 |
| Một buổi “hội thảo” của công ty tại quán cà phê |
“Biến” quán cà phê thành trụ sở.
Một buổi sáng, tại quán cà phê R.M trên đường Lý Tự Trọng (T.P Hà Tĩnh) khá đông khách. Ngồi nhâm nhi ly cà phê đen, thả mình theo tiếng nhạc, tôi tình cờ nghe được câu chuyện giữa hai người đàn ông ngồi ở bàn kế bên. Thoáng nghe tôi biết được họ đang nói chuyện về bán hàng đa cấp. Một gã say sưa thuyết trình, người còn lại chăm chú ngồi nghe, thỉnh thoảng gật gù tán thành. Đang cao hứng bỗng gã kia dừng lại khi thấy một tốp người cả trai và gái kéo nhau vào quán rồi tiến về phía gã. Bỏ qua phần xã giao, gã thuyết trình đứng phắt dậy nói nhanh: “ mời tất cả lên hội thảo ở gác hai của quán ”. Nói xong gã cúi xuống tắt vội laptop đi lên cùng với mọi người. Tôi tò mò lên theo và được chứng kiến buổi hội thảo. Gọi là hội thảo cho “oách” những thực ra cũng chẳng khác gì ngồi chơi xơi nước. 8 người được chia thành 2 bàn, mỗi bàn có một người “thủ lĩnh” đang tư vấn về bán hàng đa cấp cho những người có ý định tham gia...
Buổi “hội thảo” diễn ra khoảng gần 1 tiếng đồng hồ rồi cả nhóm đi xuống. Gã đàn ông lúc nãy chắc “sếp” tiếp tục ngồi bàn kề tôi, còn những người khác rời khỏi quán. Tôi chủ động sang bắt chuyện, nhờ “gãi đúng chỗ ngứa” nên ông ta mừng ra mặt rồi giới thiệu luôn một mạch. Anh tên là H. ở TP. Vinh vào thị trường Hà Tĩnh tư vấn về bán hàng đa cấp. Công ty đóng tại Hà Nội rồi sản phẩm xuất xứ từ Mỹ có mặt trên thị trường 22 quốc gia. Sản phẩm của công ty là thực phẩm đa chức năng thay cho nước uống hàng ngày. Nếu sử dụng thường xuyên sẽ tốt cho sức khỏe cả trẻ em và người già. Ông ta khuyên tôi muốn bán được hàng trước tiên phải mua sản phẩm về cho người nhà, người thân dùng thử rồi giới thiệu cho người khác. Thấy tôi nghi ngờ về chất lượng sản phẩm, ông ta lôi ra một tập giấy cho tôi xem qua và bảo: “Em yên tâm đây là giấy phép của cả 3 bộ chứ chẳng chơi, gồm: Công an, Y tế và Văn Hóa đấy”. Sau một hồi luyên thuyên về tầm quan trọng của sức khỏe, ông ta chuyển sang tư vấn cho tôi về cách thức bán hàng, đặc biệt là lợi nhuận khi tham gia. Ông ta đưa hết ví dụ này sang ví dụ khác để tôi hiểu thế nào là bán hàng đa cấp. Chẳng cần trình độ, không tốn về thời gian mà lợi nhuận thu được toàn tính bằng đô la Mỹ. “Mua hàng trên 3 triệu đồng là đã có được mã số và quyền kinh doanh, lúc đó em sẽ là người của công ty Synergy Worldwide.... Và tương tự, nếu giới thiệu vào đường dây kinh doanh của mình càng nhiều người thì lợi nhuận em thu về càng cao, và như vậy mức thu nhập vài ngàn USD một tháng quả rất dễ dàng”... Thú thật, ông ta thuyết trình khá hay. Tôi nghĩ kiếm tiền mà dễ như đi chơi thì ai mà chả muốn làm . Tôi hỏi: “muốn ký hợp đồng thì thì ký ở đâu và cần điều kiện gì hả anh? ”. Ông ta trả lời luôn: “ Ký ngay tại đây với thủ tục nộp 4 ảnh, bản pho to chứng minh thư và 3,3 triệu đồng để mua sản phẩm là được.” Tôi thắc mắc thế mình không có văn phòng à? Ông ta suy nghĩ một lúc rồi bảo mới vào thị trường Hà Tĩnh có 3 tháng nên chưa có ?! “Thế em muốn lấy sản phẩm thì lấy ở đâu?”- tôi hỏi. “Em chỉ cần gọi điện cho chị T. - (một cán bộ Nhà nước) và là “thủ lĩnh” ở đây sẽ có hàng ngay”. Với giọng ngập ngừng tôi hỏi tiếp: “Em không nộp tiền vào thì có được ký hợp đồng không?” Ông ta hất mặt lên nhìn tôi rồi bảo: “Làm gì chẳng phải bỏ vốn ra, làm gì mà chả mất tiền ngu hả em”. Cũng vừa lúc này, người đàn ông lúc sáng bước vào đưa cho ông H. mấy tấm ảnh và chứng minh nhân dân rồi móc trong túi ra một cục tiền để lên bàn. Ông H. lôi vội trong cặp ra một bản hợp đồng và hướng dẫn người đàn ông trên điền theo mẫu. Tôi liếc qua lý lịch thì biết được người đàn ông vừa ký hợp đồng hiện là giảng viên trường Đại học...
