EU cần sớm thực hiện sáng kiến giải giáp vũ khí hạt nhân sau thông báo của Bộ Quốc phòng Mỹ về chính sách hạt nhân mới của nước này.
Tuyên bố trên được Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel đưa ra ngày 4/2. Theo Ngoại trưởng Gabriel, cũng giống như giai đoạn Chiến tranh Lạnh, châu Âu đang phải đối mặt với nguy cơ sự trở lại của một cuộc chay đua vũ khí hạt nhân. Đây cũng chính xác là lý do châu Âu cần khởi động những sáng kiến mới nhằm kiểm soát vũ khí và giải giáp vũ khí hạt nhân.
Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel. Ảnh: Getty
Trước đó hôm 2/2 vừa qua, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố “Báo cáo Đánh giá tình hình hạt nhân năm 2018”, trong đó vạch ra những tham vọng của nước này hướng tới mở rộng và phát triển năng lực hạt nhân.
Tài liệu nhận định nước Mỹ đang đối mặt với một môi trường đe dọa hạt nhân lớn chưa từng có, trong bối cảnh các đối thủ tiềm tàng của Mỹ dạt được những tiến bộ trong việc phát triển và triển khai vũ khí hạt nhân cũng như các hệ thống phóng đầu đạn hạt nhân.
Đặc biệt, tài liệu đề xuất phát triển các loại vũ khí hạt nhân theo hướng nhỏ gọn hơn nhằm đối phó với các tình huống khấn cấp, bao gồm các cuộc tấn công phi hạt nhân. Thông báo này đã khiến giới chuyên gia và lãnh đạo nhiều nước lo ngại nguy cơ một cuộc chay đua vũ khí hạt nhân và xa hơn là một cuộc chiến tranh hạt nhân.
Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel thừa nhận, việc Nga sáp nhập Crimea đã gây ra một cuộc khủng hoảng niềm tin giữa Nga, châu Âu và Mỹ. Tuy nhiên, thay vì phát triển các loại vũ khí mới, cần phải đảm bảo các bên tôn trọng những hiệp ước kiểm soát vũ khí hiện có.
Chính phủ Đức sẽ cùng với các nước đồng minh và đối tác thúc đẩy việc giải giáp vũ khí trên thế giới. Mục tiêu dài hạn là một thế giới không vũ khí hạt nhân. Trước đó cùng ngày, Nga, Trung Quốc, Triều Tiên và Iran, những nước mà Mỹ coi là mối đe dọa trong bản báo cáo của mình cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ tài liệu này.
Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian về nỗ lực hòa bình Trung Đông, nhấn mạnh rằng Moscow sẵn sàng giúp làm trung gian hòa giải.
Theo lệnh của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ sáng 13/4. Giới chuyên gia đánh giá đây là một nước đi mạo hiểm, "dĩ độc trị độc" nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi Iran có nhiều "át chủ bài" chưa dùng đến.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
