Đức Giang - cát, đá ngập làng

Tan hoang sau lũ

Con đường chính vào trung tâm xã Đức Giang nhầy nhụa bùn đất. Khó khăn lắm chúng tôi mới đến được trụ sở UBND xã. Tại đây, người dân quần xăn ống thấp, ống cao, nhem nhuốc bùn đất đến nhận hàng cứu trợ. Bí thư Đảng ủy xã Bùi Duy Hoàng tranh thủ trao đổi nhanh với chúng tôi về con số thiệt hại do cơn lũ gây ra. Trong đó, toàn xã có gần 600 ngôi nhà bị ngập; hầu hết các công trình xây dựng và phúc lợi bị sạt lở nghiêm trọng; hơn 20 ha đất nông nghiệp bị bồi lấp bởi cát sỏi... “Trên đây chỉ là số liệu báo cáo, các anh đi một vòng mới biết lũ đã gây thiệt hại cho Đức Giang như thế nào”- ông Hoàng nói.

Tuyến đường liên xã Đức Giang bị lũ cắt thành khe

Tới Trường mầm non Đức Giang, hiệu trưởng Hà Thị Ái Vân chia sẻ: "Trường ngập sâu hơn 2 m lại nằm giữa dòng nước xiết nên hầu như các trang thiết bị dạy học của cô và trò đều bị cuốn phăng. Mặc dù đã huy động mọi nguồn lực tập trung khắc phục sau những ngày nước rút nhưng đến nay các cháu vẫn chưa thể đến trường". Nhìn ngôi trường bị nước xói lở, các cánh của phòng học bị bật tung, nhất là đồ chơi ngoài trời bị nước lũ vo tròn lại “ném” vào một xó trở thành đống sắt vụn. Chứng kiến ngôi nhà của trạm y tế xã bị nứt toác; hàng chục km đường nhựa và đường bê tông xói lở nghiêm trọng, nhiều tuyến đường bị chia cắt mới thấy được sự kinh hoàng của lũ dữ. Qua đó cũng đủ hình dung cuộc sống sau lũ của người dân Đức Giang đang gặp muôn vàn khó khăn.

Vợ chồng ông Nguyễn Văn Bính ở xóm Văn Giang 1 đang dọn dẹp lại đống gạch vụn từ ngôi nhà bị sập của mình. Ông Bính buồn rầu kể: “Lũ lên quá nhanh lại vào ban đêm nên hai vợ chồng tôi chỉ kịp thoát thân. Lúc đó hy vọng nước rút may sao vẫn còn cái nhà để ở nhưng giờ thì trắng tay thật rồi. Bây giờ gia đình tôi sống được ngày nào cũng chỉ nhờ từ hàng cứu trợ”.

Gia tài vợ chồng ông Bính chỉ còn là đống gạch vụn

Ông Nguyễn Đăng Xước - Xóm trưởng Văn Giang 1 cho biết: Ở đây chính là “rốn lũ” của làng, nước từ các sông Ngàn Phố, Ngàn Trươi, Ngàn Sâu đổ về dâng cao gây ngập lụt cho cả xóm. Nhiều nhà dân ngập sâu hơn 3 m, thiệt hại nặng nề về tài sản.

Sa mạc hóa ruộng đồng

Sau khi nước rút, chính quyền địa phương cùng hàng chục đoàn từ các nơi đổ về giúp địa phương khắc phục, xử lý môi trường. Nhờ vậy, các em học sinh cấp 1, cấp 2 đã được cắp sách tới trường. Tuy nhiên, điều mà cán bộ và nhân dân Đức Giang lo nhất chính là cát, đá ngập làng. Nước rút, nhưng Đức Giang vẫn bị ngập bởi hàng trăm nghìn mét khối cát và đá đổ về. Nhiều nơi cát ngập cao tới 1m, đặc biệt hơn 50% diện tích đất nông nghiệp của người dân bị sa mạc hóa.

Sân trường tiểu học trở thành biển cát...

Bí thư Hoàng dẫn chúng tôi sang Trường tiểu học. Nơi đây cát và đá phủ kín cả sân trường cao gần 1m. Các em học sinh đến trường đều phải “lội” cát mới vào được lớp. “Từ khi nước rút cả nghìn lượt người về đây giúp xã xử lý nhưng cũng chẳng bõ bèn gì. Thật sự dùng sức người thì rất khó khắc phục, có máy móc thì may ra mới làm nổi”, ông Hoàng nhận định.

Tuy nhiên, cát lấp trường học, trụ sở... cũng chưa đáng lo bằng cát ngập ruộng đồng, tàn phá hoa màu vụ đông của bà con nông dân. Chị Trần Thị Tùng ở xóm Văn Giang 1 nói trong lo lắng: “Gia đình tôi có 5 miệng ăn, chủ yếu nhờ vào sản xuất nông nghiệp. Vậy mà, 4 sào ngô vụ đông vừa trồng giờ cát phủ kín, mất sạch. Ngoài ra, 7 sào ruộng cũng bị cát ngập trắng. Nếu vụ Đông Xuân sắp tới không có ruộng để cấy thì gia đình tôi chẳng biết làm gì để sống”.

Đồng ruộng cũng đã trở thành... sa mạc

Đức Giang là một xã nghèo, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhưng cũng chỉ làm được một vụ lúa/nămn. Những ngày qua người dân vẫn chưa hết bàng hoàng vì lũ dữ lại phải lo lắng khi cát ngập trắng đồng mà chưa có giải pháp khắc phục. Vấn đề trên thực sự nan giải đối với chính quyền địa phương nên rất cần được sự giúp đỡ của tỉnh và huyện.