Lôi kéo người thân vào cuộc?
Sau nhiều lần tìm hiểu tôi làm quen được C. một sinh viên và là thành viên của Công ty Synergy Worldwide. Thực tình cô bé quen tôi cũng chỉ vì muốn thuyết phục tôi trở thành “F2” của cô. Tức là nếu tôi tham gia bán hàng thì C. sẽ là F1 “cấp trên” của tôi, đồng nghĩa với việc hoa hồng của cô cũng tăng theo. Vì vậy, chỉ một lần gặp C. đã chủ động cho tôi số điện thoại. Vài ngày sau tôi hẹn gặp C. để tìm hiểu thêm về bán hàng đa cấp... C. đồng ý ngay và hẹn tôi tới quán cà phê gần nhà. Sau khi gọi đủ đồ uống cho hai người nhưng C. vẫn gọi thêm 2 cốc nước lọc. Tôi hơi ngạc nhiên nhưng cũng để vậy xem sao. Nhận từ tay cô nhân viên hai cốc nước lọc, C. đổ vào đó vài giọt nước có màu xanh từ một lọ nhỏ có tên nước ngoài Chlor ophyll ( nước diệp lục). Khuấy đều, C. đưa cho tôi và bảo anh uống đi tốt cho sức khỏe lắm. Sau đó C. tiếp tục đưa cho tôi một tờ rơi, trong đó có 3 loại sản phẩm của công ty bao gồm: Chlorophyll, Mistica và ProArgi-9 Plus. Theo quảng cáo thì những sản phẩm này có công dụng khác nhau như xây dựng nền tảng cho sức khỏe; nâng cao hệ miễn dịch và tuần hoàn năng lượng. Mỗi sản phẩm có giá từ 533 nghìn đồng cho đến 1.755 nghìn đồng. Tuy nhiên, khi mình tham gia thì chỉ phải mua sản phẩm đó với giá thấp hơn khoảng 25%. Ví dụ anh mua sản phẩm Chlorophyll chỉ 410 nghìn đồng nhưng giá niêm yết bán ra thị trường là 533 nghìn đồng, số tiền chênh lệch đó mình được hưởng. “ Bỏ ra 3,3 triệu đồng mua sản phẩm thế em bán được nhiều chưa ?” Tôi hỏi. C. thật thà trả lời: “ em mới vào làm được khoảng 15 ngày nên chưa bán được mấy. Trước mắt em mua về cho bố mẹ em dùng thử và đưa đi nhờ bạn bè, người thân mua giúp!” Ai giới thiệu em vào làm nghề này vậy? tôi hỏi tiếp. Không chút đắn đo, C. nhanh nhảu trả lời là mự T. (người thủ lĩnh được nhắc đến ở trên) của em giới thiệu. Thế em đã giới thiệu được ai vào làm chưa? Có đứa em họ đang đi chơi Sài Gòn, đợt này về em cho nó vào làm luôn!. Tôi thắc mắc: “Sao em không đeo thẻ nhân viên của công ty ?” . “Thẻ chưa có anh ạ?!”....
