Bản lĩnh nơi lửa đạn
Sáng tháng 10, không khí khảo sát tại trường bắn mới PK39 của Phái bộ MINUSCA (Cộng hòa Trung Phi) căng như dây đàn. Thiếu tá Nguyễn Thị Ngọc Trâm (SN 1999, quê xã Đức Thọ, Trưởng phòng huấn luyện tại Joint Task Force Bangui) được giao nhiệm vụ trưởng đoàn khảo sát. Lúc này, tất cả thành viên của đoàn kín mít trong áo giáp, mũ bảo hộ, tập trung cao độ, thận trọng sẵn sàng xử lý tình huống phát sinh.
“Phái bộ lựa chọn PK39 – nơi trước đây được sử dụng làm khu vực tiêu hủy vật liệu nổ để thuận tiện cho công tác huấn luyện. Đây là nhiệm vụ khảo sát đột xuất, đòi hỏi công tác tổ chức, điều phối và bảo đảm an ninh, an toàn ở mức cao. Bên cạnh đó, PK39 nằm xa trung tâm, đường đi qua địa hình phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro và không có sóng điện thoại. Vì vậy, nếu xảy ra sự cố an ninh hoặc tình huống y tế khẩn cấp, việc thông báo và yêu cầu hỗ trợ sẽ gặp rất nhiều khó khăn” – Thiếu tá Trâm chia sẻ.
Với thời gian thực hiện nhiệm vụ chỉ 24 giờ, trưởng đoàn triển khai chặt chẽ từng khâu, từ xây dựng kế hoạch, rà soát các yếu tố ảnh hưởng đến việc liên hệ, phối hợp với các cơ quan liên quan để thống nhất phương án, bảo đảm an ninh. Trước khi lên đường, đoàn tổ chức giao ban, phổ biến nhiệm vụ và nhắc nhở các thành viên chấp hành nghiêm quy định trong suốt hành trình.
Thiếu tá Trâm là sĩ quan trẻ tuổi nhất và là nữ sĩ quan đầu tiên của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, từ tháng 1/2026. Trước đó, chị là Trợ lý Ban Quan hệ quốc tế, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4. Chỉ sau 4 tháng công tác tại phái bộ, chị được bổ nhiệm làm sĩ quan chỉ huy. Có thời điểm, chị đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò: Trưởng phòng Huấn luyện, Phó Tham mưu trưởng và phụ trách công việc của Trưởng phòng Hậu cần, Trưởng phòng Tình báo. Mỗi lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn riêng, đòi hỏi chị phải nhanh chóng tiếp cận công việc, nắm bắt quy trình và thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp.
"Việc thực hiện sứ mệnh gìn giữ hoà bình đã giúp tôi có môi trường rèn luyện, trưởng thành; từ đó, tôi hiểu rằng bản lĩnh của sĩ quan được thể hiện bằng chính quá trình nỗ lực để đảm bảo nhiệm vụ an toàn, hiệu quả" - chị tâm sự.
Trong khi đó, Trung tá Trần Thái Sơn (SN 1985, quê xã Mai Phụ, Cố vấn và điều phối huấn luyện tại Phòng phát triển năng lực lãnh đạo, Phái bộ EUTM RCA) là người dày dặn kinh nghiệm khi đã có 2 nhiệm kỳ thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Nhiệm kỳ đầu tiên, anh nhận quyết định của Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ MINUSCA (từ tháng 2/2023-2/2024) và đến tháng 4/2026, anh tiếp tục được cử đến Phái bộ EUTM RCA.
“Sứ mệnh của phái bộ là hỗ trợ chính quyền Cộng hòa Trung Phi xây dựng lực lượng vũ trang hiện đại, hiệu quả, đáng tin cậy, cân bằng về sắc tộc và chịu trách nhiệm trước cơ chế giám sát dân chủ, trong khuôn khổ cải cách ngành an ninh rộng lớn hơn. Nhiệm vụ chính của tôi là cố vấn, điều phối công tác huấn luyện; phối hợp xây dựng và triển khai kế hoạch, chương trình đào tạo các khóa chuyên ngành về hành chính quân sự, y tế, tiếng Anh… Bên cạnh đó, tôi phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia của Phái bộ MINUSCA và Hội Chữ thập đỏ quốc tế để tổ chức huấn luyện theo chương trình đào tạo tại Trường Đào tạo Sĩ quan và Trường Đào tạo Hạ sĩ quan của Cộng hòa Trung Phi. Một yêu cầu đặc biệt đối với quân nhân làm việc tại phái bộ là phải sử dụng được ít nhất hai ngôn ngữ: tiếng Anh và tiếng Pháp” - Trung tá Sơn cho biết.
Học viên của Trung tá Sơn là các sĩ quan, hạ sĩ quan thuộc quân đội và lực lượng quân cảnh Cộng hoà Trung Phi. Trong trung tâm huấn luyện cách xa trụ sở, điều kiện thiếu thốn đủ bề, điều khiến anh cảm phục là ý chí quyết tâm khắc phục khó khăn và tinh thần ham học của các học viên.
Với hai tân binh của Phái bộ MINUSCA là Trung tá Nguyễn Đình Anh (SN 1984, trú phường Thành Sen) và Đại úy Bùi Trung Dũng (SN 1992, quê xã Hương Khê), sau khi đến thủ đô Bangui vào đầu tháng 10 vừa qua, các anh đã hoàn tất thủ tục tiếp nhận nhân sự, hồ sơ hành chính; được cấp thẻ nhận dạng Liên hợp quốc, mã số sĩ quan và trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác.
Đại úy Bùi Trung Dũng cùng gia đình trong ngày lên đường tới Cộng hoà Trung Phi.
