Sáng 7/2, tại hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng trình bày chuyên đề Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIII và tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011-2025); phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIV.
Ông cho biết qua 15 năm thi hành Điều lệ Đảng, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp ủy đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quy định, quy chế, hướng dẫn nhằm cụ thể hóa Điều lệ Đảng, đáp ứng yêu cầu công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị.
Riêng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Ban Chấp hành Trung ương đã 3 lần ban hành quy định thi hành Điều lệ Đảng và các quy định về kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bổ sung những nội dung mới phát sinh từ thực tiễn.
Theo ông Lê Minh Hưng, các văn kiện của Trung ương được nghiên cứu, chuẩn bị nghiêm túc, bài bản, khoa học, lấy ý kiến rộng rãi của các cấp ủy, tổ chức đảng; làm rõ hơn nguyên tắc của Đảng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và mối quan hệ công tác trong Đảng. Đây là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để triển khai cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và hoàn thiện mô hình tổng thể của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Tuy nhiên, quá trình thi hành Điều lệ Đảng vẫn còn một số vướng mắc. Nguyên nhân chủ yếu là việc lãnh đạo, chỉ đạo và chấp hành Điều lệ Đảng ở một số cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên chưa nghiêm; việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện có mặt chưa theo kịp yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo trong tình hình mới.
Trên cơ sở Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng của Trung ương khóa XIII, Đại hội XIV xác định sẽ bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng cùng với bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh chính trị xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tại Đại hội XV, vào dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng.
Việc sửa đổi Điều lệ Đảng phải bảo đảm giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; kiên định Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội; đồng bộ với việc sửa đổi Cương lĩnh chính trị và Hiến pháp.
Những nội dung mang tính nguyên tắc, bản chất của Đảng sẽ tiếp tục được kế thừa, giữ vững. Điều lệ Đảng không quy định quá chi tiết; những nội dung đã rõ, phù hợp với mô hình tổng thể tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và thực tiễn sẽ được nghiên cứu điều chỉnh chủ yếu thông qua các quy định thi hành.
Để triển khai nhiệm vụ này, Bộ Chính trị sẽ thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng, gồm các Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư và một số Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương có nhiều kinh nghiệm về công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị. Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ chỉ đạo nghiên cứu, tổng kết thực tiễn thi hành Điều lệ Đảng ngay từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIV, xây dựng kế hoạch, lộ trình, phân công rõ nhiệm vụ, trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị, cá nhân, trước hết là người đứng đầu.
Cùng với việc chuẩn bị sửa Điều lệ Đảng tại Đại hội XV, Bộ Chính trị đã giao Ban Tổ chức Trung ương chủ trì nghiên cứu những hạn chế, vướng mắc, bất cập trong thi hành Điều lệ Đảng để tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy định thi hành Điều lệ Đảng, trình Ban Chấp hành Trung ương xem xét tại Hội nghị Trung ương 2 và ban hành trong năm 2026.
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, việc rà soát, sửa đổi tập trung vào các quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, mối quan hệ công tác, quy chế làm việc của các cấp ủy, tổ chức đảng; tăng cường phân cấp, ủy quyền cho ban thường vụ, thường trực cấp ủy; đẩy mạnh chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của Đảng, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, đồng bộ sau sắp xếp.
Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu các ban, cơ quan Trung ương, các ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, trên cơ sở thực tiễn công tác, chủ động nghiên cứu từng chương, từng điều của Điều lệ Đảng, đề xuất nội dung cần bổ sung, sửa đổi, gửi Ban Tổ chức Trung ương trước ngày 14/2/2026 để tổng hợp, báo cáo Bộ Chính trị.
Kết quả tổng kết, nghiên cứu thi hành Điều lệ Đảng trong nhiệm kỳ này sẽ được báo cáo Ban Chấp hành Trung ương xem xét tại Hội nghị Trung ương 11, làm cơ sở chuẩn bị sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng trình Đại hội XV.
