Giá vàng rơi tự do, nhà đầu tư nên làm gì?

Vàng, hầm trú ẩn an toàn nhất, vừa trải qua một đợt bán tháo kinh hoàng. Từ đỉnh cao lịch sử sát mốc 5.600 USD/ounce, giá kim loại quý này đã rơi tự do, thổi bay gần 9% giá trị chỉ trong một phiên, hiện giao dịch quanh vùng 4.890 USD/ounce (tính đến 0h ngày 1/2 theo giờ Việt Nam). Bạc thậm chí còn thê thảm hơn khi “bốc hơi” tới 25%.

Thế nhưng, giữa tâm bão, một nghịch lý thú vị đang diễn ra tại phố Wall: Giá càng giảm, các ngân hàng lớn lại càng nâng mục tiêu giá lên cao.

Cú "sẩy chân" hay đợt xả van cần thiết?

Để hiểu tại sao các chuyên gia vẫn lạc quan, trước hết cần nhìn nhận nguyên nhân của cú lao dốc này. Theo Reuters, "thủ phạm" chính kích hoạt đà bán tháo không phải là sự suy yếu của nhu cầu, mà là một cú xoay trục trong kỳ vọng chính sách tiền tệ.

Thông tin về việc ông Kevin Warsh, cựu Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), được lựa chọn làm Chủ tịch Fed kế nhiệm đã tạo ra một cơn địa chấn tâm lý. Giới đầu tư tin rằng Warsh là đại diện cho trường phái kỷ luật, cứng rắn và độc lập. Hệ quả là đồng USD bật tăng mạnh mẽ, khiến vàng trở nên đắt đỏ và kém hấp dẫn hơn trong ngắn hạn.

Trên CNBC, chiến lược gia kỳ cựu Tom Lee nhận định cú sập này thực chất là một đợt "xả áp" cần thiết. Thị trường đã tăng quá nóng và khi dòng tiền đầu cơ nhận thấy Fed có thể sẽ "diều hâu" hơn, họ lập tức chốt lời.

Giáo sư Jeremy Siegel cũng đồng tình khi cho rằng dòng tiền "đánh theo đà" rất dễ đảo chiều chỉ với một chất xúc tác nhỏ, dù nền tảng dài hạn chưa gãy đổ.

Nghịch lý phố Wall: Định giá lại cuộc chơi

Điều thú vị nằm ở phản ứng của các định chế tài chính lớn ngay sau cú sập. Thay vì hạ dự báo, Ngân hàng UBS vừa gây bất ngờ khi nâng mạnh mục tiêu giá vàng lên mức 6.200 USD/ounce cho các mốc tháng 3, 6 và 9 của năm 2026, tăng đáng kể so với dự báo 5.000 USD trước đó.

Theo phân tích của The Street, UBS cho rằng dù giá có biến động ngắn hạn, các động lực cấu trúc đẩy giá vàng vẫn còn nguyên vẹn. Ngân hàng này thậm chí còn vạch ra kịch bản siêu chu kỳ: Nếu rủi ro địa chính trị toàn cầu leo thang, vàng có thể chạm ngưỡng 7.200 USD/ounce (tăng gần 50% so với giá hiện tại). Ở chiều ngược lại, ngay cả trong kịch bản tiêu cực nhất khi chính sách tiền tệ thắt chặt cực đoan, giá sàn vẫn được kỳ vọng giữ ở mức 4.600 USD/ounce.

Không chỉ UBS, một loạt "ông lớn" khác cũng đang đồng thuận với xu hướng này. Goldman Sachs đã điều chỉnh mục tiêu cuối năm lên 5.400 USD/ounce. Táo bạo hơn, JPMorgan đưa ra kịch bản cực đoan rằng vàng có thể vọt lên vùng 8.000-8.500 USD/ounce nếu dòng vốn tư nhân tiếp tục đổ mạnh vào kênh này.

Bầu cử, AI và bức tranh kinh tế 2026

Bên cạnh yếu tố tiền tệ, năm 2026 còn chứa đựng những biến số vĩ mô phức tạp. Theo Citi, dòng vốn vào vàng hiện được nâng đỡ bởi sự cộng hưởng của nhiều rủi ro: căng thẳng thương mại, nợ công Mỹ phình to và cả sự bất định xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI).

Tuy nhiên, Citi cũng đưa ra một góc nhìn thận trọng đáng lưu ý. Ngân hàng này dự báo một kịch bản "Goldilocks" (nền kinh tế tăng trưởng vừa phải, lạm phát thấp) có thể xuất hiện trong năm bầu cử giữa kỳ 2026. Nếu các điểm nóng địa chính trị như Nga-Ukraine hay Iran hạ nhiệt, phí bảo hiểm rủi ro trong giá vàng sẽ giảm đi.

Lịch sử cũng đứng về phía nhận định này. Số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy, bầu cử giữa kỳ tại Mỹ thường là "sân khấu" của thị trường chứng khoán hơn là vàng. Từ năm 1970, trong khi chứng khoán Mỹ tăng 100% số lần sau bầu cử giữa kỳ, thì vàng chỉ tăng trong khoảng 62% số trường hợp với biên độ khiêm tốn.

Lời khuyên cho nhà đầu tư cá nhân: Thắt dây an toàn

Với nhà đầu tư cá nhân, câu hỏi lớn nhất lúc này là: Nên bắt đáy hay đứng ngoài?

Tobi Amure, chuyên gia tài chính của The Street, đưa ra một lời khuyên thực tế: Xu hướng dài hạn là đi lên, nhưng chặng đường sắp tới sẽ rất gập ghềnh. "Chúng ta vừa trải qua một cú tăng dựng đứng và các chỉ báo kỹ thuật đã quá mua. Mục tiêu 6.500-7.500 USD/ounce trong 2-3 năm tới là khả thi, nhưng đừng mong chờ một đường thẳng tắp", ông chia sẻ.

Có thể thấy, cuộc chơi vàng trong năm 2026 không dành cho những người yếu tim. Khi các ngân hàng trung ương và các quỹ lớn vẫn âm thầm gom hàng trong những nhịp điều chỉnh, thông điệp thị trường gửi đi rất rõ ràng: Vàng vẫn là vua trong dài hạn, nhưng trong ngắn hạn, chiếc vương miện này có thể rất nặng nề.