Công tác đối ngoại phải chủ động nhận diện, biến cơ hội thành kết quả

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 được tổ chức từ ngày 1-7/8 với chủ đề "Phát huy vai trò tiên phong, thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới". Đây là diễn đàn quan trọng của ngành ngoại giao, được tổ chức định kỳ từ năm 1957.

Phát biểu khai mạc hội nghị, đồng chí Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh, hội nghị diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng đối với đất nước và ngành ngoại giao, sau Đại hội XIV của Đảng và các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Trong đó, Đại hội XIV xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế cùng với quốc phòng, an ninh là những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Hội nghị tập trung đánh giá tình hình thế giới, khu vực, kết quả triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; đồng thời quán triệt, tổ chức thực hiện đường lối đối ngoại của Đại hội XIV với yêu cầu đổi mới tư duy, đổi mới cách thức tổ chức thực hiện nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, hội nghị sẽ thảo luận các nhiệm vụ lớn của ngành ngoại giao trong giai đoạn mới, gồm nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược; phát huy hiệu quả các khuôn khổ quan hệ đối ngoại; chuyển hóa vị thế, quan hệ đối ngoại thành nguồn lực phục vụ phát triển; tăng cường phối hợp giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại và xây dựng nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp.

Tại hội nghị, lãnh đạo Chính phủ, các ban, bộ, ngành và địa phương tập trung trao đổi về tăng cường phối hợp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao trong thực hiện các nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; công tác thông tin đối ngoại; phát huy vai trò của đối ngoại và hội nhập quốc tế phục vụ phát triển, đổi mới mô hình tăng trưởng. Các đại biểu cũng thảo luận về đối ngoại địa phương, đối ngoại Quốc hội, ngoại giao kinh tế, hội nhập tài chính quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Lần đầu tiên, Đại hội XIV của Đảng xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, là một bộ phận quan trọng trong sức mạnh tổng hợp quốc gia, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đường lối đối ngoại đã được xác định rõ, cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo đã được kiện toàn; yêu cầu đặt ra hiện nay là tổ chức thực hiện đúng, nhanh, hiệu quả, tạo ra những kết quả cụ thể. Hội nghị là dịp để toàn ngành ngoại giao đánh giá những kết quả đạt được, chỉ rõ hạn chế, xác định nhiệm vụ ưu tiên và giải pháp trong thời gian tới.

Đánh giá kết quả công tác đối ngoại thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, đối ngoại đã góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc; mở rộng và nâng tầm quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam. Công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao khoa học - công nghệ, thông tin đối ngoại, văn hóa, bảo hộ công dân tiếp tục được đẩy mạnh, đóng góp thiết thực vào phát triển đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định những kết quả đạt được là minh chứng cho sự đúng đắn của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả. Nhờ đó, cùng với thành tựu gần 40 năm đổi mới, vị thế quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao, nguồn lực trong nước được củng cố và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng lớn mạnh, Việt Nam đang có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu công tác đối ngoại phải chủ động nhận diện cơ hội, biến cơ hội thành kết quả cụ thể. Trong bối cảnh mới, cần giữ vững bản lĩnh, kiên định nguyên tắc, linh hoạt trong sách lược; vừa mở rộng hợp tác quốc tế, vừa củng cố độc lập, tự chủ và năng lực thích ứng của đất nước.

Đối ngoại phải tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, chủ động dự báo, tham mưu chiến lược, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở đường, kết nối, tranh thủ hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển; đồng thời theo sát công việc, chủ động tháo gỡ khó khăn, đề cao trách nhiệm, đưa đường lối đối ngoại của Đảng vào thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị toàn ngành ngoại giao và các cơ quan làm công tác đối ngoại tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. Công tác nghiên cứu phải đi trước một bước, giúp lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhận diện sớm xu hướng, cơ hội, nguy cơ, không để bị động, bất ngờ. Nội dung nghiên cứu cần tập trung vào các vấn đề tác động trực tiếp, lâu dài đến an ninh và phát triển của Việt Nam như chuyển dịch chiến lược của các nước lớn, biến động kinh tế - thương mại, công nghệ, năng lượng, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, chuyển đổi xanh, an ninh mạng. Các báo cáo, kiến nghị cần ngắn gọn, có thông tin mới, nhận định rõ và có tính khả thi cao.

Cùng đó, làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại. Các khuôn khổ quan hệ đã được thiết lập cần được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, dự án hợp tác có kết quả rõ ràng, đo lường được. Sau mỗi chuyến thăm cấp cao, mỗi thỏa thuận cần có kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ cơ quan chủ trì, tiến độ, trách nhiệm và cơ chế kiểm tra. Hiệu quả của quan hệ đối ngoại phải được đo bằng việc củng cố môi trường hòa bình, bảo vệ lợi ích quốc gia, mở rộng thị trường, hình thành dự án, nâng cao công nghệ và nguồn nhân lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần đưa ngoại giao đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm mục tiêu. Đối ngoại cần phục vụ trực tiếp đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế. Tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, tranh thủ nguồn lực về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; thu hút có chọn lọc đầu tư công nghệ cao trong các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, công nghệ sinh học; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, nâng tầm đối ngoại đa phương, triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả. Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò tại các tổ chức quốc tế, khu vực; đóng góp tích cực vào các vấn đề chung như hòa bình, an ninh, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, nguồn nước, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Hội nhập quốc tế phải gắn với hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh; mở cửa nhưng giữ vững độc lập, tự chủ, tiếp thu tinh hoa thế giới để phát triển đất nước.

Bên cạnh đó, đổi mới mạnh mẽ cơ chế kiểm tra, tổ chức thực hiện, tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác đối ngoại. Cần phát huy vai trò của các cơ chế chỉ đạo, phối hợp liên ngành về đối ngoại và hội nhập quốc tế; xác định rõ đầu mối, trách nhiệm, tiến độ trong xử lý công việc. Bộ Ngoại giao với vai trò cơ quan thường trực cần làm tốt công tác tham mưu, tổng hợp, điều phối, đôn đốc; chủ động phát hiện vấn đề chậm triển khai để đề xuất giải pháp tháo gỡ. Đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về các điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế, bảo đảm phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại. Cần xây dựng đội ngũ có phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới; đổi mới công tác tuyển chọn, đào tạo, đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ, lấy phẩm chất, năng lực và kết quả công việc làm thước đo. Chú trọng xây dựng đội ngũ chuyên gia giỏi về địa bàn, lĩnh vực trọng yếu; đồng thời trang bị kiến thức mới về công nghệ, luật pháp quốc tế, kinh tế, văn hóa và đối tác.

Gợi mở các nội dung thảo luận tại các phiên tiếp theo của hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị các đại biểu bám sát thực tiễn, xác định rõ các nhiệm vụ ưu tiên, giải pháp khả thi, nâng cao hiệu quả triển khai công tác đối ngoại trong thời gian tới. Kết quả của hội nghị phải tạo ra những sản phẩm cụ thể, thiết thực, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam và tranh thủ tốt hơn các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.