Ắc quy là bộ phận giữ vai trò sống còn đối với hoạt động của ô tô, nhưng lại thường bị nhiều chủ xe bỏ quên cho tới khi xe không thể khởi động. Trong khi đó, chỉ cần sử dụng và bảo dưỡng đúng cách, tuổi thọ ắc quy hoàn toàn có thể duy trì ổn định từ 3–5 năm, thậm chí lâu hơn.
Trong khoang động cơ, ắc quy âm thầm cung cấp điện cho toàn bộ hệ thống: từ đề nổ, đèn chiếu sáng, điều hòa, màn hình giải trí cho tới các cảm biến an toàn. Theo các kỹ thuật viên, phần lớn các trường hợp xe “chết máy” giữa đường đều bắt nguồn từ ắc quy yếu hoặc hỏng đột ngột — điều lẽ ra có thể phòng tránh từ sớm.
Dưới đây là ba thói quen đơn giản nhưng rất hiệu quả giúp kéo dài tuổi thọ ắc quy ô tô.
Không sử dụng thiết bị điện khi đã tắt máy
Ắc quy không được thiết kế để cung cấp điện liên tục cho các thiết bị tiêu thụ lớn khi động cơ không hoạt động. Khi xe đang nổ máy, máy phát điện vừa cấp điện cho toàn bộ hệ thống, vừa sạc lại ắc quy. Nhưng khi tắt máy, toàn bộ tải điện sẽ dồn lên ắc quy.
Các thiết bị như đèn pha, đèn trong xe hay hệ thống giải trí đều có mức tiêu thụ điện đáng kể, đặc biệt là đèn halogen truyền thống. Nếu thường xuyên để các thiết bị này hoạt động khi xe đã tắt máy, ắc quy sẽ bị xả sâu. Việc xả sâu lặp lại nhiều lần sẽ khiến ắc quy nhanh xuống cấp và giảm mạnh tuổi thọ.
Ắc quy không được thiết kế để cung cấp điện liên tục cho các thiết bị tiêu thụ lớn khi động cơ không hoạt động
Nhiều chủ xe hiện nay chuyển sang sử dụng đèn LED không chỉ vì ánh sáng tốt hơn, mà còn do loại đèn này tiêu thụ ít điện năng hơn, góp phần giảm tải cho hệ thống điện và giúp ắc quy bền hơn.
Không để xe “đắp chiếu” quá lâu
Nhiều người cho rằng không sử dụng xe thì ắc quy sẽ ít hao điện, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Ngay cả khi không hoạt động, ắc quy vẫn xảy ra hiện tượng tự xả. Nếu xe bị bỏ không trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, điện áp có thể tụt xuống mức không đủ để khởi động động cơ.
Tình trạng này càng nghiêm trọng hơn vào mùa lạnh, khi dung lượng ắc quy có thể giảm tới 30–40%. Vì vậy, các kỹ thuật viên khuyến cáo nên khởi động và vận hành xe ít nhất 20–30 phút mỗi tuần để máy phát kịp sạc lại ắc quy.
Trong trường hợp không thể sử dụng xe thường xuyên, chủ xe có thể ngắt cọc âm của ắc quy hoặc dùng bộ sạc duy trì. Tuy nhiên, việc tháo ắc quy có thể khiến một số cài đặt điện tử như đồng hồ hoặc hệ thống giải trí bị đặt lại từ đầu.
Kiểm tra và bảo dưỡng ắc quy định kỳ
So với thay dầu hay bảo dưỡng động cơ, việc kiểm tra ắc quy thường bị xem nhẹ, trong khi đây lại là hạng mục đơn giản nhưng rất quan trọng. Chủ xe nên thường xuyên quan sát các đầu cọc ắc quy. Nếu xuất hiện cặn trắng hoặc xanh do oxy hóa, cần vệ sinh ngay bằng bàn chải và dung dịch chuyên dụng hoặc hỗn hợp baking soda pha nước.
Bên cạnh đó, nên kiểm tra điện áp ắc quy khoảng 6 tháng một lần bằng đồng hồ đo điện. Điện áp lý tưởng khi xe tắt máy thường ở mức 12,4–12,7V. Nếu thấp hơn mức này, hoặc đèn cảnh báo ắc quy trên bảng táp-lô bật sáng, xe nên được đưa tới xưởng để kiểm tra kỹ hơn.
Ắc quy là bộ phận không nên “tiết kiệm”, nhưng với thói quen sử dụng và bảo dưỡng hợp lý, chủ xe hoàn toàn có thể kéo dài tuổi thọ ắc quy, hạn chế rủi ro xe không khởi động và đảm bảo hành trình luôn an toàn, ổn định.
