Chứng nghiện smartphone: Căn bệnh của thời đại

Công nghệ chế tạo smartphone ngày càng phát triển đồng nghĩa với việc con người dần trở nên phụ thuộc vào chúng, dẫn đến nhiều hệ quả xã hội khó lường.

Theo cây bút John McKenna trên diễn đàn Medium.com, nỗi sợ hãi khi nhìn thấy pin của thiết bị di động chỉ còn 1% và bạn không đem theo cục sạc bên mình hoặc cảm giác lạnh sống lưng khi chợt nhớ ra mình đã bỏ quên điện thoại ở nhà mà đa số mọi người đều mắc phải là triệu chứng của một dạng bệnh lí mang tên "nomophobia".

Thuật ngữ "nomophobia" được các nhà tâm lý học dùng để miêu tả nỗi sợ của những cá nhân mắc chứng lệ thuộc quá nhiều vào smartphone. Trong đó, từ "nomo" nghĩa là "no mobile phone" (không điện thoại), còn "phobia" là thuật ngữ tâm lý học miêu tả nỗi sợ.

Nguồn cơn của căn bệnh

John Laprose, tiến sĩ chuyên ngành an ninh mạng thuộc đại học North America cho rằng nguyên nhân con người ngày càng phụ thuộc vào smartphone đến mức hành vi này trở thành một dịch bệnh chính bởi bản thân người sử dụng.

chung nghien smartphone can benh cua thoi dai

Con người ngày càng phụ thuộc vào smartphone.

Trước hết, ông phân tích những yếu tố hình thành nên tính cách một con người cũng như niềm tin vào bản thân để đạt được những kỳ vọng mong muốn của họ, chúng bao gồm: trải nghiệm (hành động đã làm), sự mô phỏng (bị tác động bởi hành vi) và tính nhạy cảm (ảnh hưởng bởi lời nói). Một con người có tình trạng tâm lý tốt khi các yếu tố đã nêu trên đều hòa hợp và giữ trạng thái tích cực.

Tuy nhiên, bản chất sâu thẳm của loài người là luôn luôn dè chừng mọi sự tổn thương cũng như dễ dàng bị thao túng bởi các tác nhân từ chính cộng đồng. Theo đó, sự ra đời của smartphone, một thiết bị giá rẻ, dễ mua, mẫu mã đa dạng, trên hết thảy là tính cá nhân tuyệt đối làm người dùng trở nên tự tin khi giao tiếp bằng cách tạo ra một vỏ bọc xã hội hoàn hảo, có phần ngụy tạo.

Chính vì thế, từ ngày đầu tiên ra đời cho tới nay, smartphone luôn nằm trong tốp các loại sản phẩm có doanh số bán hàng cao nhất trên toàn thế giới.

Smartphone: Vị cứu tinh hay kẻ tội đồ

Chụp ảnh, quay phim, thu âm với hiệu suất mạnh mẽ và khả năng chỉnh sửa dễ dàng, nhanh chóng, smartphone dần trở thành công cụ bất li thân với cơ số người sử dụng. Bên cạnh đó, smartphone còn góp phần định hình và dân chủ hóa ngành báo chí truyền thông hiện đại, vì những nguồn thông tin nóng sốt không còn mang tính độc quyền như trước.

Với chiếc smartphone trên tay, nhân chứng tại hiện trường có thể chụp, quay và bình luận ngay thời điểm sự việc diễn ra, điển hình là những hình ảnh cũng như video clip luôn được cập nhật từ chiến trường Trung Đông hay vụ rơi máy bay MH17.

"Đây là một hiện tượng hoàn toàn mới mẻ. Việc con người được trang bị một thiết bị hoàn toàn đa dụng với tính cá nhân cực kì cao là chưa hề có tiền lệ. Sự ra đời của smartphone cho phép con người ngụy tạo một vỏ bọc hoàn hảo, an toàn để tiếp xúc với cái xã hội vốn được cho đầy rẫy nguy hiểm này", John Laprose cho hay.

chung nghien smartphone can benh cua thoi dai

Smartphone với nhiều chức năng thu hút đủ mọi loại tuổi.

