Doanh nghiệp vận tải Hà Tĩnh "đau đầu" khi thiếu lái xe tải hạng nặng

Là một trong những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng và vận tải đường bộ, Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ vận tải Viết Hải có 50 phương tiện vận tải hàng hóa, trong đó có 25 xe tải hạng nặng (xe đầu kéo, xe kéo rơ-moóc, sơ mi rơ-moóc). Từ đầu năm 2026 tới nay, đơn vị phải liên tục đăng tải thông tin tuyển tài xế có giấy phép lái xe hạng CE.

Theo ông Dương Văn Hùng – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ vận tải Viết Hải, dù doanh nghiệp đã đưa ra nhiều chính sách về tiền lương, thưởng và các chế độ đãi ngộ nhằm thu hút tài xế, nhưng số lượng người ứng tuyển rất hạn chế.

Mức thu nhập “cứng” mà đơn vị này đang chi trả mỗi tháng cho lái xe hạng nặng dao động trong khoảng 20 – 25 triệu đồng, đã bao gồm ăn uống. Dù mức thu nhập khá ổn định, tuy nhiên, xuất phát từ đặc thù công việc nhiều áp lực, tình hình giao thông phức tạp nên nhiều tài xế “không mặn mà” với công việc lái xe tải hạng nặng.

“Đầu năm 2026, đơn vị có 35 đầu xe tải hạng nặng vận chuyển hàng hóa đến các địa phương như Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình, Quảng Trị, nhưng do không tìm được tài xế nên đã bán 10 xe. Việc bán xe là phương án “cực chẳng đã”. Tuy nhiên, trong bối cảnh thiếu hụt lái xe tải hạng nặng, không thể để xe nằm bãi trong thời gian dài nên đây là giải pháp khả thi mà đơn vị có thể tính tới” - ông Dương Văn Hùng cho hay.

Tương tự, Công ty TNHH Thương mại vận tải Bình Nguyên – đơn vị kinh doanh lĩnh vực vật liệu xây dựng cũng thường xuyên trong tình trạng thiếu lái xe tải hạng nặng. Trước đây, doanh nghiệp này có 30 xe đầu kéo, xe kéo rơ-moóc, sơ mi rơ-moóc. Tuy nhiên, cùng với hoạt động kinh doanh có phần khó khăn hơn trước, cộng thêm việc không tuyển được lái xe hạng CE nên buộc phải bán đi 15 đầu xe.

Theo ông Lê Danh Pháp – Phó Giám đốc Công ty TNHH Thương mại vận tải Bình Nguyên, đặc thù công việc của tài xế xe tải hạng nặng chạy đường dài rất áp lực, thường xuyên phải di chuyển cả ngày và đêm, đối mặt với nhiều rủi ro về giao thông. Do đó, một bộ phận tài xế xe tải hạng nặng có xu hướng chuyển sang các loại xe khác ít rủi ro hơn, chấp nhận thu nhập giảm đi.

Theo thống kê từ Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Tĩnh, trên địa bàn tỉnh có khoảng 10 đơn vị kinh doanh vận tải hàng hóa sử dụng nhiều xe tải hạng nặng. Qua khảo sát, tình trạng thiếu hụt lực lượng lái xe điều khiển xe tải trọng lớn rơi vào khoảng từ 20 – 30%. Việc thiếu tài xế bằng CE không chỉ khiến doanh nghiệp gặp khó trong hoạt động mà còn đẩy chi phí vận hành tăng cao khi phải tăng lương, thưởng và chi phí đãi ngộ để giữ chân người lao động.

Theo ông Trần Văn Sỹ – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Tĩnh, việc thiếu lái xe tải hạng CE còn xuất phát từ những hạn chế trong đào tạo, nâng hạng giấy phép lái xe. Trước hết, điều kiện cấp giấy phép lái xe hạng C và nâng lên hạng CE tương đối chặt chẽ. Theo quy định, người đủ 21 tuổi mới được cấp bằng lái hạng C, sau 3 năm (đủ 24 tuổi) mới được học nâng hạng để cấp bằng CE.

Bên cạnh đó, quy trình đào tạo và sát hạch nâng hạng đòi hỏi thời gian dài và chi phí tương đối lớn, khiến nhiều tài xế trẻ e ngại đăng ký. Đặc biệt, trên địa bàn Hà Tĩnh hiện nay chưa có cơ sở đào tạo, nâng hạng bằng lái xe hạng CE. Trường hợp muốn học hoặc nâng hạng bằng, phải đi học tại các cơ sở ở những địa phương ngoài Hà Tĩnh, khiến chi phí tăng cao hơn.

Theo đánh giá của Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Tĩnh, sự thiếu hụt lái xe tải hạng CE sẽ càng tăng lên trong những năm tới đây, khi nguồn bổ sung thay thế những lái xe đã đến tuổi nghỉ đang có “khoảng trống” khá lớn. Những năm trước đây, độ tuổi trung bình của lái xe có giấy phép lái xe hạng CE chỉ từ 28 – 30 tuổi. Hiện nay tình trạng “già hóa” ở lực lượng lái xe này đang ở mức cao, nhiều doanh nghiệp sử dụng lái xe đang ở độ tuổi 35 – 50 tuổi.

Đứng trước thực trạng này, các doanh nghiệp vận tải tại Hà Tĩnh đã phải tự xoay xở bằng nhiều giải pháp tạm thời. Nhiều đơn vị chấp nhận bỏ ra chi phí hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần kinh phí đào tạo nâng hạng cho các tài xế với cam kết gắn bó lâu dài. Một số khác đã bán bớt phương tiện, tương ứng với số nhân sự hiện có. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt, không thể giải quyết ngay lập tức “cơn khát” nhân lực về lâu dài.

Ông Trần Văn Sỹ – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Tĩnh nhìn nhận: Để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp vận tải, giúp chuỗi cung ứng hàng hóa trên địa bàn tỉnh không bị gián đoạn, cần có sự vào cuộc đồng bộ và linh hoạt từ các cơ quan quản lý nhà nước cũng như hệ thống cơ sở đào tạo lái xe.

Các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, đề xuất rà soát và tối ưu hóa chương trình đào tạo, quy trình sát hạch nâng hạng lái xe theo hướng thực chất, chú trọng kỹ năng thực hành và đạo đức lái xe nhưng giảm bớt các thủ tục hành chính không cần thiết. Các trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh cần chủ động mở rộng quy mô, nâng cấp cơ sở vật chất, sân tập và xe tập lái đạt chuẩn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người học.

Về phía các doanh nghiệp vận tải, cần cải thiện môi trường làm việc, bảo đảm chế độ bảo hiểm, thời gian nghỉ ngơi hợp lý và mức thu nhập tương xứng. Đây được xem là “chìa khóa” để thu hút và giữ chân đội ngũ tài xế giỏi.

Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách quản lý, công tác đào tạo và đãi ngộ của doanh nghiệp, bài toán thiếu hụt tài xế bằng CE tại Hà Tĩnh mới có thể tìm được lời giải, góp phần tháo gỡ khó khăn cho hoạt động vận tải hàng hóa, phục vụ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.