Toàn tỉnh hiện có gần 3.900 tàu cá, trong đó hơn 91% là tàu công suất nhỏ hoạt động ở vùng biển ven bờ. Mật độ khai thác dày đặc khiến nhiều ngư trường truyền thống không còn dồi dào như trước, sản lượng khai thác của nhiều chuyến biển giảm rõ rệt.
Không chỉ đối mặt với nguồn lợi thủy sản suy giảm, ngư dân còn chịu nhiều rủi ro từ thời tiết diễn biến thất thường, ngư trường khai thác ngày càng thu hẹp và giá hải sản không ổn định. Đối với các tàu công suất nhỏ, khả năng vươn khơi còn hạn chế nên phần lớn vẫn phụ thuộc vào nguồn lợi ven bờ vốn đang suy giảm mạnh. Điều này khiến đời sống của nhiều hộ ngư dân gặp không ít khó khăn, nhất là những gia đình sống hoàn toàn dựa vào nghề biển.
Ông Nguyễn Ngọc Sỹ, ngư dân xã Cổ Đạm chia sẻ: "Trước đây chỉ cần đi gần bờ vài giờ là đã có cá, còn bây giờ phải đi xa hơn, đánh bắt lâu hơn nhưng sản lượng vẫn giảm. Chúng tôi mong có giải pháp để nguồn lợi thủy sản được phục hồi, hoặc chuyển đổi nghề, để ngư dân ổn định cuộc sống”.
Không chỉ làm giảm hiệu quả khai thác, áp lực đánh bắt kéo dài còn tác động trực tiếp đến hệ sinh thái biển, làm suy giảm nguồn lợi thủy sản và ảnh hưởng đến khả năng tái tạo tự nhiên của nhiều loài hải sản.
Trước thực trạng đó, lực lượng chức năng đang tăng cường tuyên truyền, kiểm soát hoạt động khai thác, vận động ngư dân khai thác đánh bắt có trách nhiệm và cùng chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Thiếu tá Trần Văn Mạnh, Đồn Biên phòng Lạch Kèn (BĐBP Hà Tĩnh) cho biết: "Đơn vị thường xuyên phối hợp tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định trong khai thác thủy sản, không sử dụng nghề cấm, ngư cụ cấm, đồng thời tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động của tàu cá nhằm góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển nghề cá bền vững".
Để giảm áp lực khai thác ven bờ, Hà Tĩnh đang triển khai Đề án chuyển đổi nghề khai thác hải sản giai đoạn 2026–2030. Theo đó, tỉnh sẽ từng bước giảm cường lực khai thác, hỗ trợ hơn 700 chủ tàu chuyển sang các nghề khai thác thân thiện với môi trường hoặc các lĩnh vực sản xuất khác, đồng thời đào tạo nghề để ngư dân ổn định sinh kế.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Trưởng phòng Khai thác, Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết: "Chúng tôi sẽ ưu tiên hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sang các nghề khai thác ít tác động đến nguồn lợi thủy sản, phát triển nuôi trồng thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá và các mô hình sinh kế phù hợp. Mục tiêu là vừa bảo vệ nguồn lợi thủy sản vừa đảm bảo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân".
Việc giảm cường lực khai thác ven bờ không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm phục hồi nguồn lợi thủy sản mà còn là giải pháp lâu dài để tái cơ cấu ngành khai thác theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tiễn, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, rất cần sự đồng thuận của ngư dân trong việc thay đổi phương thức sản xuất, mạnh dạn chuyển đổi nghề và khai thác có trách nhiệm.
