(Baohatinh.vn) - Nhà thờ Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu được xây dựng tại xã Thạch Long (Thạch Hà, Hà Tĩnh), là nơi thờ phụng các quan Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu và tổ tiên dòng tộc Phạm Duy.
Sáng 19/6, UBND xã Thạch Long long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh Nhà thờ Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu. Đại diện Sở VH-TT&DL và huyện Thạch Hà cùng đông đảo người dân xã Thạch Long đã về tham dự buổi lễ.
Dòng họ Phạm Duy có nguồn gốc từ phía Bắc. Vào cuối thời Lê - Trịnh, sau khi hoàn thành cuộc chiến ở Trấn Ninh, hai cha con Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu đi về phía Nam và chọn vùng đất Đan Chế, phủ Hà Hoa định cư lập nghiệp lâu dài.
Nhà thờ Võ tướng Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu tại xã Thạch Long, huyện Thạch Hà.
Phạm Hiệu sinh vào khoảng những năm 1725-1730, thuộc đời thứ 2 của dòng họ Phạm Duy. Ông lớn lên khi mâu thuẫn trong xã hội Đàng Ngoài gay gắt, hàng loạt cuộc nổi dậy chống lại triều đình gây cho Nhân dân cảnh lầm than cơ cực, xã hội rối loạn. Vì vậy, khi triều đình tuyển chọn quân lính, ông gia nhập quân đội và hơn 20 năm tham gia, dấu chân ông trải dài khắp các chiến trận từ Bắc Đạo, Hưng Hóa đến Trấn Ninh.
Lãnh đạo Sở VH-TT&DL, huyện Thạch Hà trao bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cho đại diện địa phương và dòng họ Phạm Duy.
Phạm Duy Triệu thuộc đời thứ 3 của dòng họ, con ông Phạm Hiệu, sinh vào khoảng năm 1750. Năm 18 tuổi, Phạm Duy Triệu gia nhập quân đội nối tiếp con đường binh nghiệp của thân phụ. Ông tham gia nhiều trận đánh dẹp phản loạn, thổ phỉ ở vùng Hưng Hóa và Sơn Nam, lập nhiều chiến công, tiêu biểu nhất là cuộc tấn công vào phủ Trấn Ninh năm 1769. Sau đó, ông được vua Lê ban sắc phong thưởng công và thăng chức Kiệt Trung Tướng Quân.
Người dân xã Thạch Long và dòng họ Phạm Duy long trọng rước bằng di tích tích sử - văn hóa.
Di tích Nhà thờ Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu có tới 7 sắc phong vua ban và 4 lệnh chỉ của Hà Tĩnh Tuần vũ quan phòng. Ngày nay, con cháu đã xây dựng, tôn tạo nhà thờ trên diện tích 114 m2 ở thôn Hội Cát, xã Thạch Long.
Người dân xã Thạch Long và dòng họ Phạm Duy rước bằng di tích tích sử - văn hóa cấp tỉnh Nhà thờ Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu.
Năm 2021, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có Quyết định số 3287/QĐ-UBND công nhận Nhà thờ Phạm Hiệu - Phạm Duy Triệu là di tích lịch sử - văn hóa. Nhà thờ là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của dòng họ từ bao đời nay.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hà Huy Tập - người con quang vinh” do xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tổ chức với nhiều tiết mục đặc sắc, tạo ấn tượng mạnh mẽ cho người xem.
Xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh) có 3 di sản thế giới, 8 di tích được công nhận cấp quốc gia, 21 di tích cấp tỉnh... Đây là tiền đề quan trọng để địa phương hướng đến phát triển các sản phẩm du lịch văn hoá mang tính đặc trưng, bền vững.
Không ồn ào, không phô trương, thôn Vĩnh Đại, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) chinh phục lòng người bởi vẻ đẹp bình dị mà nên thơ, bởi sự chỉn chu trong từng hàng rào, lối ngõ, mảnh vườn.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
Dòng họ Hà Huy ở xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tự hào là cái nôi hun đúc nên nhân cách của Tổng Bí thư Hà Huy Tập - người chiến sĩ cộng sản kiên trung của Đảng. Tiếp bước thế hệ đi trước, hậu duệ dòng họ đang không ngừng nỗ lực vươn lên, xứng đáng với các bậc tiền nhân.
