Nga nêu khả năng đàm phán chấm dứt xung đột
Trong cuộc họp báo ngày 13/9, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga “không loại trừ khả năng” tham gia cuộc đàm phán 3 bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ về giải quyết xung đột.
Theo ông Peskov, cuộc gặp 3 bên có thể bắt đầu vào tháng 10.
"Chúng tôi đang nói cụ thể về tương lai gần. Tức là dự kiến vào tháng 10", ông Peskov nói thêm.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin cũng từng tuyên bố Moscow hy vọng "sẽ tái khởi động các cuộc đàm phán giữa 3 bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ".
Hình thức đàm phán 3 bên này từng được áp dụng lần gần nhất tại Geneva vào tháng 2, tiếp nối 2 vòng đàm phán trước đó tại Abu Dhabi. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận sau đó đã bị đình trệ mà không đạt được bước đột phá đáng kể nào, do Mỹ chuyển trọng tâm sang cuộc xung đột Iran.
Tuyên bố của ông Peskov về khả năng đàm phán 3 bên được đưa ra sau nỗ lực ngoại giao con thoi mới của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Hai đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump gần đây đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow, trước khi đến Kiev để hội đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Điện Kremlin mô tả các cuộc thảo luận với phái đoàn đàm phán Mỹ là mang tính xây dựng và "vô cùng thẳng thắn", trong khi đặc phái viên Witkoff cho biết đã có tiến triển trong việc lên kế hoạch cho một cuộc gặp 3 bên.
Theo trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov, khả năng nối lại đàm phán theo hình thức này cũng là một trong những chủ đề được thảo luận trong cuộc điện đàm gần đây giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Trump.
Tổng thống Zelensky gợi ý rằng vòng đàm phán 3 bên tiếp theo có thể diễn ra tại UAE, Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Sĩ hoặc một quốc gia khác, sớm nhất là vào tháng 9 hoặc tháng 10. Trong khi đó, ông Ushakov đề xuất Abu Dhabi là địa điểm mà Nga mong muốn.
Moscow từ lâu vẫn khẳng định một giải pháp bền vững cho cuộc xung đột chỉ có thể đạt được nếu Kiev công nhận "thực tế lãnh thổ mới", cũng như cam kết thực hiện chính sách trung lập, phi quân sự hóa. Nga đã tuyên bố sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014 và 4 khu vực khác ở Ukraine vào năm 2022 sau khi mở chiến dịch quân sự đặc biệt.
Ngược lại, Ukraine kiên quyết loại trừ khả năng nhượng bộ lãnh thổ cho Nga. Kiev cũng kêu gọi một lệnh ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của các cam kết an ninh do phương Tây bảo trợ nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tiếp tục hành động quân sự trong tương lai.
Các vùng lãnh thổ tại Ukraine mà Nga đã tuyên bố sáp nhập (Ảnh: Aljazeera).
Trở ngại chính cho nỗ lực chấm dứt xung đột
Ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump và là đặc phái viên Mỹ, cho biết tranh chấp lãnh thổ giữa Moscow và Kiev vẫn là trở ngại chính trong việc chấm dứt xung đột, tuy nhiên Ukraine vẫn không sẵn sàng nhượng bộ về lãnh thổ.
Ông Kushner đưa ra nhận định này sau chuyến đi tới Moscow và Kiev cùng Đặc phái viên Steve Witkoff để tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao về việc chấm dứt giao tranh.
Ông Kushner cho biết Moscow "muốn thảo luận về cách giải quyết" xung đột, nhưng "vấn đề nan giải nhất vẫn là lãnh thổ", trong đó một phần nguyên nhân là do vấn đề này chịu ảnh hưởng lớn từ tình hình chiến trường vốn biến động không ngừng.
"Tôi nghĩ rằng những tiến triển về công nghệ cũng như diễn biến thực tế trên chiến trường đã vượt xa kỳ vọng của cả hai bên”, ông Kushner nhận định.
Ông Kushner cho biết Tổng thống Vladimir Putin đã nêu rõ lập trường về lãnh thổ của Nga trong cuộc hội đàm tại Moscow vào ngày 5/9. Ông Kushner dường như đề cập đến yêu cầu của Nga về việc Kiev nhượng lại vùng lãnh thổ ở Donbass, khu vực có tầm quan trọng chiến lược ở miền Đông Ukraine mà Nga đang kiểm soát một phần.
"Tổng thống Putin đã vạch ra ranh giới về những gì ông muốn đạt được. Nếu Ukraine muốn rút về ranh giới đó, rõ ràng là chúng ta đã có sẵn phần còn lại của thỏa thuận để triển khai. Tuy nhiên, hiện tại Ukraine không muốn làm điều đó", ông Kushner nói thêm.
Bất chấp trở ngại này, ông Kushner vẫn tỏ ra lạc quan về tình hình tiến triển chung. Ông cho biết, trong các cuộc đàm phán 3 bên trước đó tại Abu Dhabi, đại diện của Mỹ, Nga và Ukraine đã "hoàn tất cơ chế tránh xung đột và cơ chế giám sát", với sự tham gia của quân đội Mỹ vào quá trình thảo luận.
Ông Kushner cho rằng một khi vấn đề lãnh thổ được giải quyết, khuôn khổ đó có thể mang lại "một cơ chế thực sự để thực thi, bảo vệ và giám sát thỏa thuận".
Theo đặc phái viên Mỹ, phần lớn nội dung còn lại của thỏa thuận tiềm năng có thể được thống nhất nếu Moscow và Kiev vượt qua được bất đồng về lãnh thổ.
"Tôi nghĩ các bên đều hài lòng với phương án giải quyết này. Và đó thực sự là một bước tiến đáng kể”, ông Kushner nhận định.
