Từ phần mộ khớp thông tin nơi đất bạn Lào, người mẹ già thêm hy vọng tìm con

Ngày 14/10, trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mùa khô 2026-2027 tại tỉnh Bolikhămxay (Lào), Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh đã tìm thấy 5 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam tại bản Phôn Hôm, xã Phôn Xay Hạ Vàng, huyện Pạc Xan. Đáng chú ý, một phần mộ có bia ghi tên liệt sĩ "Quang Thọ, sinh tháng 9/1954, quê Vũ Quang, Hương Khê, Nghệ Tĩnh, hy sinh ngày 28/10/1979". Những thông tin này bước đầu trùng khớp với thông tin của liệt sĩ Tô Quang Thọ, quê xã Đức Tùng, huyện Đức Thọ cũ (nay là xã Đức Minh, Hà Tĩnh).

Trong căn nhà vùng ngoài đê La Giang, thuộc thôn Đức Tùng, xã Đức Minh, bà Võ Thị Quế (SN 1930) – mẹ liệt sĩ Tô Quang Thọ những ngày này thêm khắc khoải, mong ngóng. Thông tin về tấm bia mộ được tìm thấy nơi đất bạn Lào với nhiều chi tiết trùng khớp với người con trai cả khiến người mẹ đã gần trăm tuổi không khỏi bồi hồi, xúc động. Bao năm qua, nỗi nhớ con vẫn nguyên vẹn trong lòng mẹ, còn giờ đây, mẹ lại mong ngóng từng ngày để biết chính xác nơi con đang yên nghỉ.

Bà Quế có 4 người con, liệt sĩ Tô Quang Thọ (SN 1954) là con trai đầu. Sau anh là 2 người em trai, trong đó một người đã mất và một người em gái. Trong ký ức của mẹ, Thọ là chàng trai có vóc dáng rắn rỏi, khỏe khoắn, làn da ngăm đen. Năm 1971, khi mới 17 tuổi, anh lên đường nhập ngũ, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, vào chiến trường biên giới thực hiện nhiệm vụ.

“Con đi, lòng mẹ lúc nào cũng khắc khoải, lo lắng. Thọ là chàng trai ngoan, sống tình cảm và rất thương mẹ. Trước khi sang Lào thực hiện nhiệm vụ, con có mấy lần về phép. Mỗi lần về, con đều căn dặn tôi giữ gìn sức khỏe, ăn uống điều độ. Lần nào tiễn con đi, lòng tôi cũng đau đáu, thương con, lo cho con… Tôi đâu ngờ đó lại là những lần cuối cùng được gặp con”, bà Quế nghẹn ngào.

Năm 1979, gia đình nhận được giấy báo tử của liệt sĩ Tô Quang Thọ. Giấy ghi rõ: “Đồng chí Tô Quang Thọ, cấp bậc Thượng sĩ, chức vụ Trung đội trưởng, thuộc Tiểu đoàn 42, Trung đoàn 176, Binh đoàn 678; hy sinh ngày 28/10/1979 tại Lào trong trường hợp chiến đấu”. Từ đó đến nay, ngày 8/9 âm lịch hằng năm (tương ứng ngày 28/10/1979 dương lịch) trở thành ngày giỗ của liệt sĩ Thọ, để gia đình tưởng nhớ người con, người anh đã hy sinh nơi đất bạn.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày nhận giấy báo tử, nỗi nhớ thương con vẫn vẹn nguyên trong lòng người mẹ. Bà Võ Thị Quế chỉ mong mình còn đủ sức khỏe để chờ đợi thông tin chính xác về nơi con nằm lại. Mong ước tưởng chừng giản dị ấy, với bà, là điều đã đau đáu suốt bao năm.

“Biết những thông tin trên tấm bia mộ trùng khớp với giấy báo tử của con, tôi xúc động lắm. Tôi rất mong các cơ quan chức năng sớm xác minh để biết nơi con an nghỉ, hương khói, thờ phụng được chu toàn" – bà Quế nghẹn ngào chia sẻ.

Chia sẻ về thông tin phần mộ, ông Tô Quang Tú (thôn Đức Tùng, xã Đức Minh) – em trai liệt sĩ Tô Quang Thọ cho biết, các thông tin trên tấm bia mộ tìm thấy tại Lào trùng khớp với giấy báo tử của anh trai. Gia đình mong muốn sớm được hướng dẫn, thực hiện các thủ tục lấy mẫu ADN thân nhân và hài cốt để đối chiếu, xác minh danh tính liệt sĩ; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

“Bên cạnh mong muốn sớm xác minh chính xác phần mộ của anh trai, mẹ tôi và cả gia đình còn mong tìm được di ảnh của anh để hương khói, thờ phụng. Bao năm qua, gia đình luôn mong có thêm thông tin về anh. Nếu tìm được di ảnh, đó sẽ là niềm an ủi rất lớn đối với mẹ tôi khi tuổi đã cao” – ông Tú chia sẻ.

Liên quan đến thông tin trên, ông Đặng Văn Dũng – Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Tĩnh cho biết, sau khi tiếp nhận thông tin từ Bộ CHQS tỉnh về kết quả quy tập hài cốt liệt sĩ mùa khô 2026-2027, đặc biệt là phần mộ có bia khắc tên liệt sĩ Quang Thọ, Sở đã tiến hành trích lục hồ sơ. Kết quả cho thấy, các thông tin trong hồ sơ liệt sĩ Tô Quang Thọ trùng khớp với thông tin trên bia mộ tìm thấy tại Lào. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng tiếp tục triển khai các bước xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN.

“Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ CHQS tỉnh, chính quyền địa phương nơi thân nhân liệt sĩ cư trú và đơn vị được Bộ Quốc phòng giao làm đầu mối giám định ADN để đồng bộ triển khai các thủ tục, phấn đấu thực hiện sớm nhất, nhanh nhất, sớm có kết quả xác minh, đáp ứng mong mỏi của gia đình liệt sĩ Tô Quang Thọ” – ông Đặng Văn Dũng nhấn mạnh.