Những chính sách mới liên quan đến kinh tế có hiệu lực từ tháng 11/2025

Siết chặt xử lý chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 về chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực này. Nghị định có hiệu lực từ ngày 30/11/2025.

Theo quy định mới, người sử dụng lao động nếu chậm hoặc trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN sẽ bị xác định cụ thể số tiền và số ngày vi phạm. Mức tiền chậm đóng được tính dựa trên nghĩa vụ đóng của đơn vị sử dụng lao động, trong khi số ngày trốn đóng được xác định kể từ ngày tiếp theo của thời hạn đóng theo quy định.

Ngoài ra, nghị định quy định rõ thẩm quyền và quy trình xử lý khiếu nại, tố cáo liên quan đến hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động. Việc ban hành văn bản này được đánh giá là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm tăng cường kỷ cương, bảo vệ quyền an sinh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm xã hội.

Ban hành hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới

Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/9/2025, ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025, thay thế Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg.

Hệ thống ngành mới cập nhật, chuẩn hóa danh mục mã ngành phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và hội nhập quốc tế. Quyết định quy định rõ nguyên tắc sử dụng mã ngành trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư, thống kê nhà nước và các cơ sở dữ liệu hành chính.

Theo đó, các doanh nghiệp cần rà soát, cập nhật lại mã ngành đăng ký kinh doanh để bảo đảm thống nhất, tránh sai lệch trong thủ tục hành chính và báo cáo thống kê. Việc áp dụng hệ thống mới được kỳ vọng giúp đồng bộ hóa dữ liệu kinh tế quốc gia và nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách.

Xếp hạng tổ chức tín dụng theo tiêu chuẩn mới từ tháng 11/2025

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 10/9/2025 ban hành Thông tư số 21/2025/TT-NHNN quy định về xếp hạng tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 1/11/2025.

Theo Thông tư, việc xếp hạng được thực hiện định kỳ hằng năm, căn cứ trên các tiêu chí về an toàn vốn, chất lượng tài sản, năng lực quản trị, kết quả kinh doanh và khả năng thanh khoản. Mục tiêu nhằm đánh giá toàn diện sức khỏe tài chính của tổ chức tín dụng, tăng tính minh bạch trong hoạt động ngân hàng, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý có biện pháp giám sát phù hợp.

Kết quả xếp hạng được chia thành nhiều mức, là căn cứ để xem xét cấp phép mở rộng mạng lưới, triển khai sản phẩm dịch vụ mới và xác định mức độ rủi ro trong quản lý tín dụng. Các ngân hàng thương mại, đặc biệt là chi nhánh ngân hàng nước ngoài, được yêu cầu chuẩn bị hồ sơ và rà soát lại hệ thống quản trị, kiểm soát nội bộ để đáp ứng tiêu chí mới. Quy định này được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng hệ thống ngân hàng và củng cố niềm tin thị trường tài chính.

Tăng cường quản lý phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 15/9/2025 ban hành Thông tư số 27/2025/TT-NHNN hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/11/2025.

Theo quy định mới, các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán, ví điện tử và sàn giao dịch tài chính phải thực hiện đánh giá rủi ro rửa tiền định kỳ, phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro, đồng thời báo cáo các giao dịch chuyển tiền điện tử về Cục Phòng chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước.

Ngoài ra, thông tư yêu cầu báo cáo bắt buộc các giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng ngờ hoặc chuyển tiền xuyên biên giới, đảm bảo việc theo dõi, kiểm soát dòng tiền minh bạch hơn. Dữ liệu các giao dịch này phải được lưu trữ tối thiểu 05 năm và cung cấp khi có yêu cầu phục vụ công tác thanh tra, điều tra.

Ngân hàng được giao, nhận vàng miếng từ 15/11/2025

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 30/9/2025 ban hành Thông tư số 33/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư số 17/2014/TT-NHNN quy định về phân loại, đóng gói và giao nhận kim khí quý, đá quý. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.

Theo đó, từ thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng được phép giao, nhận vàng miếng theo hợp đồng mua, bán hoặc gia công. Việc giao nhận phải thực hiện theo đúng quy trình, có giấy tờ hợp pháp, niêm phong rõ ràng và chịu trách nhiệm về chất lượng, khối lượng vàng miếng.

Thông tư cũng quy định cụ thể tiêu chuẩn phân loại vàng gồm ba nhóm gồm: vàng trang sức - mỹ nghệ (hàm lượng từ 8 Kara trở lên), vàng miếng (có ký mã hiệu, thông số, tiêu chuẩn rõ ràng) và vàng nguyên liệu (dưới dạng thỏi, hạt, miếng). Bao bì vàng miếng phải được chống giả theo quy chuẩn của ngân hàng thương mại hoặc doanh nghiệp được phép sản xuất vàng miếng.

Đáng chú ý, việc đóng gói và niêm phong vàng được quy định chặt chẽ hơn: vàng miếng cùng chất lượng được đóng thành lô 100 hoặc bội số của 100 miếng (tối đa 500 miếng), vàng nguyên liệu đóng thành lô 5 hoặc bội số của 5 thỏi (tối đa 25 thỏi), trong hộp kim loại không gỉ, có niêm phong và ghi rõ thông tin kiểm nhận.

Sửa đổi quy định về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư số 30/2025/TT-NHNN ngày 30/9/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2024/TT-NHNN quy định về cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Thông tư có hiệu lực từ ngày 18/11/2025, trừ quy định tại khoản 2 Điều 7 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/4/2026.

Theo đó, Thông tư 30/2025 bổ sung quy định về xác thực danh tính khách hàng, yêu cầu cá nhân là công dân Việt Nam phải xuất trình căn cước công dân hoặc định danh điện tử mức độ 2; đối với người nước ngoài cư trú tại Việt Nam, phải có hộ chiếu, giấy tờ tương đương hoặc định danh điện tử mức độ 2 khi sử dụng dịch vụ.

Ngoài ra, Thông tư siết chặt trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc xử lý khiếu nại, tố giác hành vi vi phạm, đồng thời yêu cầu đảm bảo hệ thống thanh toán trực tuyến không bị gián đoạn quá 4 giờ/năm. Nếu thời gian gián đoạn vượt 30 phút hoặc việc bảo trì không thông báo trước, đơn vị phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước trong vòng 4 giờ và gửi báo cáo chi tiết trong 3 ngày làm việc.

Văn bản này được kỳ vọng sẽ nâng cao an toàn, bảo mật và tính minh bạch trong hoạt động thanh toán điện tử, phù hợp với xu thế chuyển đổi số quốc gia…