Siêu trí tuệ nhân tạo đang âm thầm đến khi thế giới chưa sẵn sàng

Cựu CEO Google Eric Schmidt vừa đưa ra cảnh báo về sự xuất hiện nhanh chóng của Siêu trí tuệ nhân tạo (ASI), nhấn mạnh rằng xã hội đang thiếu sự chuẩn bị nghiêm trọng cho bước tiến công nghệ này.

Ông dự đoán AI có thể sớm khiến phần lớn công việc lập trình trở nên lỗi thời do khả năng tự cải thiện liên tục.

ASI: Bước tiến vượt trội so với AGI và trí tuệ con người

Trong bối cảnh thế giới đang tập trung vào các vấn đề đạo đức của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và việc AI thay thế việc làm, ông Eric Schmidt đã chỉ ra một sự phát triển quan trọng hơn nhiều đang âm thầm diễn ra: sự xuất hiện của Siêu trí tuệ nhân tạo (ASI).

Ông Schmidt cảnh báo rằng ASI đang ở ngay trước mắt và xã hội đang thiếu sự chuẩn bị để đối mặt, điều này có thể gây nguy hiểm. Khác với Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – hệ thống có khả năng nhận thức tương đương con người, ASI đại diện cho một hệ thống có khả năng vượt qua không chỉ trí thông minh cá nhân mà còn cả trí tuệ tập thể của toàn nhân loại cộng lại.

"Mọi người không hiểu điều gì sẽ xảy ra khi bạn có trí thông minh ở cấp độ này”, cựu CEO Google nhấn mạnh.

Lập trình viên có nguy cơ bị thay thế?

Một trong những dự đoán gây tranh cãi nhất của Schmidt là AI có thể khiến hầu hết các công việc lập trình trở nên lỗi thời chỉ trong vòng một năm. Ông dẫn chứng sự tiến bộ của quá trình tự cải tiến đệ quy, các hệ thống AI tự viết và cải thiện mã của chính chúng, là động lực chính của sự thay đổi này.

Hiện tại, AI đã đóng góp đáng kể vào quá trình phát triển phần mềm. "10-20% mã trong các phòng nghiên cứu của OpenAI và Anthropic đang được chính AI viết”, ông đưa ra dẫn chứng.

Khi các hệ thống này tiếp tục phát triển, chúng không chỉ trở nên nhanh hơn và hiệu quả hơn mà còn bắt đầu vượt trội hơn cả các tiến sĩ, giáo sư Toán học trong các lĩnh vực như mã hóa nâng cao và lập luận có cấu trúc.

Điều này cho thấy sự thay đổi cơ bản trong vai trò của lao động con người trong công nghệ, từ người sáng tạo sang người giám sát hoặc có khả năng bị loại bỏ hoàn toàn.

Bước nhảy vọt chóng mặt

Theo cựu CEO Google, nhiều người ở Thung lũng Silicon (nơi hội tụ các công ty công nghệ hàng đầu thế giới) đồng ý rằng AGI (hệ thống có khả năng suy luận giống con người) sẽ đạt được trong vòng 3-5 năm tới.

Ông cho biết bước nhảy vọt ấn tượng hơn sẽ xảy ra chỉ một hoặc hai năm sau AGI và gọi quỹ đạo này là "Sự đồng thuận San Francisco" – thuật ngữ phản ánh sự liên kết ngày càng tăng giữa các nhóm tinh hoa công nghệ về mốc thời gian ngắn ngủi dẫn đến ASI.

Không giống như những thay đổi công nghệ trước đây, quá trình chuyển đổi sang ASI có thể diễn ra nhanh chóng và mạnh mẽ đến mức các hệ thống truyền thống như quản lý, pháp lý, kinh tế có thể không thể thích ứng kịp thời.

Thế giới chưa sẵn sàng cho kỷ nguyên siêu trí tuệ

Bất chấp những hàm ý có khả năng biến đổi và thậm chí là mang tính hiện sinh của ASI, Schmidt chỉ ra một khoảng cách quan trọng trong nhận thức và diễn ngôn của công chúng.

“Vấn đề không chỉ là tốc độ tiến hóa của AI mà còn là sự thiếu hụt ngôn ngữ khái niệm và khuôn khổ thể chế để tham gia vào nó một cách có ý nghĩa. Không có ngôn ngữ nào diễn tả được những gì sẽ xảy ra khi điều này xuất hiện. Nó đang diễn ra nhanh hơn cả tốc độ tương tác của xã hội và luật pháp của chúng ta”, ông nhận xét.

Nói cách khác, các hệ thống chính sách của thế giới đang tụt hậu rất xa so với tốc độ đổi mới, tạo ra sự mất cân bằng nguy hiểm giữa năng lực công nghệ và sự sẵn sàng của xã hội.

Khi các hệ thống AI vượt ra ngoài khả năng của con người, Schmidt đưa ra hai con đường có thể tiến về phía trước. Một bên là lời hứa về một cuộc phục hưng công nghệ, được thúc đẩy bởi các hệ thống siêu thông minh có khả năng giải quyết một số thách thức lớn nhất của nhân loại. Trong khi bên kia là nguy cơ khủng hoảng đạo đức và sự biến động xã hội chưa từng có.

Cựu CEO Google thúc giục thế giới chuẩn bị cho ASI trước khi quá muộn. Những cảnh báo của Eric Schmidt không dựa trên khoa học viễn tưởng suy đoán, mà xuất phát từ các cuộc trò chuyện đang diễn ra ngày nay giữa những người đang xây dựng công nghệ của tương lai.

Cho dù bạn có đồng ý với mốc thời gian của ông hay không, thông điệp của ông vẫn rõ ràng: Siêu trí tuệ nhân tạo không phải là một khái niệm xa vời, mà nó đang nhanh chóng trở thành hiện thực.

Khi thực tế này đang đến gần, thế giới phải chuyển trọng tâm từ các cuộc tranh luận hẹp về rủi ro AI trong ngắn hạn sang đối thoại sâu sắc hơn, rộng hơn về quản trị lâu dài, đạo đức và sự chuẩn bị cho những gì có thể là lực lượng mang tính biến đổi nhất trong lịch sử loài người.