Mới đây, hơn 40 người đã bị bắt cóc trong các vụ tấn công liên tiếp nhằm vào nhiều ngôi làng thuộc bang Zamfara, làm dấy lên lo ngại về khả năng kiểm soát an ninh của chính quyền tại một trong những điểm nóng bạo lực của quốc gia Tây Phi này.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ngày 21/7, các nguồn tin địa phương cho hay các tay súng thuộc một nhóm cướp có vũ trang đã tiến hành hàng loạt cuộc đột kích vào 11 ngôi làng thuộc khu vực Mayanchi, chính quyền địa phương Maru, bang Zamfara trong khoảng thời gian từ ngày 18-20/7. Một người dân sống tại khu vực Mayanchi cho biết nhóm cướp này do thủ lĩnh có biệt danh Kachalla Sa'idu cầm đầu, đã tấn công nhiều cộng đồng, trong đó có Tashar Mayanchi, Gwargawo, Jidda và Garagi. Theo người dân trên, hiện hơn 40 người vẫn đang bị các tay súng giam giữ tại căn cứ của nhóm này.
Chủ tịch chính quyền địa phương Maru, ông Bello Jabaka đã xác nhận vụ bắt cóc và cho biết chính quyền địa phương đang khẩn trương đề nghị lực lượng an ninh liên bang tăng cường triển khai binh sĩ tới khu vực nhằm ngăn chặn các vụ tấn công tiếp theo cũng như hỗ trợ giải cứu con tin. Trong khi đó, cảnh sát bang Zamfara chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc trên.
Bang Zamfara từ nhiều năm qua được xem là một trong những tâm điểm bất ổn an ninh tại khu vực Tây Bắc Nigeria. Các nhóm cướp có vũ trang hoạt động rộng khắp tại các vùng nông thôn, nơi sự hiện diện của lực lượng an ninh liên bang còn hạn chế. Ban đầu hình thành từ các băng nhóm cướp có vũ trang, nhiều nhóm hiện đã phát triển thành các tổ chức tội phạm quy mô lớn, sở hữu vũ khí hạng nặng và mạng lưới hoạt động trải rộng trên nhiều bang. Ngoài các vụ bắt cóc để đòi tiền chuộc, các nhóm này còn thường xuyên tiến hành cướp phá làng mạc, đánh cắp gia súc, cưỡng ép nông dân nộp "thuế bảo kê" và tham gia khai thác khoáng sản trái phép. Quy mô hoạt động của chúng ngày càng lớn, gây nhiều khó khăn cho các chiến dịch truy quét của lực lượng an ninh. Đầu tháng này, quân đội Nigeria thông báo đã tiêu diệt hơn 300 tay súng trong 2 ngày mở chiến dịch tại bang Zamfara, cho thấy mức độ tập trung đông đảo của các nhóm vũ trang tại khu vực trên.
Theo giới phân tích, bắt cóc đòi tiền chuộc đã trở thành nguồn tài chính quan trọng của nhiều nhóm vũ trang tại Nigeria, từ các tổ chức cực đoan hoạt động ở vùng Đông Bắc như Boko Haram và nhóm phiến quân Nhà nước Hồi giáo ở Tây Phi (ISWAP) đến các băng nhóm tội phạm tại khu vực Tây Bắc và miền Trung nước này.
Số liệu của Công ty tư vấn SBM Intelligence có trụ sở tại Lagos (Nigeria) cho thấy trong giai đoạn từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025, các vụ bắt cóc tại quốc gia này đã mang lại cho các nhóm tội phạm khoảng 1,66 triệu USD tiền chuộc. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định con số thực tế có thể cao hơn đáng kể do nhiều gia đình lựa chọn trả tiền chuộc một cách kín đáo để bảo đảm an toàn cho con tin.
Làn sóng bắt cóc không còn giới hạn tại các khu vực xung đột truyền thống. Tháng 5 vừa qua, vụ bắt cóc hàng loạt hơn 40 học sinh và giáo viên tại bang Oyo, khu vực Tây Nam Nigeria – vốn được coi là an toàn hơn – đã gây chấn động dư luận cả nước. Nhóm con tin này được lực lượng an ninh giải cứu trong một chiến dịch diễn ra hồi đầu tháng 7.
Giới quan sát nhận định việc các vụ bắt cóc liên tiếp xảy ra tại nhiều khu vực khác nhau cho thấy tình hình an ninh ở Nigeria đang đối mặt với nhiều thách thức đan xen, từ hoạt động khủng bố, xung đột sắc tộc, tranh chấp tài nguyên đến tội phạm có tổ chức. Điều này đặt ra áp lực lớn đối với chính quyền Tổng thống Bola Tinubu trong nỗ lực khôi phục an ninh, bảo vệ dân thường và tạo điều kiện cho phát triển kinh tế tại quốc gia đông dân nhất châu Phi này.
