Cụ thể, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh trình bày Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM (giai đoạn 2010-2015) gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Tiếp đó, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về việc thực hiện chương trình này.
Báo cáo kết quả giám sát tối cao “Việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM (giai đoạn 2010-2015) gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp” cho biết, việc thực hiện chương trình này đã đạt được một số kết quả.
Hệ thống văn bản pháp luật về xây dựng NTM đã được ban hành, từng bước được hoàn thiện, cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM. Nhiều chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng NTM đã được triển khai.
Các bộ, ngành Trung ương đã chủ động ban hành các văn bản hướng dẫn, rà soát và điều chỉnh cho phù hợp với thực tế. Nhiều địa phương đã ban hành các chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ thực hiện xây dựng NTM trên địa bàn.
Đến tháng 9/2016 đã có 2.045 xã, chiếm 23%, đạt tiêu chí NTM, có 24 đơn vị cấp huyện được công nhận đạt tiêu chí NTM. Sau 5 năm thực hiện, các tiêu chí Chương trình xây dựng NTM được cải thiện rõ rệt, có mức tăng tích cực so với năm 2011.
Tỉ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn giảm từ 17,4% năm 2011 xuống 8,2% năm 2015. Riêng những xã đã đạt tiêu chí NTM mức thu nhập bình quân đầu người tăng từ 16 triệu đồng năm 2011 lên 28,4 triệu đồng năm 2015.
Sau hơn 2 năm thực hiện đề án tái cơ cấu, ngành nông nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng khá, giá trị ngành trồng trọt tăng năm 2013 là 3%, năm 2014 là 3,2%, năm 2015 là 1,6%; năng suất, chất lượng và giá cả nhiều loại sản phẩm đã được nâng cao; thu nhập bình quân/ha đất trồng trọt năm 2014 đạt khoảng 78,7 triệu đồng, năm 2015 đạt 82,5 triệu đồng/ha.
Chăn nuôi đã chuyển từ hình thức nhỏ lẻ, phân tán sang hình thức gia trại, trang trại. Tỉ trọng giá trị ngành chăn nuôi trong tổng giá trị nông nghiệp tăng lên, sản phẩm chăn nuôi cơ bản đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước và bước đầu cho xuất khẩu.
Ngành thủy sản đã chuyển dịch cơ cấu giữa khai thác với nuôi trồng, tăng tỷ trọng nuôi trồng những sản phẩm chủ lực.
Nhờ tái cơ cấu, giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp tăng trưởng mạnh, năm 2013-2014 tăng 6,57%/năm, năm 2015 tăng 7,9%/năm, vượt mục tiêu đề án đặt ra tăng là 5,5-6%/năm. Sản xuất muối đã có chuyển biến tích cực, sản lượng muối năm sau cao hơn năm trước.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc như các văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành để triển khai thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM còn chậm, thiếu đồng bộ, một số văn bản hướng dẫn đến nay vẫn chưa được ban hành.
Một số xã mặc dù đã được công nhận hoàn thành mục tiêu Chương trình nhưng vẫn còn một số tiêu chí chưa hoàn thành (nợ tiêu chí), hoặc không đạt chuẩn theo Bộ tiêu chí NTM đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành. Năm 2015 không đạt được mục tiêu đề ra là có 20% số xã đạt NTM.
Nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước và huy động nguồn lực xã hội cho Chương trình còn thấp so với yêu cầu, chưa bảo đảm theo quy định. Các địa phương vẫn nợ đọng xây dựng cơ bản lớn. Vẫn còn 9 địa phương chưa ban hành đề án, kế hoạch tái cơ cấu trên địa bàn.
Các địa phương chưa chú trọng đầu tư phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao thu nhập người dân và xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ môi trường.