“Chúng tôi đã tham gia khóa tập huấn đầu nhiệm kỳ tại phái bộ nhằm cập nhật tình hình thực tế ở Cộng hòa Trung Phi, nắm vững cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của phái bộ và các quy định liên quan đến hoạt động gìn giữ hòa bình. Qua đó, các sĩ quan từng bước thích nghi với môi trường làm việc quốc tế, nắm bắt yêu cầu nhiệm vụ và sẵn sàng đến địa bàn công tác được phân công. Sắp tới, Trung tá Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực cảnh sát cộng đồng, còn tôi được phân công công tác tại Trung tâm Phối hợp và Phân tích chung khu vực, thuộc bộ phận chuẩn mực ứng xử và kỷ luật của phái bộ” – Đại úy Dũng chia sẻ.
Lan toả hình ảnh đất nước, con người Việt Nam
Vượt qua những khó khăn do thời tiết khắc nghiệt, dịch bệnh, xung đột vũ trang và điều kiện sinh hoạt thiếu thốn tại Cộng hòa Trung Phi, các sĩ quan quê Hà Tĩnh đã nhanh chóng thích nghi, bắt nhịp công việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ, được đồng nghiệp quốc tế tin tưởng, đánh giá cao.
Sau gần một năm công tác tại Trung Phi, bằng bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, Thiếu tá Nguyễn Thị Ngọc Trâm đã tạo được những ấn tượng tốt đẹp với người dân nước sở tại.
“Làm việc trong môi trường đa quốc gia, với sự khác biệt về văn hóa, lối sống, ngôn ngữ và tính chất công việc phức tạp, mỗi sĩ quan "mũ nồi xanh" phải không ngừng học hỏi, hoàn thiện bản thân. Khoác trên mình bộ quân phục có lá cờ đỏ sao vàng, mỗi khi thấy người dân địa phương rạng rỡ chào bằng hai tiếng "Việt Nam", trong tôi lại dâng lên niềm tự hào dân tộc mãnh liệt” - Thiếu tá Nguyễn Thị Ngọc Trâm cho biết.
Ngoài việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phái bộ giao, Thiếu tá Trâm còn tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo như giảng dạy cho trẻ em, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân, khoan giếng nước sạch và nhiều hoạt động ý nghĩa khác. Những việc làm giàu tính nhân văn ấy góp phần thắt chặt mối quan hệ giữa lực lượng “mũ nồi xanh” Liên hợp quốc tại phái bộ với cộng đồng địa phương.
Trong những lần đứng lớp với các em nhỏ nơi đây, cô giáo Trâm luôn được quý mến vì sự gần gũi và thân thiện. Tranh thủ giờ ra chơi, Thiếu tá Trâm lại dạy các em cách chào hỏi cơ bản bằng tiếng Việt và ngược lại, cô giáo hiểu thêm về tiếng Sango (ngôn ngữ Cộng hoà Trung Phi). Mỗi lần có cơ hội tiếp xúc với người dân sở tại, Thiếu tá Trâm không quên giới thiệu về đất nước, con người Việt Nam và quê hương Hà Tĩnh.
Ngoài công việc, Trung tá Nguyễn Đình Anh cũng chia sẻ về cuộc sống về những ngày đầu tại Cộng hoà Trung Phi. Mặc dù là thủ đô nhưng nơi anh ở còn rất nhiều thiếu thốn khi còn phải giặt giũ bằng tay, hứng từng giọt nước hay sống trong cảnh mất điện triền miên. Ngoài doanh trại, xung đột vũ trang, bệnh sốt rét, các vụ tấn công và cướp bóc vẫn luôn hiện hữu. Điều đó khiến anh càng thêm trân trọng, tự hào khi được thực hiện sứ mệnh gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
“Nhiệm vụ của tôi tại Bouar trong thời gian tới là tăng cường gắn kết với cộng đồng, nắm tình hình, phòng ngừa xung đột, theo dõi tình hình tội phạm và phối hợp với chính quyền địa phương. Trong vai trò cảnh sát cộng đồng, tôi sẽ hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm với cảnh sát địa phương về cách bám sát địa bàn, thân thiện khi tiếp xúc với người dân và xây dựng các mô hình tự quản về an ninh, trật tự. Đồng thời, thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ các nhóm yếu thế, nhất là phụ nữ và trẻ em trước nguy cơ bạo lực giới tại vùng xung đột. Đặc biệt, tôi sẽ chú trọng gắn kết với người dân địa phương thông qua những việc làm thiết thực, cụ thể” - Trung tá Anh bộc bạch.
Trong cuộc trò chuyện chập chờn vì khoảng cách nửa vòng trái đất, các sĩ quan “mũ nồi xanh” quê Hà Tĩnh vẫn luôn khẳng định quyết tâm hoàn thành tốt sứ mệnh được giao. Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, họ cũng phát huy phẩm chất, năng lực và trình độ chuyên môn, nhanh chóng thích nghi với điều kiện, môi trường hoạt động, sẵn sàng vượt qua khó khăn, gian khổ, góp phần khẳng định tính chuyên nghiệp của lực lượng vũ trang Việt Nam.
Trước bối cảnh người dân Trung Phi còn đối mặt với nhiều khó khăn do nghèo đói, thiếu thốn dịch vụ y tế, giáo dục và những hệ lụy kéo dài của xung đột, bất ổn, các sĩ quan “mũ nồi xanh” càng thêm quyết tâm đóng góp sức mình vào sứ mệnh gìn giữ hòa bình. Qua những việc làm thiết thực, họ không chỉ góp phần cải thiện đời sống người dân địa phương mà còn lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thân thiện, mến khách, yêu chuộng hòa bình đến bạn bè quốc tế, chung tay hướng tới một cuộc sống an toàn, tốt đẹp hơn.