Bản lĩnh vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và giàu nhiệt huyết với công việc, Đại úy Lương Hữu Nam (Phòng Cảnh sát hình sự - Công an Hà Tĩnh) là 1 trong 20 gương mặt trẻ công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
Người đẹp Hà Tĩnh Trần Thị Kiều Anh chinh phục danh hiệu Người đẹp Thể thao và ghi tên mình vào top 20 trong đêm chung kết Miss World Vietnam 2025, diễn ra tối 29/3.
Giữa đời sống hiện đại, gia phả lặng lẽ lưu giữ ký ức và cội nguồn của mỗi gia đình, dòng họ ở Hà Tĩnh. Đó chính là sợi dây kết nối các thế hệ, gìn giữ nếp nhà và bản sắc văn hóa.
Gắn bó với chiếc xe lăn từ nhỏ, 2 anh em song sinh Phạm Quang Vinh và Phạm Minh Vũ (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) đã vượt lên khó khăn, giới hạn của bản thân để truyền cảm hứng tích cực.
Nghi lễ tế tiên hiền và danh nhân văn hóa tại lễ hội Văn Miếu Hà Tĩnh được tổ chức theo nghi thức truyền thống, thể hiện đạo lý “tôn sư trọng đạo”, uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Tháng ba, khi thời tiết chuyển mình cũng là lúc những bông hoa gạo bung nở. Tại xã Hương Sơn (Hà Tĩnh), cây hoa gạo cổ thụ bên bờ sông Ngàn Phố cũng đang vào mùa đẹp nhất trong năm.
Cùng với đầu tư, cải tạo hạ tầng, đa dạng hóa dịch vụ thì văn hóa đón tiếp, ứng xử tại các điểm đến được xem là một trong những yếu tố tạo nên sức hút cho du lịch Hà Tĩnh.
Hành tăm, kiệu, cà chua… những nông sản đặc trưng của xã Can Lộc (Hà Tĩnh) đang thu hút sự quan tâm của du khách khi về với Khu du lịch chùa Hương Tích.
Làng Trung Lễ thuộc xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh) từ xưa đã nổi tiếng không chỉ bởi có nhiều chí sĩ cách mạng mà còn có nhiều người đỗ đạt khoa cử. Đây cũng là quê hương của vị Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.
Ẩn mình giữa non thiêng, chùa Am (xã Đức Thọ, Hà Tĩnh) không chỉ gắn với nhiều huyền sử ý nghĩa mà còn mê hoặc bởi kiến trúc “thuyền Bát Nhã” độc đáo, mang theo những giá trị văn hóa quê hương núi Hồng, sông La.
Vào ngày Rằm tháng Giêng, tháng Bảy hay lễ, tết hằng năm, nhiều dòng họ ở xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) tổ chức làm mâm cúng độc đáo với các thế gà bay, gà đứng.
Không chỉ ghi dấu ấn về quy mô tổ chức bài bản, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2026 còn khơi mạch nguồn văn hóa tri ân, lan tỏa mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh và du khách gần xa.
Giữa dòng người rộn ràng đổ về các lễ hội đầu xuân Bính Ngọ ở Hà Tĩnh, hòa trong tiếng trống hội vang lên từ những làng quê ven núi, ven sông, tôi chợt nhận ra: mùa xuân của người Việt bắt đầu từ bước chân trẩy hội...
Lễ báo ân là dịp để cấp ủy, chính quyền, Nhân dân phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) và con cháu họ Bùi thành kính, tưởng nhớ công ơn của quan Ngự sử Bùi Cầm Hổ đối với đất nước, Nhân dân.
Từ biến cố gặp tai nạn, bị liệt hai chân đến thành công trong nhiều lĩnh vực, Đoàn Ngọc Chiến (xã Sơn Hồng, Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đầy cảm hứng tích cực.
Lễ khai hạ tại đền Nen (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) là điểm nhấn sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương tưởng nhớ công lao của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, cầu mong cho năm mới mưa thuận gió hòa, quốc thái, dân an.
Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, lễ hội truyền thống gắn với các danh nhân kiệt xuất là một phần của vẻ đẹp văn hóa Hà Tĩnh. Vẻ đẹp ấy kết tinh từ bản sắc đất và người Hồng Lam.
Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Tiến sĩ, nhà văn Trần Thị Hảo quê Hà Tĩnh, từng công tác tại Đại học Sorbonne IV (Paris, Pháp), được Chính phủ nước Pháp trao tặng nhiều giải thưởng danh giá.
Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
