Xe điện đang được minh chứng là một giải pháp quan trọng trong nỗ lực giảm ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Một nghiên cứu mới tại bang California (Mỹ) cho thấy, ngay cả sự gia tăng nhỏ trong số lượng xe điện lưu thông cũng có thể mang lại tác động tích cực rõ rệt đối với chất lượng không khí ở cấp độ khu dân cư.
Lập luận về lợi ích sức khỏe từ xe điện vốn được nhắc đến từ lâu, khi càng nhiều xe điện thì càng ít phương tiện sử dụng động cơ đốt trong trên đường, đồng nghĩa lượng khí thải độc hại cũng giảm xuống. Tuy nhiên, nghiên cứu lần này được đánh giá là một trong những bằng chứng thực tế quy mô lớn nhất xác nhận điều đó đang diễn ra trong đời sống.
Công bố trên tạp chí Lancet Planetary Health trong tháng 2, nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu vệ tinh để đo lượng khí thải thực tế thay vì chỉ dựa trên mô hình hóa như các nghiên cứu trước. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2019-2023, tập trung vào California, nơi có tỷ lệ sử dụng xe điện cao nhất nước Mỹ.
Các nhà khoa học theo dõi khí nitơ dioxide (NO2), một chất ô nhiễm sinh ra từ quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch. Tiếp xúc với NO2 có thể gây ra các vấn đề về tim mạch, hô hấp và thậm chí làm tăng nguy cơ tử vong sớm.
Trên gần 1.700 mã vùng bưu chính, kết quả phân tích cho thấy cứ mỗi lần tăng thêm 200 xe điện, mức NO2 trung bình giảm khoảng 1,1%. Theo Sandrah Eckel, Giáo sư sức khỏe cộng đồng tại Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California và là tác giả chính của nghiên cứu, chỉ một thay đổi nhỏ ở cấp địa phương cũng đã dẫn tới sự suy giảm đáng kể ô nhiễm không khí.
Trước đây, nhóm từng cố gắng thiết lập mối liên hệ này thông qua các thiết bị giám sát của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ, tuy nhiên do số lượng trạm đo hạn chế và giai đoạn đó xe điện còn ít nên kết quả chưa đủ ý nghĩa thống kê. Nhờ vệ tinh, dữ liệu lần này bao phủ gần như toàn bộ bang và cho kết luận rõ ràng hơn.
Bà Eckel cho rằng nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy xe điện một cách công bằng. Các cộng đồng thu nhập thấp vốn chịu ảnh hưởng nặng nề từ ô nhiễm giao thông nhưng lại khó tiếp cận xe điện do chi phí cao. Bà kỳ vọng dữ liệu này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách có định hướng rõ ràng hơn trong quá trình chuyển đổi.
Một điểm đáng chú ý khác là trong giai đoạn nghiên cứu, mức tăng trung bình của xe điện đạt 272 chiếc trên mỗi mã vùng bưu chính, cho thấy vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện chất lượng không khí trong tương lai.