Cuộc nói chuyện giữ tôi và C. khá lâu và chỉ xoay quanh việc tham gia bán hàng. Thực tình C. cũng chỉ mới hiểu “nôm na” về bán hàng đa cấp. Có nhiều vấn đề tôi thắc mắc C. khá bối rối không biết trả lời thế nào. Rồi C. có nhã ý mời tôi khi nào đến quán cà phê R.M tham dự hội thảo. “Công ty em mỗi tuần tổ chức 2 buổi vào thứ 5 và thứ 7. Anh yên tâm đều có “thủ lĩnh” từ Vinh vào tư vấn dễ hiểu lắm”. Tôi gật đầu hứa sẽ đến tham dự cho C. vui. Và trước khi ra về C. vẫn không quên chèo kéo tôi sớm tham gia với ánh mắt đầy hy vọng.
Cận thận “vào tròng”!
Qua nhiều kênh thông tin tôi hiểu hơn về bán hàng đa cấp là phương thức tiếp thị để bán lẻ hàng hóa được thực hiện thông qua mạng lưới người tham gia bán gồm nhiều cấp, nhiều nhánh khác nhau. Hàng hóa được người tham gia bán hàng đa cấp tiếp thị trực tiếp cho người tiêu dùng và được hưởng tiền hoa hồng, tiền thưởng hoặc lợi ích kinh tế khác từ kết quả tiếp thị bán hàng của mình và của người tham gia bán hàng đa cấp dưới trong mạng lưới do mình tổ chức... Tuy nhiên, cần phân biệt rõ bán hàng đa cấp với bán hàng đa cấp bất chính. Bán hàng đa cấp bất chính được coi là một hình thức lừa đảo trong đó lợi nhuận không thực sự được xuất phát từ giới thiêu sản phẩm mà từ việc tuyển mộ các thành viên mới.
 |
| Thực phẩm đa chức năng của Công ty Synergy Worldwide đang được bán trên thị trường Hà Tĩnh |
Trước đây, bán hàng đa cấp chỉ phát triển tại các thành phố lớn nhưng với thủ đoạn “lừa đảo” nên một số công ty bị tẩy chay. Hiện nay, nhiều Công ty bán hàng đa cấp đang mở rộng thị trường bằng cách “dạt” về các tỉnh nhỏ. Ông bạn tôi cho biết: Hiện trên địa bàn tỉnh ta có khá nhiều công ty đang hoạt động bán hàng đa cấp ở mức độ khá rầm rộ, nhiều người tham gia và chủ yếu là giáo viên và sinh viên. “Nếu không tin cứ đến quán cà phê ở khách sạn BMC ông sẽ bị các nhân viên bán hàng của một số công ty chèo kéo ngay”- anh ta khẳng định với tôi như vậy.
Với thủ đoạn bỏ hơn 3 triệu đồng mua sản phẩm, nhiều người “lỡ dại” tham gia nhưng cũng đành phải “đâm lao theo lao” cố gắng đi thuyết phục người khác cùng tham gia may ra lấy lại được vốn... Một điều quan trọng hầu như không ai biết giá gốc của sản phẩm đó là bao nhiêu, chi phí quá trình vận chuyển và chất lượng của nó chỉ có “trời” mới biết... Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 110, doanh nghiệp bán hàng đa cấp thì Công ty Synergy Worldwide đã vi phạm về hoạt động kinh doanh đó là yêu cầu người muốn tham gia phải mua một số lượng hàng hoá ban đầu để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp; cho người tham gia nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi ích kinh tế khác từ việc dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp... Bà Nguyễn Thị Cẩm Thạch - Trưởng phòng quản lý thương mại Sở Công Thương thì: “từ trước đến nay chưa có một doanh nghiệp nào đến đăng ký và thông báo phát triển mạng lưới bán hàng đa cấp tại tỉnh ta. Vì vậy, tất cả công ty nào hoạt động bán hàng đa cấp trên địa bàn tỉnh mà không đăng ký và thông báo là sai phạm theo quy định của pháp luật.
