm trọng.
Người đứng đầu cơ sở cần xác định PCCC và CNCH là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh; duy trì công tác tự kiểm tra, kịp thời xử lý các tồn tại, thiếu sót. Đồng thời, cần tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn, tập huấn kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ, thoát nạn cho người lao động.
6. Ban hành nội quy PCCC và CNCH không đầy đủ hoặc không phù hợp với đặc điểm cơ sở
Nội quy PCCC và CNCH là căn cứ để tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn tại cơ sở. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng không ban hành nội quy hoặc nội dung nội quy chưa đầy đủ, chưa phù hợp với đặc điểm, tính chất hoạt động và nguy cơ cháy, nổ của từng khu vực.
Các cơ sở cần xây dựng, ban hành và niêm yết nội quy PCCC và CNCH tại những vị trí dễ quan sát; nội dung phải phù hợp với đặc điểm hoạt động thực tế. Người đứng đầu cần phổ biến để cán bộ, nhân viên, người lao động nắm rõ và nghiêm túc thực hiện, không để nội quy chỉ dừng lại ở hình thức.
7. Không mua hoặc mua không đầy đủ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định
Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc là một trong những giải pháp giúp cơ sở giảm bớt gánh nặng tài chính khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp chủ cơ sở chưa quan tâm thực hiện nghĩa vụ mua bảo hiểm hoặc chưa rà soát đầy đủ đối tượng tài sản thuộc diện phải tham gia theo quy định.
Khi xảy ra cháy, thiệt hại đối với nhà xưởng, máy móc, hàng hóa và nguyên vật liệu có thể rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì, phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, các cơ sở cần chủ động rà soát đối tượng, tài sản thuộc diện phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Đây là giải pháp hỗ trợ giảm thiểu rủi ro tài chính, không thay thế các biện pháp phòng ngừa và bảo đảm an toàn PCCC.
