75 tuổi, lần đầu tiên, bà Vy Thị Huệ (thôn Kim Quang, xã Vũ Quang) thanh toán không dùng tiền mặt khi mua vài món đồ tại cửa hàng gần nhà. Ít ai biết, chỉ cách đây không lâu, bà còn chưa có điện thoại thông minh. Thế nhưng, từ khi có máy và được các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn, bà dần quen với việc quét mã QR, gọi Zalo, mở Facebook. Với bà, những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy lại là bước khởi đầu quan trọng để bước vào môi trường số, kết nối với nhịp sống hiện đại mà trước đây bà chưa từng tiếp cận.
“Giờ tôi tự mở được Facebook, quét được mã thanh toán QR, thấy vui và tiện lắm”, bà Huệ chia sẻ, ánh mắt không giấu được niềm phấn khởi.
Tại thôn Kim Quang, chuyển đổi số được bắt đầu từ việc thay đổi từng thói quen nhỏ nhất. Bởi ở đây vẫn còn không ít hộ có điện thoại thông minh nhưng không biết sử dụng gì ngoài chức năng nghe gọi. Chị Bùi Thị Điểm - Phó Bí thư Chi bộ, đồng thời là thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn Kim Quang cho biết: “Chúng tôi chia nhau đến từng nhà, hướng dẫn từ những thao tác cơ bản nhất như tạo tài khoản, đặt mật khẩu, quét mã QR, tra cứu thông tin. Ban đầu nhiều người còn bỡ ngỡ, nhưng chỉ sau vài buổi họ đã dần tự tin sử dụng các ứng dụng trên điện thoại cho sinh hoạt hằng ngày.”
Không chỉ riêng Kim Quang, tại thôn Phú Lâm (xã Hương Khê), câu chuyện tương tự diễn ra khắp các ngõ xóm. Không chờ người dân đến hỏi, Tổ chuyển đổi số cộng đồng chủ động đi từng nhà, từng ngõ, hướng dẫn cách tra cứu thông tin, nộp hồ sơ trực tuyến hay thanh toán điện nước, học phí… Những buổi hướng dẫn tận nơi, tận tay giúp người dân dần xóa bỏ rào cản về kỹ năng số, từ đó hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong sinh hoạt.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục tuyên truyền giúp bà con biết được các thủ tục và các ứng dụng trên điện thoại thông minh để sau này bà con đỡ vất vả hơn trong đi lại, nhất là làm thủ tục hành chính” – anh Lê Văn Trung, thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn Phú Lâm, xã Hương Khê chia sẻ.
Trong khi đó, ở xã Sơn Kim 1, câu chuyện lại diễn ra với trọng tâm là hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Thời gian qua, xã đã quan tâm lắp đặt hệ thống wifi tốc độ cao, niêm yết công khai các thủ tục hành chính để người dân thuận lợi hơn trong việc tra cứu. Cùng với đó là tăng cường sự hỗ trợ của tổ chuyển đổi số cộng đồng nhằm giúp người dân làm quen dần với các bước từ tạo tài khoản dịch vụ công đến cách thức nộp, tra cứu, nhận kết quả giải quyết hồ sơ thủ tục trực tuyến…
Chị Nguyễn Thị Long, Thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn Vũng Tròn, xã Sơn Kim 1 chia sẻ: “Dù địa bàn vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, cách trở, song chúng tôi vẫn nỗ lực bám sát địa phương để giúp người dân tiếp cận chuyển đổi số dễ dàng hơn".
Khi sóng đã phủ tới từng thôn, thách thức không còn là kết nối mà là giúp người dân sống trong nhịp sống số. Chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể cần tháo gỡ rào cản về kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ, để sóng số không chỉ đến mà còn thực sự thấm sâu vào từng sinh hoạt, dịch vụ và cơ hội phát triển.
Ông Đặng Văn Đức, Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh cho biết: “Sau khi xoá được vùng lõm sóng thì rào cản lớn nhất để phổ cập kỹ năng số cho người dân là thiếu thiết bị đầu cuối, thiếu kỹ năng số và thói quen số. Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ với vai trò là cơ quan thường trực về chuyển đổi số của tỉnh sẽ phối hợp với các nhà mạng để đưa ra các gói cước phù hợp với người dân nông thôn, miền núi. Ngoài ra sẽ tiếp tục đào tạo, hướng dẫn cập nhật kỹ năng số cho người dân thông qua tổ chuyển đổi số cộng đồng”.
Rõ ràng, nhịp sống số chỉ trọn vẹn khi người dân biết tận dụng công nghệ. Từ việc quét mã QR, thanh toán không tiền mặt đến khai thác các dịch vụ trực tuyến, những thao tác cơ bản này là bước đầu để người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa tiếp cận với môi trường số, mở ra cơ hội hòa nhập với nhịp sống hiện đại, tận dụng các dịch vụ, thông tin và cơ hội phát triển mà công nghệ mang lại.
