Đa dạng giải pháp thực hiện công tác dân số ở thành phố Hà Tĩnh

Trong suốt quá trình mang thai, chị Võ Diệu Hằng (SN 2005, trú tổ dân phố 4, phường Đại Nài, TP Hà Tĩnh) đã được cán bộ và cộng tác viên dân số (DS) của phường tận tình tuyên truyền, hướng dẫn về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ. Chị được khuyến khích thực hiện đầy đủ các buổi khám thai định kỳ, tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học, tiêm phòng uốn ván theo đúng lịch trình...

Chị Hằng chia sẻ: “Tôi đang mang thai ở tháng thứ 6, sức khỏe của mẹ và bé đều ổn định. Tôi cảm ơn sự quan tâm và những lời khuyên hữu ích từ các cán bộ DS, nhờ các chị mà tôi cảm thấy yên tâm và có thêm kiến thức để chuẩn bị tốt nhất cho sự chào đời của con”.

Được biết, Đại Nài là địa phương đi đầu trong thực hiện tốt công tác DS tại TP Hà Tĩnh. Trong những năm qua, phường đã triển khai hiệu quả nhiều mô hình, chương trình như: Đề án sàng lọc cho trẻ trước sinh và sơ sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản… nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân về sức khỏe, nâng cao chất lượng DS.

Địa phương cũng đã xây dựng được đội ngũ cán bộ và cộng tác viên DS nhiệt tình, trách nhiệm, thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện, tư vấn tại cộng đồng, đến từng hộ gia đình để tuyên truyền chính sách DS. Năm 2024, phường Đại Nài cùng với phường Thạch Quý, Thạch Hưng là 3 địa phương của TP Hà Tĩnh đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên so với năm trước từ 5% trở lên.

Chị Nguyễn Thị Phong Lan - cán bộ DS (Trạm Y tế phường Đại Nài) thông tin: “Hiện nay, phường có 1.724 hộ với 6.116 nhân khẩu. Từ đầu năm 2024 đến hết quý I/2025, số trẻ sinh ra của toàn phường là 82 trẻ, tổng số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ thực hiện biện pháp tránh thai hiện đại là 862. Người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần trong năm đạt hơn 1.300 lượt… Để đạt được những con số đó là nhờ sự chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, UBND phường, sự phối hợp chặt chẽ của các ban ngành, đoàn thể. Cùng đó là tinh thần trách nhiệm, tận tâm của đội ngũ cán bộ y tế, cộng tác viên DS và đặc biệt là sự hưởng ứng, đồng thuận của người dân trên địa bàn.”

Cùng với phường Đại Nài, các phường, xã khác của TP Hà Tĩnh cũng đã nỗ lực triển khai công tác DS một cách thiết thực, hiệu quả. Các địa phương đã chú trọng đến việc đa dạng hóa hình thức tuyên truyền như: tư vấn nhóm, tư vấn cá nhân, phát tờ rơi, loa truyền thanh… tới từng thôn, tổ dân phố.

Chị Trương Thị Hạnh - cộng tác viên DS tổ dân phố 5 (phường Hà Huy Tập) chia sẻ: “Để kịp thời đưa chính sách DS đến từng gia đình, tôi thường tranh thủ gặp gỡ người dân vào buổi trưa hoặc tối. Tôi kiên nhẫn lắng nghe những chia sẻ, giải đáp thắc mắc của họ về kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản và lợi ích của chính sách DS... Nhờ đó, năm 2024, tổ dân phố 5 đã đạt được kết quả 2 năm liền không có trường hợp sinh con thứ 3 trở lên”.

Với DS hơn 196 nghìn người (quý I/2025) và đặc thù là đô thị trung tâm của tỉnh có mật độ dân cư cao, TP Hà Tĩnh đối mặt với khó khăn trong việc thu thập và cập nhật số liệu DS do di biến động phức tạp tại các khu chung cư, nhà ở xã hội và nhà trọ.

Dù vậy, ngành DS thành phố đã chủ động vượt khó, đẩy mạnh công tác truyền thông về chính sách DS thông qua nhiều hoạt động. Đơn vị đã phối hợp với Hội Người cao tuổi, Hội LHPN, Đoàn Thanh niên... để triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ, tư vấn kiến thức về sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên và tăng cường chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi... Song song với đó, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, cộng tác viên DS cũng được đặc biệt chú trọng thông qua các lớp tập huấn chuyên môn.

Nhờ vậy, hết quý I/2025, tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh là 109 bé trai/100 bé gái (trong khi đó, tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh của toàn tỉnh là 111,56 bé trai/100 bé gái); số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ mới sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đạt 60% kế hoạch năm (toàn tỉnh hiện đạt 13,03% kế hoạch năm)…

Năm 2025, ngành DS TP Hà Tĩnh đặt mục tiêu duy trì 90 - 98% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ áp dụng biện pháp tránh thai, trong đó trên 80% sử dụng biện pháp hiện đại. Chiến dịch truyền thông lồng ghép dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình sẽ tiếp tục được triển khai tại 100% xã, phường. Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường việc quản lý số liệu dân cư, thu thập, cập nhật chính xác, kịp thời các biến động DS nhằm phục vụ hoạch định chính sách và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố cũng như triển khai hiệu quả các đề án nâng cao chất lượng DS.

Chị Nguyễn Thị Thương

Phó Trưởng phòng Dân số - Truyền thông và Giáo dục sức khỏe (Trung tâm Y tế TP Hà Tĩnh)