Tổng Bí thư Tô Lâm: Khắc phục tình trạng 'thừa người quen việc cũ, thiếu người làm việc mới'

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, hiện nay đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao: Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tổ chức lại bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược dài hạn đến giữa thế kỷ XXI.

Trong bối cảnh đó, nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở phải là nhiệm vụ thường xuyên, nhiệm vụ chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với năng lực quản trị, điều hành, thực hiện nhiệm vụ chính trị của đất nước. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy bổ sung nhân sự, bồi dưỡng chung chung sang tư duy quản trị cán bộ hiện đại hơn: Chuẩn hóa năng lực theo vị trí việc làm, đánh giá bằng kết quả đầu ra, siết chặt kiểm soát quyền lực, đồng thời tạo động lực để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Trước tình hình và yêu cầu nhiệm vụ hiện nay, Tổng Bí thư gợi mở cần chuẩn hóa lại "chân dung cán bộ cơ sở" theo chức năng mới của chính quyền địa phương 2 cấp. Giải pháp nền tảng là xác định lại chuẩn cán bộ cơ sở theo yêu cầu nhiệm vụ mới, thay vì duy trì một bộ tiêu chí chung cho mọi nơi, mọi việc; xây dựng khung năng lực theo vị trí việc làm. Cán bộ không chỉ ở mức "đủ tiêu chuẩn", mà phải đáp ứng công việc theo từng vị trí, từng địa bàn. Mỗi tỉnh, thành phố nên có khung chuẩn thống nhất cho các nhóm chức danh cấp xã, phường, kèm phụ lục năng lực ưu tiên cho địa bàn đặc thù.

Tổng Bí thư chỉ rõ, đổi mới tuyển chọn, bố trí và sử dụng cán bộ theo nguyên tắc "đúng người-đúng việc-đúng địa bàn"; rà soát việc bố trí đội ngũ sau sắp xếp đơn vị hành chính; khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng hoặc “thừa người quen việc cũ nhưng thiếu người làm việc mới”. Áp dụng cơ chế thử thách có thời hạn đối với một số vị trí trọng yếu; tăng luân chuyển ngang và luân chuyển có mục tiêu; bố trí cán bộ theo đặc điểm địa bàn. Bố trí cán bộ phải hướng tới mục tiêu nâng năng lực quản trị địa phương, chứ không chỉ ổn định tổ chức theo nghĩa hành chính.

Nâng cấp đào tạo, bồi dưỡng từ "học để đủ chứng chỉ" sang "huấn luyện theo bài toán thực tiễn", “thạo việc”; chuyển sang bồi dưỡng theo chức danh và theo vấn đề; huấn luyện theo tình huống; hỗ trợ tại chỗ giữa cán bộ giàu kinh nghiệm với cán bộ trẻ; học trên thực tiễn của địa phương; bổ sung nội dung về phục vụ doanh nghiệp, kinh tế số nông thôn, du lịch cộng đồng, quản trị rủi ro xã hội, kỹ năng truyền thông chính sách và phối hợp liên ngành. Thiết lập cơ chế đánh giá cán bộ bằng kết quả đầu ra và sự hài lòng của nhân dân; xây dựng hệ thống đánh giá đa chiều, định lượng hóa phù hợp với từng chức danh.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, phải siết chặt kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ ở cấp cơ sở, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa; thực hiện nghiêm các quy định của Đảng về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ; công khai tiêu chí, quy trình trong nội bộ; tăng hồ sơ điện tử, công khai “hồ sơ công vụ”; thiết lập cơ chế phản ánh nội bộ, bảo vệ người phản ánh đúng; kiểm tra chéo định kỳ giữa cấp cơ sở và cấp trên.

Tạo động lực cho cán bộ cơ sở dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; quán triệt đầy đủ chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; đồng thời phân biệt rõ giữa sáng tạo đúng quy định với làm ẩu, làm tắt hoặc lợi dụng sáng tạo để vi phạm, trục lợi.

Ở cấp cơ sở, có thể thiết kế danh mục việc khó cần người chịu trách nhiệm; cơ chế xin ý kiến nhanh đối với tình huống mới; đánh giá riêng các sáng kiến có hiệu quả; biểu dương kịp thời cán bộ xử lý tốt việc phức tạp, tồn đọng kéo dài.

Tổng Bí thư cho rằng, phải đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị cán bộ và trong thực thi công vụ hằng ngày; số hóa quản trị cán bộ, đồng thời nâng kỹ năng số trong thực thi công vụ. Khi gắn chuyển đổi số với công tác cán bộ, cấp cơ sở sẽ nâng được tốc độ xử lý công việc, tính minh bạch và khả năng phối hợp liên thông. Thiết kế giải pháp theo vùng, miền, khu vực-thống nhất nguyên tắc, linh hoạt triển khai. Cách làm phù hợp là thống nhất khung chuẩn về phẩm chất, năng lực, đánh giá, kiểm soát quyền lực, đào tạo, bồi dưỡng; đồng thời cho phép địa phương điều chỉnh trọng tâm theo đặc thù địa bàn.

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư yêu cầu, cấp ủy các cấp xác định nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở là khâu đột phá trong nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương; đưa nội dung này vào chương trình công tác toàn khóa, hằng năm và kế hoạch kiểm tra, giám sát.

UBND các cấp, cơ quan nội vụ và bộ phận tổ chức cấp ủy phối hợp xây dựng khung năng lực vị trí việc làm đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở; rà soát, phân loại đội ngũ hiện có; xác định “khoảng trống” năng lực và kế hoạch bồi dưỡng theo lộ trình...

Tăng cường vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và nhân dân đối với chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở; coi đây là kênh thông tin quan trọng để điều chỉnh công tác cán bộ theo tinh thần gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân.

Tổng Bí thư lưu ý, nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở trong giai đoạn mới là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược và lâu dài. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng Ban Tổ chức Trung ương, của ngành tổ chức hay nội vụ, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, gắn trực tiếp với năng lực thực thi đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân. Muốn việc lớn thành công, phải bắt đầu từ xây dựng đội ngũ cán bộ đúng đắn, nhất là ở cơ sở, nơi chính sách gặp cuộc sống.

Làm tốt công tác cán bộ cơ sở chính là củng cố nền vận hành của quốc gia trong giai đoạn phát triển mới; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống nhân dân và hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược của đất nước.