Iran tuyên bố sẽ cho phép tàu thuyền các quốc gia Arab hoặc châu Âu đi qua Eo biển Hormuz nếu họ trục xuất đại sứ Mỹ, Israel.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 9/3 tuyên bố các nước Arab và châu Âu sẽ có "đầy đủ quyền và tự do" đi qua Eo biển Hormuz nếu họ cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel và Mỹ, đồng thời trục xuất đại sứ của hai quốc gia "đang tấn công Iran".
Chưa có quốc gia nào lên tiếng về điều kiện này. Nhiều nước châu Âu và Arab là đồng minh thân cận của Mỹ.
Một tàu container đi qua Eo biển Hormuz tháng 6/2025. Ảnh: AFP
Thông báo được đưa ra giữa lúc xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cho biết Tehran chỉ có một điều kiện duy nhất để ngừng hành động thù địch là Washington và Tel Aviv "không gây hấn thêm nữa". Theo ông, Nga, Trung Quốc và Pháp đã liên hệ với Iran để giúp hạ nhiệt căng thẳng, khuyến khích giảm leo thang xung đột.
Hàng trăm tàu đang neo chờ ở hai đầu Eo biển Hormuz do xung đột. Các doanh nghiệp dầu mỏ và vận tải biển cũng theo dõi sát sao mọi dấu hiệu cho thấy hoạt động qua lại có thể sớm khôi phục.
Gần 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới đi qua tuyến hàng hải chỉ rộng khoảng 34 km, khiến nơi đây trở thành "nút thắt cổ chai" cực kỳ quan trọng nhưng cũng đầy rủi ro đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran đã đẩy giá dầu tăng cao vì hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz gần như bị tê liệt và sản lượng dầu ở Trung Đông giảm sút.
Tướng Ibrahim Jabbari, cố vấn của tư lệnh IRGC, hôm 3/3 tuyên bố lực lượng này đã đóng cửa Eo biển Hormuz và sẽ tấn công mọi tàu cố đi qua. Hai ngày sau, một phó chỉ huy IRGC cho hay eo biển không bị phong tỏa và các tàu tuân thủ quy định quốc tế vẫn tiếp tục hành trình bình thường.
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani cho biết an ninh ở Eo biển Hormuz khó có thể được đảm bảo chừng nào xung đột do Mỹ và Israel châm ngòi vẫn tiếp diễn.
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Giới chuyên gia nhận định IRGC đã hứng chịu nhiều tổn thất kể từ khi xung đột bùng phát, nhưng vẫn duy trì được năng lực tập kích và đóng cửa Eo biển Hormuz, trong khi Mỹ hiện không có đủ nguồn lực tại khu vực để triển khai chiến dịch hộ tống quy mô lớn như Tổng thống Donald Trump mong muốn.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar cho rằng chiến sự Iran sẽ khiến kinh tế toàn cầu đứt gãy, đồng thời dự báo giá dầu có khả năng tăng gần gấp đôi lên 150 USD một thùng.
Các tổng chưởng lý và thống đốc thuộc đảng Dân chủ trong vụ kiện cho rằng Tổng thống Trump đang vượt quá thẩm quyền khi dự định áp mức thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa từ các nước trên thế giới.
Giữa lúc giao tranh giữa Iran với Mỹ và Israel leo thang, nhiều nước châu Âu đã đẩy mạnh hiện diện quân sự và cam kết hỗ trợ bảo vệ CH Cyprus, nhằm bảo đảm an ninh và lợi ích quốc gia trong khu vực.
Dự kiến khoảng 0h25 ngày 6/3, hãng hàng không Emirates thực hiện chuyến bay EK395 từ Hà Nội đi Dubai, đánh dấu việc khai thác trở lại đường bay của hãng sau nhiều ngày tạm dừng.
Trong thông báo mới nhất, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố Mỹ sẽ giành được “quyền kiểm soát hoàn toàn” đối với không phận Iran trong vài giờ tới.
Chiến dịch tập kích quy mô lớn vào Iran có thể thay đổi diện mạo chính trị nước này, nhưng cũng có nguy cơ khiến Mỹ sa lầy vào một cuộc xung đột kéo dài.
Tổng thống Donald Trump cam kết sẽ làm mọi điều cần thiết với Iran khi xung đột lan rộng, trong bối cảnh Israel đã tiến hành thêm các cuộc không kích mới hôm 2/3.
Tình trạng tàu vận tải bị mắc kẹt tại vùng Vịnh trong bối cảnh chi phí thô và cước vận chuyển tăng cao đang đặt khu vực tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới trước những rủi ro an ninh năng lượng cấp bách.
Hãng thông tấn Fars dẫn tuyên bố của IRGC nêu rõ: “Văn phòng của thủ tướng tội đồ thuộc chế độ phục quốc Do Thái và trụ sở tư lệnh không quân của chế độ này đã bị nhắm mục tiêu."
Việc Iran phóng tên lửa vào loạt nước Vùng Vịnh để đáp trả đòn tập kích của Mỹ - Israel đang khiến căng thẳng leo thang, đẩy Trung Đông sang thế đối đầu với Tehran.
Trong bối cảnh các hoạt động quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp diễn với các đòn không kích và đáp trả qua lại, Tehran tuyên bố không tiến hành đàm phán với Washington. Trong khi đó, các nước vùng Vịnh và ở khu vực châu Á kêu gọi nối lại con đường ngoại giao để hạ nhiệt căng thẳng.
Ngày 1/3, chính quyền Iran đã bổ nhiệm ông Ayatollah Alireza Arafi vào Hội đồng lãnh đạo lâm thời, cơ quan sẽ điều hành đất nước sau khi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói rằng việc Mỹ và Israel sát hại Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong các cuộc không kích là một tuyên bố chiến tranh chống người Hồi giáo.
Theo hãng tin RIA Novosti, phía Iran cho biết đã chuẩn bị cho “mọi kịch bản”, kể cả các bước đi tiếp theo sau khi Mỹ và Israel tấn công cũng như khi Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng.
CIA đã theo dõi ông Khamenei trong nhiều tháng, ngày càng nắm chắc hơn về địa điểm và quy luật di chuyển của ông. Sau đó, họ phát hiện một cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran dự kiến diễn ra vào sáng 28/2 ở trung tâm Tehran, với sự có mặt của Lãnh tụ Tối cao.
Ngày 1/3, truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này đã tiến hành các cuộc tấn công mới bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, sau khi tấn công nhiều mục tiêu, trong đó có trụ sở Bộ Tổng tham mưu Israel.
