Tiền mất, nợ mang khi dùng "đồng tiền khôn" để chạy án

Lừa đảo chạy án - "bình mới rượu cũ"

Dù các phương thức, thủ đoạn lừa tiền để chạy án tuy không mới song thời gian qua, nhiều người dân Hà Tĩnh vẫn mắc bẫy để rồi phải gánh chịu hậu quả nặng nề. Mới đây nhất, ngày 11/9/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh vừa kết thúc điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” dưới hình thức lừa chạy án xảy ra vào năm 2020.

Theo tài liệu điều tra, tháng 7/2020, khi biết tin Lê Hùng M. (SN 1989, trú tại thôn 16, xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh) bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố, tạm giam để điều tra về tội “Buôn bán hàng cấm”, Nguyễn Thị Vân (SN 1993, trú tại phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên) đã tiếp cận vợ của M. là chị Lê Thị Thu H. (SN 1991, trú xã Hương Khê).

Bằng cách "nổ" mình quen biết nhiều quan chức, có thể xin tại ngoại, xin án treo cho Lê Hùng M., Vân đã lấy được lòng tin của chị H. và yêu cầu chị này nhiều lần chuyển tiền để lo lót; đồng thời cam đoan nếu không được sẽ trả lại tiền. Tin tưởng lời hứa hẹn của Vân, từ ngày 10/7/2020 đến 7/9/2020, chị H. đã nhiều lần chuyển khoản tổng số tiền hơn 1,2 tỷ đồng. Tuy vậy, Vân không hề nhờ cậy hay tác động tới bất kỳ cơ quan, cá nhân nào mà chiếm đoạt toàn bộ số tiền trên.

Trung tá Nguyễn Văn Thanh - Phó Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự (Công an tỉnh) cho biết, do vụ án có nhiều tình tiết phức tạp cần phải xác minh, làm rõ nên quá trình điều tra kéo dài. Hiện, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hà Tĩnh đã chuyển hồ sơ đề nghị Viện KSND tỉnh truy tố bị can Nguyễn Thị Vân để xử lý theo quy định của pháp luật.

Với thủ đoạn lừa đảo để chạy án, thời gian qua, nhiều đối tượng phạm tội phải nhận sự trừng trị nghiêm minh của pháp luật. Điển hình, ngày 28/8/2025, TAND tỉnh Hà Tĩnh mở phiên toà xét xử hai "cò" chạy án là Nguyễn Thị Huyền (SN 1982, trú xã Xuân Lộc) và Lê Văn Dũng (SN 1982, trú phường Thành Sen) về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh, từ ngày 14/4 đến 10/6/2024, 2 bị cáo đã nhiều lần đưa thông tin gian dối về việc có khả năng xin được tại ngoại và hưởng án treo đối với Nguyễn Văn V. (chồng chị Võ Thị Th., trú xã Can Lộc, bị bắt về hành vi vận chuyển hàng cấm) để chiếm đoạt hơn 700 triệu đồng. Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ và phân tích, đánh giá vai trò của các bị cáo, TAND tỉnh Hà Tĩnh đã tuyên phạt Nguyễn Thị Huyền 12 năm tù và Lê Văn Dũng 9 năm tù giam.

Trung tá Nguyễn Văn Thanh khẳng định, mọi hành vi “chạy án”, “chạy việc”, “chạy dự án” đều trái pháp luật. Người đưa tiền để “lo lót” không chỉ mất tiền mà còn có thể bị xem xét về tội "Đưa hối lộ" và người môi giới có thể bị xử lý về tội "Môi giới hối lộ" hoặc "Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi". Như vậy, từ vị trí người bị hại, một cá nhân hoàn toàn có thể trở thành người phạm tội, gánh chịu hậu quả pháp lý nặng nề. Đó là cái giá phải trả cho sự thiếu hiểu biết và nóng vội.

Trên thực tế, vào năm 2021, TAND tỉnh Hà Tĩnh đã xét xử Phan Văn Dũng (SN 1998, trú phường Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh) về tội "Đưa hối lộ". Theo cáo trạng, khi đang trốn nã về tội “Trộm cắp tài sản" và bị bắt về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, Dũng đã bỏ hàng tỷ đồng nhằm chạy án. Chỉ riêng tội “Đưa hối lộ”, TAND tỉnh Hà Tĩnh tuyên phạt bị cáo 18 năm tù giam.

Tuyệt đối cảnh giác, không tự ý đưa tiền cho người khác “chạy án, chạy việc”

Phòng Cảnh sát Hình sự cũng đã phân tích, làm rõ nguyên nhân dẫn đến các vụ án nói trên, trong đó, tâm lý của nạn nhân đặc biệt quan trọng. Xuất phát từ tư tưởng “có tiền là xong việc”, "đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn" và thiếu niềm tin vào sự minh bạch, công bằng của pháp luật, nhiều người nóng vội, sợ bất lợi cho người thân nên tìm mọi cách “lo lót” thay vì chờ đợi kết quả xử lý của cơ quan chức năng. Ngoài tâm lý lo lắng, sự thiếu hiểu biết của các nạn nhân cũng đã vô tình tiếp tay cho kẻ xấu.

Hệ lụy lớn hơn, các vụ lừa chạy án gây ra sự xói mòn niềm tin trong xã hội. Nếu để tình trạng này kéo dài, các giá trị đạo đức, chuẩn mực sống trong cộng đồng cũng bị bào mòn. Người dân sẽ mặc định rằng “muốn xong việc phải có tiền, có quan hệ”, từ đó hình thành tâm lý ỷ lại, tìm đường tắt, vô hình trung tạo môi trường cho cái xấu nảy sinh.

Trước thực trạng này, Công an tỉnh Hà Tĩnh chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền dưới nhiều hình thức, qua đó, giúp người dân nhận diện rõ thủ đoạn lừa đảo, hiểu rằng “chạy án” là hành vi bất hợp pháp. Đồng thời, tăng cường phổ biến pháp luật về các tội danh liên quan như đưa, nhận, môi giới hối lộ, lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi… nhằm nâng cao ý thức cảnh giác, không có “cửa sau” nào có thể mua chuộc công lý. Cùng với đó, người dân cần tuyệt đối cảnh giác, không tin vào những lời hứa hẹn xin xỏ, lo lót, không tự ý đưa tiền cho bất kỳ ai với danh nghĩa “chạy án, chạy việc”. Khi có vướng mắc, phải liên hệ trực tiếp cơ quan có thẩm quyền để được giải quyết.