Ngoài chức năng gọi/trả lời và nhắn tin truyền thống của một chiếc điện thoại thứ thiệt, smartphone cung cấp cho người dùng nhiều loại hình giải trí theo nhu cầu, từ Candy Crush, iTunes cho đến Netflix, việc nghe nhạc, xem phim chưa bao giờ dễ dàng đến thế.

Không những thế, smartphone cho phép kết nối với nhiều người, nhiều cộng đồng đa sắc tộc trên phạm vi toàn thế giới, xóa bỏ hoàn toàn mọi khoảng cách địa lý và xã hội.

Smartphone: Cơn nghiện thế kỷ 21

Loài người dần xem smartphone như một "tiện ích" không thể thiếu trong cuộc sống thường ngày.

"Chúng ta chạm vào smartphone khoảng hơn 2.500 lần/ngày. Như vậy là nhiều hơn 100 lần ta động chạm người ta thương yêu. Lý do lí giải cho con số không thể tưởng tượng trên là vì thiết bị không ngừng gửi rất nhiều thông báo làm người dùng chú ý chẳng hạn như mỗi lần có ai đó nhắn tin, ứng dụng cần cập nhật, thông tin quảng cáo và tỉ tỉ những thứ vô dụng khác. Một khi bạn khởi động smartphone, bạn sẽ không thể nào dừng sử dụng", Leonid Bershidsky, tay bút trên trang Medium.com chia sẻ.

chung nghien smartphone can benh cua thoi dai

Phần trăm người dùng thường xuyên sử dụng smartphone giảm dần theo độ tuổi.

Các nghiên cứu sinh tại Đại học Hongkong và trường Đại học Sungkyunkwan, Seoul, Hàn Quốc cho hay mối liên kết giữa thiết bị di động và người dùng mạnh mẽ tới nỗi gây nên căn bệnh nomophobia là do những thông tin cá nhân như tin nhắn, hình ảnh, video clip được lưu trữ trong thiết bị.

"Chúng ta chạm vào smartphone khoảng hơn 2.500 lần/ngày. Như vậy là nhiều hơn 100 lần ta động chạm người ta thương yêu".

Leonid Bershidsky, tay bút trên trang Medium.com

Theo một khảo sát mới đây của CNN tại Mỹ, khoảng 50% người trẻ dính phải căn bệnh nomophobia, trong khi 69% phụ huynh của họ thường xuyên động vào smartphone và 72% người trẻ tuổi cảm thấy cần phải check tin nhắn và thông báo thường xuyên.

"Bất kì ai cũng có thể nghiện smartphone. Nếu con của bạn chỉ thích suốt ngày cắm đầu vào chiếc điện thoại hơn là ra ngoài gặp gỡ chơi đùa cùng chúng bạn, thì bạn đang gặp vấn đề trầm trọng hơn bạn tưởng", Hollands Haiis, chuyên gia cai nghiện đồ chơi công nghệ cao chia sẻ.

Liệu pháp cho căn bệnh

Brenda K. Wiederhold, chủ biên tờ tạp chí Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking cho hay những người mắc phải căn bệnh nomophobia có thể tham gia những liệu pháp trị liệu đặc biệt mang tên Trị liệu thanh lọc điện tử (digital detox).

"Biện pháp thanh lọc trị liệu này tập trung vào những sản phẩm công nghệ cao, cách li người dùng và smartphone của họ cho phép bản thân quen dần với việc không có smartphone bên cạnh", Widerhold giải thích.

Tại Anh, độ tuổi có số giờ sử dụng internet nhiều nhất là từ 16-24 và cũng chính là độ tuổi cần trải qua liệu pháp thanh lọc điện tử. Hơn nữa, độ tuổi này chính là bước đệm của tầng lớp tri thức cốt lõi, nhưng càng sử dụng smartphone, lại càng phát sinh nhiều bệnh lý xã hội gây nên suy giảm chất lượng lao động.

chung nghien smartphone can benh cua thoi dai

Trị liệu thanh lọc điện tử giúp người dùng làm việc hiệu quả hơn.

Trải nghiệm quá trình thanh lọc điện tử không những cải thiện sức khỏe tâm lý của bản thân, giảm stress mà còn giúp các tín đồ công nghệ cao làm việc hiệu quả.

