Bên cạnh tập trung thực hiện hiệu quả nhiệm vụ hằng ngày, vào mỗi ngày nghỉ cuối tuần, UBND xã Hương Phố thành lập các tổ giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) lưu động để hướng dẫn người dân chuyển đổi số và giải quyết các thủ tục đơn giản. Nhờ đó, có đến hơn 80% hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công được giải quyết trước hạn, các thủ tục còn lại giải quyết đúng hạn, không có hồ sơ quá hạn.
Chị Trần Ngọc Thương (thôn Phố Hòa) phấn khởi nói: “Tôi thấy TTHC hiện nay được giải quyết rất nhanh chóng thay vì phải chờ đợi, đi lại nhiều lần từ xã lên huyện như trước đây. Thái độ của cán bộ, công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã cũng rất nhiệt tình, niềm nở. Tháng trước, tôi làm hồ sơ mua thửa đất mới, sau chưa đầy 1 tháng, gia đình đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Câu chuyện như ở xã Hương Phố nay không còn xa lạ mà là bức tranh chung của các xã, phường ở Hà Tĩnh sau sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Khi không còn cấp huyện, cấp xã trở thành nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý phần lớn công việc quản lý Nhà nước gắn với người dân và doanh nghiệp.
Áp lực công việc tăng lên rõ rệt, đòi hỏi bộ máy cơ sở không chỉ được sắp xếp lại về mặt tổ chức mà phải đủ năng lực vận hành ngay trong thực tiễn. Để bộ máy cấp xã không lúng túng, tỉnh đã kịp thời hoàn thiện thể chế, cơ chế phân cấp, phân quyền. Hàng loạt quy định về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác được ban hành kịp thời, làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng vị trí trong bộ máy mới, tạo hành lang pháp lý để chính quyền cơ sở vận hành thông suốt, không chồng chéo, không khoảng trống.
Trên nền tảng đó, các cấp đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ trách nhiệm, nhất là trong các lĩnh vực tổ chức cán bộ, quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công, đất đai, xây dựng và giải quyết TTHC. Tỉnh chủ động điều tiết, tăng cường cán bộ có kinh nghiệm từ cấp tỉnh, thực hiện biệt phái, luân chuyển và cho phép cấp xã linh hoạt bố trí nhân sự phù hợp năng lực, vị trí việc làm. Những chủ trương này giúp chính quyền cơ sở sớm ổn định tổ chức, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.
Ông Bùi Hồng Lĩnh - Trưởng phòng Công chức, viên chức (Sở Nội vụ) chia sẻ: “Từ thực tiễn vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh đã kịp thời ban hành văn bản ủy quyền cho cấp xã thực hiện điều động, chuyển công tác, biệt phái công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý giữa khối Đảng và chính quyền. Từ đó, không chỉ giảm áp lực hành chính cho cấp tỉnh mà còn tạo điều kiện cho cấp xã chủ động sắp xếp nhân sự phù hợp, đảm bảo bố trí công chức chuyên ngành phù hợp với vị trí việc làm, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công vụ”.
Khi bộ máy cấp xã được trao thêm thẩm quyền và khối lượng công việc ngày càng lớn, bài toán không chỉ dừng lại ở con người hay thể chế, mà còn là cách tổ chức lại các thiết chế thực thi ngay tại cơ sở. Từ yêu cầu đó, một bước đi mang tính nền tảng được triển khai là thành lập các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã - đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND xã, phường.
Các trung tâm nhanh chóng đi vào hoạt động, tiếp nhận viên chức từ các lĩnh vực văn hóa, truyền thông, môi trường, khuyến nông…, đảm bảo cung ứng dịch vụ công không bị gián đoạn. Việc thành lập các trung tâm này được xác định là giải pháp cơ bản nhằm tập trung đầu mối, khắc phục tình trạng manh mún, phân tán chức năng ở cơ sở, tạo tiền đề để chính quyền cấp xã đủ “tay nghề” và công cụ tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện không còn cấp huyện.
Ông Phan Văn Quang - Chủ tịch UBND phường Sông Trí cho biết: “Sau khi trung tâm được thành lập, phường đã chủ động rà soát, phân công nhiệm vụ, đưa các hoạt động dịch vụ công vào nền nếp, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân”.
Thực tiễn vận hành cũng cho thấy, để bộ máy cấp xã thực sự vận hành thông suốt và bền vững trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quá trình hoàn thiện không thể dừng lại ở sắp xếp tổ chức ban đầu mà cần những giải pháp đồng bộ, lâu dài, đặc biệt là về con người, thể chế và điều kiện bảo đảm thực thi nhiệm vụ.
Ông Bùi Quang Dương - Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết: Tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm trước mắt là giải quyết căn cơ bài toán nguồn nhân lực cho cấp xã. Theo đó, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục triển khai việc tiếp nhận viên chức, người hoạt động không chuyên trách đủ điều kiện vào công chức cấp xã theo các quy định mới; đồng thời, tổ chức thi tuyển công chức để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ, bảo đảm mỗi vị trí việc làm đều có người đủ năng lực đảm trách. Song song với đó, tập trung đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kỹ năng cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Việc đầu tư điều kiện làm việc, sắp xếp trụ sở, hình thành trung tâm hành chính cấp xã theo tầm nhìn dài hạn cũng đang được triển khai, nhất là ở các địa bàn miền núi, vùng khó khăn.
Phía trước còn nhiều việc phải tiếp tục hoàn thiện, nhưng từ những bước đi nền tảng về tổ chức, con người và thể chế, cấp xã đang từng bước khẳng định vai trò là nơi gần dân nhất, sát việc nhất, góp phần vận hành hiệu quả hơn mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong chặng đường mới.
