Cứu cụ ông bị phình động mạch chủ dọa vỡ bằng kỹ thuật can thiệp không cần mổ mở

Cuộc chạy đua tái tạo dòng máu nuôi sống các cơ tạng

Năm 2023, nam bệnh nhân đi khám vì triệu chứng tiêu hóa, tình cờ phát hiện một khối phình động mạch chủ bụng khoảng 30mm và được bác sĩ chỉ định theo dõi định kỳ. Đến tháng 4/2026, khi đi khám bệnh tại một bệnh viện ở Hà Nội, người bệnh và gia đình bàng hoàng khi kích thước khối phình đã giãn tới 69mm, gấp hai lần so với hơn 2 năm trước. Đi kèm biểu hiện đau bụng từng lúc, khiến bệnh nhân lo lắng và sợ hãi “cửa tử” đang đến gần.

Gần đây, bệnh nhân xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ tăng dần - dấu hiệu cảnh báo khối phình có nguy cơ vỡ, bệnh nhân sợ hãi đến mất ngủ, chán ăn, sụt cân. Sau khi tìm hiểu, gia đình đã đưa người bệnh đến Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Vinmec Times City, trung tâm hàng đầu cả nước về tim mạch can thiệp, để được đánh giá và điều trị.

Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận khối phình đã tăng lên 76mm, có dấu hiệu dọa vỡ, tổn thương kéo dài từ động mạch chủ ngực xuống bụng.

Một cuộc hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia can thiệp tim mạch, ngoại tim mạch, chẩn đoán hình ảnh và gây mê hồi sức được triển khai. Dựa trên kế hoạch điều trị được cá thể hóa bằng công nghệ in 3D cùng hệ thống dụng cụ hiện đại, hội đồng chuyên môn quyết định thực hiện kỹ thuật tái tạo toàn bộ động mạch chủ ngực - bụng và các nhánh mạch nuôi tạng bằng stent graft đa nhánh, thay vì phẫu thuật mở. Song song với quá trình chuẩn bị can thiệp, người bệnh được bổ sung dinh dưỡng để cải thiện thể trạng.

Chỉ sau 48 giờ bệnh nhân nhập viện, ca can thiệp được tiến hành. Khác với kỹ thuật đặt stent graft thông thường, ê-kíp phải tái tạo các nhánh mạch nuôi tạng bằng cách đấu nối chính xác với thân stent chính ngay trong lòng mạch dưới màn tăng sáng. Đây là kỹ thuật đặc biệt phức tạp, đòi hỏi tính toán và thao tác chính xác tuyệt đối, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm gián đoạn dòng máu đến các cơ quan quan trọng, gây thiếu máu tạng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Ê-kíp can thiệp gồm PGS Nguyễn Ngọc Quang, TS Đoàn Đức Dũng, TS Lê Xuân Thận - những chuyên gia hàng đầu về can thiệp động mạch chủ. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng, quá trình diễn ra thuận lợi, kéo dài gần 5 giờ, rút ngắn 1/2 thời gian so với mổ mở kinh điển (10-15 giờ) với mức độ xâm lấn tối thiểu.

"Với bệnh nhân 78 tuổi, thể trạng suy kiệt, phẫu thuật mở thay động mạch chủ ngực - bụng tiềm ẩn nguy cơ rất cao nên gia đình đã từ chối trước đó. Khối phình lan từ ngực xuống bụng, liên quan trực tiếp đến các nhánh mạch nuôi gan, tụy, ruột và hai thận, vì vậy chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng các cơ quan này. Nhờ phối hợp đa chuyên khoa cùng công nghệ in 3D cá thể hóa kế hoạch điều trị, chúng tôi xử trí được khối phình mà không cần mở ngực, mở bụng, đồng thời bảo tồn toàn bộ các nhánh mạch nuôi tạng", TS.BS Lê Xuân Thận chia sẻ.

Hướng đi mới trong điều trị các tổn thương tim mạch

Sau can thiệp, bệnh nhân có giai đoạn huyết áp thấp và phải dùng thuốc vận mạch ngắn hạn. Quá trình hồi sức được thực hiện bởi BS Lê Văn Bình - một chuyên gia hồi sức dày dặn kinh nghiệm. Nguy cơ liệt tủy đã được tiên lượng từ trước với tỷ lệ cao hơn các ca thông thường, nên một dẫn lưu dịch não tủy được đặt tạm thời để giảm nguy cơ thiếu máu tủy sống.

Sau 48 giờ, tín hiệu tích cực xuất hiện: bệnh nhân tỉnh táo, hai chân vận động bình thường, không ghi nhận tổn thương thần kinh. Dẫn lưu được rút bỏ, bệnh nhân tiếp tục được bổ sung máu và các chế phẩm máu để hỗ trợ hồi phục.

Chỉ sau 2 ngày, bệnh nhân được chuyển về Khoa Nội trú Tim mạch trong tình trạng ổn định, không còn đau ngực, đau bụng, huyết động vững vàng. Những dấu hiệu khả quan cho thấy kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa và khả năng xử trí kịp thời trong từng giai đoạn điều trị.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Ngọc Quang - Phó Tổng Giám đốc Chuyên môn Khối Nội, Hệ thống Y tế Vinmec, can thiệp nội mạch bằng stent graft đa nhánh mở ra hướng đi mới cho các tổn thương phình động mạch chủ phức tạp liên quan đến vị trí chia nhánh. Phương pháp này có thể thay thế phẫu thuật kinh điển với tỷ lệ thành công cao, khắc phục được nhược điểm xâm lấn nặng và biến chứng sau mổ lớn. Đây là hướng đi tất yếu khi công nghệ và trình độ chuyên môn ngày càng phát triển.

"Tại Vinmec Times City, điều trị những ca tim mạch phức tạp không phải là nỗ lực của riêng một chuyên khoa mà là điều trị đa mô thức. Chính cách tiếp cận toàn diện và cá thể hóa đó giúp chúng tôi không chỉ xử trí được bệnh lý cấp tính phức tạp mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là cải thiện chất lượng sống cho người bệnh", PGS.TS.BS Nguyễn Ngọc Quang chia sẻ.