"Khi chúng ta dừng công việc đang làm lại và check email hay dùng smartphone, bộ não chúng ta tiêu tốn 23 phút để có thể làm việc trở lại", Tinna Nielsen, một nhà nhân chủng học phát biểu.

Nielsen khuyên người dùng nên tắt toàn bộ các thông báo trên smartphone về tin nhắn hoặc cập nhật ứng dụng và đặt ra một khoảng thời gian nhất định để kiểm tra toàn bộ chúng, khi chúng ta đã hoàn thành xong công việc hoặc khoảng thời gian nghỉ xả hơi chẳng hạn.

"Khi chúng ta dừng công việc đang làm lại và check email hay dùng smartphone, bộ não chúng ta tiêu tốn 23 phút để có thể làm việc trở lại"

Tinna Nielsen, nhà nhân chủng học

Hoặc người có thể hiệu chỉnh chế độ tự trả lời tin nhắn hoặc email, cho người nhận biết bạn sẽ trả lời mọi thứ vào khoảng thời gian nhất định và bảo người gửi hãy gọi điện thoại nếu như có công chuyện khẩn cấp.

Theo Zing.vn

Đọc thêm

Bluetooth sắp có thay đổi lớn

Bluetooth sắp có thay đổi lớn

Bluetooth sắp có bước nâng cấp lớn về tốc độ truyền dữ liệu, hứa hẹn cải thiện chất lượng âm thanh và mở rộng khả năng kết nối trên các thiết bị thông minh.
Tablet Android nhỏ gọn đối đầu iPad mini

Tablet Android nhỏ gọn đối đầu iPad mini

Trước khi iPad mini mở bán, Oppo ra mắt mẫu Pad Mini định vị cao cấp đối đầu sản phẩm Apple. Phân khúc tablet cỡ nhỏ nóng khi thị trường có nhu cầu lớn cho thiết bị này.
Cách sử dụng FaceTime trên iPhone Duo chi tiết, dễ thực hiện

Cách sử dụng FaceTime trên iPhone Duo chi tiết, dễ thực hiện

iPhone Duo mang đến trải nghiệm gọi video FaceTime linh hoạt nhờ thiết kế màn hình gập và khả năng sử dụng camera trước, sau trong cùng một cuộc gọi. Người dùng cần thiết lập FaceTime đúng cách và làm quen với những điều khiển trên iOS 27.
ZFold 8 đắt hàng nhờ iPhone Duo

ZFold 8 đắt hàng nhờ iPhone Duo

Sát ngày iPhone Duo ra mắt, Samsung ghi nhận lượng tìm kiếm smartphone gập tăng 300%, trong khi nhu cầu với Galaxy Z Fold8 tăng 16%.
Lần đầu iPhone 18 Pro giảm giá

Lần đầu iPhone 18 Pro giảm giá

Apple ra mắt iPhone gập: Chưa đầy một tháng sau khi mở bán, iPhone 18 Pro đã được Apple đưa vào chương trình ưu đãi 11/11 tại Trung Quốc.
iPhone Duo khó mua đến mức nào?

iPhone Duo khó mua đến mức nào?

Lượng iPhone Duo xuất xưởng cả năm không vượt quá 6 triệu chiếc. Con số thực tế thậm chí có thể thấp hơn nếu tiến độ sản xuất trong quý IV/2026 không đạt kỳ vọng.
Làn sóng mới trên sạc dự phòng

Làn sóng mới trên sạc dự phòng

Nhiều hãng gia nhập xu hướng đưa công nghệ tản nhiệt và màn hình lên sạc dự phòng, giúp tăng tính hữu ích nhưng cũng khiến sản phẩm đắt lên.
iPhone 18 Pro không như kỳ vọng của Apple

iPhone 18 Pro không như kỳ vọng của Apple

Việc Apple phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất cho thấy ngay cả phân khúc smartphone cao cấp cũng khó tránh khỏi sức ép từ giá bán leo thang và tâm lý thắt chặt chi tiêu.
Thứ Apple ra mắt sau iPhone Duo

Thứ Apple ra mắt sau iPhone Duo

Tại sự kiện ngày 13/10, Apple dự kiến giới thiệu các sản phẩm nhà thông minh gồm màn hình, Apple TV và HomePod mini mới.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!