Những ngày qua, trên mạng xã hội liên tiếp xuất hiện các livestream gây chú ý bởi cách ứng xử thiếu chuẩn mực.
Ngày 26/7, mạng xã hội lan truyền đoạn livestream của 2 nữ sinh ngành Y khoa, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang. Trong trang phục ngành Y, hai sinh viên phát trực tiếp tại khu vực quầy đón tiếp của bệnh viện, có lời lẽ thiếu chuẩn mực, đùa cợt về việc “tiêm thuốc độc” đối với một người đang tương tác trên mạng.
Sự việc nhanh chóng nhận nhiều phản ứng từ cộng đồng mạng, bởi diễn ra trong môi trường thực tập và liên quan trực tiếp đến hình ảnh, chuẩn mực của người học ngành Y. Sau đó, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội đã tổ chức họp hội đồng kỷ luật và quyết định đình chỉ học tập trong thời hạn một năm, hạ hạnh kiểm đối với cả hai sinh viên này.
Đáng lo ngại, một số cách ứng xử mang màu sắc “giang hồ” đang được đưa lên không gian mạng với lời lẽ thách thức, thậm chí công kích người khác.
Ngày 29/7, Nguyễn Văn Hợi (biệt danh “Khánh Sky”) cùng Hồ Văn Khoa và một số người đến xưởng sản xuất của TikToker Trần Đình Tiệp (tức “Vua Quạt”) tại xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh. Tại đây, nhóm người tổ chức livestream có lời lẽ chửi bới, xúc phạm, đe dọa và yêu cầu chủ xưởng ra gặp.
Buổi phát trực tiếp thu hút hơn 200.000 lượt xem, khiến sự việc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của xưởng và tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng công an vào cuộc, triệu tập những người liên quan để làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật.
Anh Nguyễn Đức Anh (xã Hương Sơn) chia sẻ: “Mạng xã hội chủ yếu là nơi tôi chia sẻ những khoảnh khắc đẹp, chuyện vui thường ngày và giữ liên lạc với bạn bè. Tuy nhiên, theo dõi những vụ việc lùm xùm gần đây, tôi thấy mình cần cẩn trọng hơn khi tương tác. Có những câu nói tưởng là đùa vui, đăng lên để mọi người cùng cười, nhưng nếu đụng chạm đến người khác thì phải cân nhắc lại. Giờ tôi thường đọc kỹ nội dung trước khi bấm đăng, nhất là những chủ đề dễ gây tranh cãi”.
Với nhiều người dùng, ứng xử có trách nhiệm trên mạng không đồng nghĩa với việc hạn chế thể hiện bản thân, mà trước hết là biết lựa chọn nội dung, cân nhắc trước mỗi lần tương tác.
Chị Đặng Thị Thuý Huyền (phường Thành Sen) cho rằng: “Trước những livestream chửi bới, tranh cãi hoặc phát ngôn thiếu chuẩn mực, tôi thường tua nhanh hoặc lướt qua, hạn chế xem những nội dung tiêu cực. Tôi thích những video tự nhiên, giàu sức sáng tạo, nhất là các nội dung giới thiệu ẩm thực, danh lam thắng cảnh hay nét đẹp văn hóa Hà Tĩnh. Người làm nội dung hoàn toàn có thể tạo sức hút từ những câu chuyện tích cực, gần gũi như thế”.
Theo các chuyên gia tâm lý, những phát ngôn gây sốc trên mạng xã hội có thể đến từ nhiều nguyên nhân như: nhu cầu thể hiện bản thân, khẳng định cá tính, mong muốn được mọi người chú ý…
Tiến sĩ Lê Thị Bích Ngọc - giảng viên bộ môn Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học Hà Tĩnh trao đổi: “Khi những nội dung càng gay gắt, gây tranh cãi càng nhận được nhiều phản hồi, người đăng tải dễ bị cuốn vào tâm lý muốn duy trì sự chú ý, từ đó tiếp tục đẩy mâu thuẫn đi xa hơn, bất chấp giới hạn trong lời nói và cách ứng xử. Nếu không kiểm soát được cảm xúc và hành vi, sự thể hiện cá nhân trên mạng xã hội rất dễ chuyển thành công kích, xúc phạm người khác hoặc tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng”.
Theo Điều 95, Nghị định 174/2026/NĐ-CP, ngày 15/5/2026 của Chính phủ "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin", hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng đối với tổ chức; cá nhân có cùng hành vi bị phạt bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức.
Riêng hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức phạt hành chính là từ 30 - 50 triệu đồng (tăng từ 20 - 30 triệu đồng so với quy định trước đó).
Người dùng mạng xã hội có quyền bày tỏ chính kiến, phản biện, thể hiện cá tính và sáng tạo nội dung, nhưng quyền đó không đứng ngoài khuôn khổ pháp luật. Điều cần phân biệt là không phải cứ nói đùa thì sẽ không chịu trách nhiệm. Người dùng cần phân biệt giữa hài hước và xúc phạm, giữa phản biện và công kích, giữa chia sẻ thông tin và khẳng định một thông tin chưa được kiểm chứng. Nếu có vấn đề cần phản ánh, tố giác, nên lựa chọn kênh phù hợp, cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan có thẩm quyền thay vì tự kết luận hoặc quy chụp trên mạng.
