Người dân ủng hộ bỏ bài thi mô phỏng trong sát hạch lái xe

Bộ Công an đang lấy ý kiến Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2025/TT-BCA quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế. Trong dự thảo này, Bộ Công an đề xuất bỏ quy định về bài thi mô phỏng trong sát hạch giấy phép lái xe.

Đề xuất này thu hút sự quan tâm của nhiều người dân trên địa bàn Hà Tĩnh, phần lớn bày tỏ sự ủng hộ vì cho rằng bài thi mô phỏng hiện nay không đem lại hiệu quả và không phản ánh đúng kỹ năng lái xe ngoài thực tế.

Vừa nhận bằng lái xe đầu năm nay, anh Nguyễn Hải Long (27 tuổi, phường Trần Phú) cho biết anh đã thi lại hai lần vì trượt kỳ thi mô phỏng sát hạch. "Tôi chạy xe thực tế rất an toàn nhưng khi làm bài mô phỏng lại lúng túng vì không quen thao tác trên máy tính. Là người lái xe thường xuyên, tôi cảm thấy nội dung thi mô phỏng không giúp ích quá nhiều trong thực tế. Các tình huống còn mang tính cứng nhắc, nhiều người thay vì trau dồi kỹ năng lái thì phải tìm cách "học mẹo" để làm sao dừng cho đúng giây, đúng nhịp. Vì vậy, tôi nghĩ không nhất thiết có phần thi này”, anh Long chia sẻ.

Theo anh Long, việc sát hạch nên tập trung vào phần lý thuyết và kỹ năng lái xe thực tế của người thi. Đây mới là những yếu tố phản ánh đúng thực lực của thí sinh, quyết định đến chất lượng tay lái.

Đang có ý định đăng ký học bằng lái, chị Phạm Thị Ngọc Diệp (25 tuổi, xã Cẩm Xuyên) vui mừng trước đề xuất bỏ bài thi mô phỏng trong sát hạch giấy phép lái xe. “Thời gian rảnh, tôi lên mạng tìm hiểu các chủ đề liên quan đến thi sát hạch để chuẩn bị đăng ký học bằng lái xe B1. Tôi khá lo lắng cho phần thi mô phỏng, vì thí sinh phải quan sát màn hình và xử lý các tình huống lập trình sẵn như: dừng xe đúng lúc, bấm thắng khi xe trước dừng đột ngột hay rẽ đúng tín hiệu… Tôi thấy phần thi này thiên về thao tác nhấn phím, phản xạ máy tính hơn là kỹ năng quan sát và xử lý tình huống thực tế trên đường”, chị Diệp bày tỏ.

Phần thi mô phỏng được triển khai từ ngày 15/6/2022 với 120 tình huống lập trình sẵn, thang điểm 5‑4‑3‑2‑1. Trong những năm gần đây, nhiều trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn Hà Tĩnh ghi nhận tỉ lệ học viên vượt qua kỳ thi giảm đáng kể, từ mức 90–95% trước đây xuống còn khoảng 60-70%, trong đó khoảng 10 -15% học viên trượt do phần mô phỏng.

Anh Nguyễn Xuân Thức (45 tuổi, xã Hương Khê) có hơn 10 năm làm nghề chạy lái xe tải đánh giá, kỳ thi mô phỏng không giống với thực tế. Anh chia sẻ: “Người lái lâu năm đều biết thực tế đường sá phức tạp hơn nhiều so với một đoạn video mô phỏng. Mình phải quan sát ba phía, nghe tiếng xe máy phía sau, nhìn gương liên tục. Tất cả những yếu tố đó phần mềm không thể tái hiện. Hơn nữa, tình huống giao thông ngoài đời luôn thay đổi: người đi bộ có thể dừng lại hoặc quay ngược trở lại, xe máy có thể đổi hướng bất ngờ… Còn mô phỏng thì chỉ có một kịch bản duy nhất”.

Anh Thức lấy dẫn chứng thực tế, nhiều đồng nghiệp có kinh nghiệm hàng chục năm nhưng khi thi lại bằng lái (do hết hạn) vẫn trượt vì lớn tuổi, không thành thạo công nghệ.

Việc bỏ phần thi mô phỏng sẽ mang lại lợi ích thiết thực hơn cho cả học viên và trung tâm đào tạo. Học viên sẽ giảm áp lực tâm lý, không còn phải tập trung vào thao tác máy tính mà có thể dành nhiều thời gian hơn cho thực hành trực tiếp và rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Các trung tâm đào tạo cũng sẽ tiết kiệm thời gian giảng dạy, giảm công sức của giáo viên, đồng thời cắt giảm chi phí cho phần mềm, máy móc và dụng cụ học tập. Tuy nhiên, nếu tinh giản một phần bài thi, phần thực hành còn lại phải được nâng chất lượng để đảm bảo người lái đủ khả năng thích ứng với giao thông phức tạp hiện nay.

Thầy Nguyễn Huy Quốc (giáo viên dạy lái xe tại Trường Trung cấp nghề Hà Tĩnh) đánh giá việc bỏ phần thi mô phỏng là hoàn toàn hợp lý vì nhiều tình huống bất cập khi thi sát hạch.

Thầy Quốc phân tích: "Quy trình chấm điểm thi mô phỏng có thang điểm từ 1-5, thí sinh phải ấn nút Space đúng chính xác thời điểm tình huống diễn ra mới được điểm, ấn sớm quá hoặc muộn quá đều bị chấm 0 điểm. Nhiều tình huống mô phỏng không sát với thực tế. Nếu áp dụng đúng như trên máy mô phỏng thì rất dễ gây tai nạn trên đường".

Thầy Quốc đề xuất, việc sát hạch lái xe nên thực hiện cả ban ngày lẫn ban đêm để giúp cho học viên có thêm nhiều kinh nghiệm xử lý các tình huống, vì buổi tối tầm nhìn kém dễ xảy ra tai nạn. Ngoài ra, bên cạnh việc bỏ mô phỏng, cần ứng dụng công nghệ để đào tạo hiệu quả: phân tích video tình huống, mô phỏng VR (thực tế ảo), hướng dẫn trực tuyến… nhằm giúp học viên vừa nắm vững lý thuyết, vừa rèn kỹ năng thực hành sát với thực tế.

Theo dự thảo, kết quả sát hạch sẽ được xét dựa trên ba nội dung: lý thuyết, thực hành trong hình và thực hành đường trường. Thí sinh không đạt phần lý thuyết sẽ không được vào thi sa hình, và nếu không vượt qua sa hình thì không được thi đường trường. Những thí sinh đạt lý thuyết và sa hình sẽ được bảo lưu kết quả trong vòng một năm. Đặc biệt, những người trước đây đã vượt qua các phần thi lý thuyết, sa hình, đường trường nhưng trượt mô phỏng sẽ được công nhận và cấp bằng nếu quy định mới được thông qua.