Mười gương mặt, một hành trình trưởng thành
Olympic trẻ 2026 được tổ chức tại 3 thành phố Dakar, Diamniadio và Saly của Senegal, quy tụ khoảng 3.000 VĐV đến từ khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một đại hội thể thao tầm cỡ thế giới được tổ chức tại châu Phi. Chương trình thi đấu gồm 153 nội dung thuộc 25 môn thể thao chính thức, dành cho các VĐV từ 17 tuổi trở xuống.
Đoàn Việt Nam có 10 suất tham dự gồm: Phạm Văn Dương, Lò Thị Hồng, Hà Lý Quý Bảo (vật bãi biển); Nguyễn Khắc Lê Hoàng (wushu); Dương Văn Hoàng Quy, Nguyễn Thúy Hiền (bơi); Nguyễn Trương Nhật Huy (taekwondo); Nguyễn Khang Hà My (xe đạp); Nguyễn Thị Thu Huyền (cầu lông) và Đồng Thị Hường (điền kinh).
Đây là những gương mặt được lựa chọn từ quá trình đào tạo, thi đấu và tích lũy thành tích, đại diện cho một phần lực lượng trẻ giàu triển vọng của thể thao Việt Nam.
Trong số này, Nguyễn Thị Thu Huyền, Nguyễn Khắc Lê Hoàng, Dương Văn Hoàng Quy và Nguyễn Thúy Hiền được kỳ vọng có thể cạnh tranh huy chương nhờ từng đạt thành tích tại các giải trẻ quốc tế.
Đáng chú ý, Thúy Hiền từng giành HCĐ môn bơi tại SEA Games 2023 khi mới 14 tuổi và vừa có cơ hội trải nghiệm đấu trường ASIAD 2026. Những lần góp mặt ở các giải đấu lớn là điều kiện quan trọng để VĐV trẻ làm quen với áp lực, nâng cao sự tự tin và hiểu rõ hơn yêu cầu của thể thao thành tích cao.
Với lực lượng hiện tại, mục tiêu giành huy chương được đánh giá là phù hợp, dù cơ hội thực tế còn phụ thuộc vào phong độ, tương quan trình độ và kết quả bốc thăm ở từng môn. Tuy nhiên, sẽ là thiếu sót nếu chỉ nhìn vào bảng thành tích để đánh giá giá trị chuyến đi Senegal.
Với những VĐV đang ở giai đoạn đầu sự nghiệp, khả năng thích nghi với môi trường thi đấu quốc tế, bản lĩnh trước đối thủ mạnh và mức độ tiến bộ sau đại hội cũng là những thước đo quan trọng.
Olympic trẻ không đơn thuần là nơi để các tài năng chứng minh năng lực trong một vài ngày tranh tài. Đây còn là dịp để họ nhận diện khoảng cách giữa bản thân với những đối thủ hàng đầu cùng lứa tuổi, từ đó hiểu mình cần cải thiện điều gì để tiến xa hơn.
Nền tảng cho chiến lược phát triển lâu dài
Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) tổ chức Olympic trẻ lần đầu vào năm 2010, hướng đến mục tiêu phát triển tài năng thể thao trẻ trên toàn thế giới. Với Việt Nam, những kỳ đại hội trước đã cho thấy đây có thể là bước đệm quan trọng trên hành trình hình thành các tuyển thủ hàng đầu.
Tại Olympic trẻ 2010, thể thao Việt Nam giành 4 huy chương, gồm HCV cử tạ của Thạch Kim Tuấn, HCB của Nguyễn Thanh Thảo (taekwondo) và 2 HCĐ của Nguyễn Quốc Cường (taekwondo), Vũ Thị Trang (cầu lông).
Sau đó, Thạch Kim Tuấn trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của cử tạ Việt Nam, còn Vũ Thị Trang là tay vợt nữ số 1 Việt Nam khẳng định năng lực ở các giải trong nước và quốc tế.
Bốn năm sau, Nguyễn Thị Ánh Viên giành HCV môn bơi, trong khi Nguyễn Trần Anh Tuấn đoạt HCB cử tạ tại Olympic trẻ 2014. Ánh Viên sau đó vươn lên trở thành một trong những biểu tượng của bơi Việt Nam, đạt nhiều thành tích nổi bật tại SEA Games và đấu trường châu lục.
Đến Olympic trẻ 2018, Nguyễn Huy Hoàng (bơi) và Ngô Sơn Đỉnh (cử tạ) giành HCV, trong khi Nguyễn Thị Thu Trang đoạt HCB cử tạ nữ. Sau đó, Huy Hoàng tiếp tục phát triển, trở thành một trong những tuyển thủ bơi xuất sắc của Việt Nam.
Những trường hợp này cho thấy Olympic trẻ có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát hiện, thử thách và phát triển tài năng. Dù vậy, thành tích ở sân chơi trẻ không đồng nghĩa với bảo đảm thành công ở cấp độ cao hơn.
Để chuyển hóa tiềm năng thành thành tích bền vững, VĐV cần được đầu tư liên tục, có lộ trình huấn luyện phù hợp, được chăm sóc thể lực, dinh dưỡng và tâm lý, đồng thời có cơ hội thi đấu quốc tế thường xuyên.
Giá trị của Olympic trẻ vì thế không chỉ nằm ở những tấm huy chương, mà còn ở khả năng cung cấp dữ liệu thực tế cho công tác huấn luyện. Kết quả tại Senegal sẽ giúp Ban huấn luyện các bộ môn nhận diện điểm mạnh, hạn chế về kỹ thuật, thể lực, tâm lý và khả năng xử lý tình huống của từng VĐV.
Từ đó, các đơn vị chuyên môn có thể điều chỉnh giáo án, xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân và xác định những gương mặt xứng đáng được đầu tư dài hạn.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, lực lượng trẻ là chân đế của thể thao thành tích cao. Khi được cọ xát với các đối thủ cùng lứa tuổi trên thế giới, VĐV Việt Nam có cơ hội nâng cao trình độ, tích lũy bản lĩnh và chứng minh khả năng cạnh tranh. Những người thể hiện tốt cũng có thể mở ra cơ hội được đầu tư bài bản hơn, từng bước hướng đến các giải vô địch châu Á, thế giới và Olympic.
Sau ASIAD 2026 với những kết quả chưa đáp ứng kỳ vọng, việc nhìn lại chiến lược phát triển lực lượng kế cận càng trở nên cần thiết. Muốn cạnh tranh bền vững ở đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam không thể chỉ tập trung vào thành tích trước mắt mà cần xây dựng quy trình phát hiện, đào tạo, tuyển chọn và phát triển VĐV xuyên suốt nhiều năm.
Olympic trẻ 2026 là một mắt xích trong quá trình đó, giúp đánh giá không chỉ năng lực của từng cá nhân mà còn hiệu quả của hệ thống đào tạo. Nếu được nối tiếp bằng một kế hoạch huấn luyện khoa học, Olympic trẻ có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành trình dài hơn, đưa những tài năng hôm nay tiến gần hơn đến các đấu trường thể thao đỉnh cao trong tương lai
