Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã quyết định trao Giải Nobel Vật lý năm 2026 cho nhà vật lý thiên văn Francis Halzen “vì những đóng góp mang tính quyết định đối với Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc từ vũ trụ”.
"Ông Francis Halzen đã lãnh đạo một nhóm các nhà nghiên cứu và kỹ sư quốc tế, những người đã cung cấp cho chúng ta một công cụ tuyệt vời. Sự kiên trì và tầm nhìn khoa học của ông đã mở đường cho một loại hình thiên văn học mới", Chủ tịch Ủy ban Nobel Vật lý Mark Pearce tuyên bố.
Ông Francis Halzen, 82 tuổi, sinh ra ở Bỉ. Nhà khoa học này đang liên kết với Đại học Wisconsin–Madison ở Mỹ.
Năm 2025, 3 nhà khoa học John Clarke, Michel Devoret và John Martinis cùng được trao giải Nobel Vật lý. Công trình đột phá của họ về "hiệu ứng đường hầm cơ học lượng tử vĩ mô và lượng tử hóa năng lượng trong mạch điện" được ghi nhận là nền tảng lý thuyết và thực nghiệm thiết yếu, hứa hẹn sẽ định hình lại tương lai công nghệ.
Ủy ban giải thưởng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Vật lý năm 2025 “đã mở ra cánh cửa cho thế hệ công nghệ lượng tử tiếp theo bao gồm mật mã lượng tử, máy tính lượng tử và các cảm biến siêu nhạy".
Đây là những lĩnh vực có tiềm năng tạo ra một cuộc cách mạng trong khoa học máy tính, bảo mật thông tin và đo lường chính xác.
Giải thưởng Nobel được sáng lập theo di chúc của Alfred Nobel, giải thưởng này đã trở thành biểu tượng danh giá nhất thế giới, ghi nhận những cống hiến kiệt xuất cho nhân loại kể từ năm 1901.
Giải thưởng năm nay tiếp nối truyền thống vinh danh những công trình nền tảng có sức ảnh hưởng sâu rộng.
Theo thông lệ, giải Nobel Vật lý là giải thưởng thứ hai được công bố trong tuần lễ Nobel, sau giải Y sinh. Giải Nobel Hóa học sẽ được công bố vào ngày 7/10.
Giải thưởng Nobel được trao cho các hạng mục Y sinh, Vật lý, Hóa học, Văn học và Hòa bình và giải Nobel Kinh tế mới được bổ sung sau này. Giải thưởng có phần thưởng tiền mặt trị giá 11 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1 triệu USD).
