Người leo cây

Minh họa: Nguyễn Ngọc Thuần

Bà cụ trong nhà thương con không nỡ tỏ thái độ gì nhưng ông cụ rõ ràng là thất vọng ghê gớm lắm.

Thằng em kế hắn mỗi lần ngứa miệng thường cười phe phé, bảo ngày xưa ông già chôn cuống rốn của anh ở dưới gốc cây cổ thụ đầu phố để làm gì anh có biết không. Thằng lỏi ấy lúc đó còn chưa sinh, biết quái gì mà kể, nhưng nó nghe lỏm được từ miệng bà cụ lúc bà ngồi hồi tưởng chuyện đẻ đái ngày trẻ với mấy bà già trong ngõ.

Theo như lời bà thì hồi đẻ hắn đau bụng vài hồi, bà đỡ được gọi tới còn chân ướt chân ráo chưa kịp vào trong buồng thì hắn đã tòi ra rồi. Ông già nhặt cuống rốn của hắn, cho vào một cái hũ sành rồi đem đi chôn dưới gốc cây xà cừ đầu hàng, cái cây to nhất, đẹp nhất trồng trên tuyến phố cắt qua đầu ngõ. Ông già bắt chước tục của các cụ ở quê, cho rằng làm như thế thì sau này con trai mình không ru rú góc nhà mà sẽ thỏa chí tang bồng, đi bốn phương tám hướng làm rạng rỡ tổ tông.

Thằng em kế hắn lại cười phe phé, tang bồng cái đếch gì, giờ anh cũng chỉ là một thằng công nhân môi trường quèn, nói trắng ra là một thằng chuyên đi chặt cây tỉa cành. Các cụ toàn mê tín dị đoan. Nhưng mà bốn phương tám hướng thì đúng, leo cây cao thế bảo nhìn xa trông rộng là đúng xừ nó rồi.

Thực ra nói Diện chẳng có bất cứ sở trường gì không có nghĩa là hắn hoàn toàn vô dụng. Diện cũng có điều hơn người khác, mà cái khác người này hắn lại chẳng thèm có nhu cầu khoe với ai. Ấy là, hắn leo cây rất tài tình.

Hồi còn bé loắt choắt, hắn với mấy thằng trẻ ranh trong ngõ từng thách nhau leo lên ngọn cây xà cừ ở đầu phố. Chính là cái cây mà mỗi lần bố hắn cọc cạch đạp xe chở hắn đi học ngang qua lại chỉ cho hắn “Rốn mày được chôn ở đây”. Cứ thế, hắn cảm thấy hắn với cái cây nảy sinh một mối liên hệ thực mật thiết, rằng từ rất lâu, một phần của bản thân hắn, cái phần quan trọng nhất và linh thiêng nhất đã được gửi lại dưới gốc cây này, quyện vào từng thớ gỗ, từng nhánh cây, từng chiếc lá...

“Nhìn thằng Diện leo cây kìa!”.

Đám trẻ con cứ há hốc mồm nhìn hắn leo. Bắt đầu từ mặt đất, hắn đặt chân trái lên gốc cây, nhún một cái, rồi tiếp đến chân phải ở một vị trí cao hơn, rồi cứ thế, cứ thế... nhịp nhàng... tay này chân kia... nhịp nhàng... từ tốn... Hắn vượt qua được chạc ba đầu tiên, lũ bạn bên dưới vừa ngửa cổ ngóng theo cái mông đít nhấp nhô của hắn vừa reo hò ầm ĩ. Rồi cái mông quần đùi đỏ của hắn biến mất trong đám lá. Bọn trẻ con đợi một hồi không thấy hắn ư hử gì nên chúng buồn chán tản đi hết.

Đó là lần đầu tiên thằng Diện leo lên cây xà cừ. Của hắn. Mà leo một cách thần sầu. Hắn tỉnh queo ngồi tít trên ngọn cây có độ cao tương đương cỡ ngôi nhà năm tầng, giữa bốn bề gió vi vút và đám lá cây rì rào. Vài con chim sẻ bên dưới chao chát đập cánh vì sự xâm phạm lãnh thổ bất thình lình của hắn. Nhưng dần dần, người và chim đã quen với sự hiện diện của nhau trong một hiệp nghị hòa bình lâu dài, bởi vì Diện bắt đầu có thói quen ngủ trên cây.

Ông bà già hắn từng có một thời hốt hoảng vì tưởng hắn bị mộng du. Cứ đến giờ đi ngủ thì hắn bắt đầu trèo cây, tờ mờ sáng hôm sau mới mò về. Bà cụ hồi đó còn mời cả thầy về cúng trừ tà cho hắn mà chẳng ăn thua. Bà đành ra chợ mua một đoạn dây thừng đưa tận tay, dặn hắn khi nào ngủ thì cột lưng vào cành cây cho an toàn.

Leo cây hẳn là bản năng của hắn, nên về phần chạy chọt cho hắn vào làm công nhân cây xanh, ông già hắn đã gãi đúng chỗ ngứa, phát huy được cái sở trường kỳ cục và duy nhất của hắn, dù đấy tất nhiên chẳng thể coi là sở trường quái gì. Thằng em hắn mỗi khi ngứa mồm vẫn cứ cười phe phé chế giễu hắn, nhưng Diện mặc kệ. Hắn chỉ quan tâm đến nhiệm vụ của hắn là leo cây, chặt đi những cành già cỗi, sâu mục hay những tán cây có nguy cơ bị quật ngã trong mùa mưa bão.

Hắn cũng không còn nghiện ngủ trên cây nữa và sau khi lấy vợ thì thôi hẳn. Lần cuối cùng hắn leo cây ngủ là ngày biết vợ hắn đã sinh cho hắn một thằng con trai. Hắn ngồi trên ngọn cây xà cừ quen thuộc, áp má vào thân cây và dường như nước mắt hạnh phúc của hắn đang thong thả thấm vào lớp vỏ. Từ trước đến giờ chỉ có cái cây này là tận hiểu hắn, là nơi hắn thuộc về, mỗi khi vui nhất hay buồn nhất. Rồi hắn cũng bắt chước ông già, chôn cuống rốn của con trai hắn xuống dưới gốc cây.

Tối hôm rày, bà cụ thấy hắn về nhà mà trông như thằng vô hồn. Bà tưởng hắn mất của, cứ gặng hỏi mãi. Hắn chẳng nói chẳng rằng. Nửa đêm, chị vợ cho thằng cu bú xong mới phát hiện phía giường của hắn trống không. Chị vợ nhìn qua phía cửa sổ, dưới ánh trăng cuối xuân nhợt nhạt, trên ngọn cây xà cừ xa xa vẽ lên nền trời những khoảng đen thẫm thấp thoáng một bóng người leo cây.

Sáng hôm sau, vỉa hè trên tuyến phố cắt ngang ngõ bị phong tỏa. Tiếng máy, tiếng khoan rú ầm ĩ. Cái cây xà cừ của hắn, cây xà cừ hàng chục, hàng trăm tuổi, cây xà cừ hiên ngang, chứng nhân của cuộc đời hắn, một phần linh hồn hắn, niềm vui và nỗi buồn của hắn đã bị đốn hạ trong một chiến dịch chặt cây hàng loạt của thành phố. Cây bị trốc tận rễ, nhựa tràn trề ứa tim. Hắn cố tìm hai chiếc hũ sành từng được chôn ở dưới gốc cây nhưng tất cả còn lại chỉ là một cái hố đen ngòm trống rỗng.

Truyện ngắn 1.184 chữ của MINH MOON