Các nước châu Âu ngày 6/1 đã ra một thông cáo chung, nhấn mạnh rằng hòn đảo Bắc Cực này thuộc về người dân Greenland, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh lại sự quan tâm đến việc tiếp quản vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.
Trong những tuần gần đây, ông Trump đã nhiều lần nhắc lại rằng ông muốn giành quyền kiểm soát Greenland, một ý tưởng lần đầu được nêu ra vào năm 2019 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông. Nhà lãnh đạo lập luận rằng điều này có ý nghĩa sống còn đối với quân đội Mỹ, đồng thời cáo buộc Đan Mạch đã không hành động đầy đủ để bảo vệ cho đảo Greenland.
Greenland nhiều lần tuyên bố rằng họ không muốn trở thành một phần của Mỹ.
“Greenland thuộc về người dân của họ. Chỉ Đan Mạch và Greenland, và không bên nào khác, có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland”, tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo Pháp, Anh, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đan Mạch nêu rõ.
Các nhà lãnh đạo cho biết an ninh tại Bắc Cực phải được bảo đảm một cách tập thể cùng với các đồng minh NATO, bao gồm cả Mỹ.
“NATO đã khẳng định rõ rằng khu vực Bắc Cực là một ưu tiên và các đồng minh châu Âu đang tăng cường nỗ lực. Chúng tôi và nhiều đồng minh khác đã gia tăng sự hiện diện, hoạt động và đầu tư nhằm giữ cho Bắc Cực an toàn và răn đe các đối thủ", tuyên bố cho hay.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phát biểu, Đan Mạch có thể trông cậy vào sự đoàn kết của toàn bộ châu Âu trong vấn đề Greenland.
“Không thành viên nào được tập kích hoặc đe dọa một thành viên khác của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Nếu không, NATO sẽ mất ý nghĩa nếu xảy ra xung đột hoặc xung đột lẫn nhau trong nội bộ liên minh”, ông Tusk nói với các phóng viên tại Warsaw.
Hà Lan cũng hoàn toàn ủng hộ tuyên bố chung, Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof cho biết trên X.
Để đối phó với những chỉ trích của Mỹ về năng lực phòng thủ của Greenland, năm ngoái Đan Mạch đã cam kết chi 42 tỷ crown Đan Mạch (6,58 tỷ USD) nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự của nước này tại Bắc Cực.
Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới với dân số chỉ khoảng 57.000 người, không phải là một thành viên NATO độc lập nhưng được bảo vệ do tư cách thành viên của Đan Mạch trong liên minh quân sự phương Tây này.
Vị trí chiến lược của hòn đảo nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ khiến nơi đây trở thành địa điểm then chốt đối với hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Nguồn tài nguyên khoáng sản của Greenland cũng phù hợp với tham vọng của Washington nhằm giảm phụ thuộc vào xuất khẩu của Trung Quốc.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết hôm 5/1 rằng chính phủ của ông đang tìm cách tăng cường quan hệ với Mỹ và người dân không nên lo sợ về một kịch bản Mỹ dùng biện pháp quân sự để kiểm soát hòn đảo.
