Giữa miền tưởng nhớ...

(Baohatinh.vn) - Chiến tranh đã lùi xa nhưng tại Hà Tĩnh vẫn còn đó những hành trình âm thầm đi tìm phần mộ liệt sĩ và vỡ òa cảm xúc khi được thắp nén hương đầu tiên...

“Cuối cùng cũng tìm được 2 anh”

Những ngày tháng Bảy, trong bầu khí quyển của lòng tri ân thương binh - liệt sỹ, chúng tôi đến thăm gia đình ông Lê Khắc Mão (73 tuổi, tổ dân phố 6 Đậu Liêu, phường Nam Hồng Lĩnh) là em trai của 2 liệt sỹ Lê Khanh và Lê Duy Trí. Chúng tôi được nghe ông kể về “hành trình” đưa 2 người anh trai về với quê hương, yên nghỉ trong lòng đất mẹ mà lòng chất chứa biết bao cảm xúc khó diễn tả bằng lời.

bqbht_br_dt-dsc2152.jpg
Ông Lê Khắc Mão bên những tấm huân, huy chương của 2 người anh là liệt sỹ Lê Khanh và liệt sỹ Lê Duy Trí.

Liệt sỹ Lê Khanh (SN 1946) hy sinh năm 1971 tại mặt trận Lào, liệt sỹ Lê Duy Trí (SN 1948) hy sinh năm 1971 tại chiến trường Quảng Trị. Cả hai liệt sỹ đều an táng tại nghĩa trang của đơn vị gần mặt trận. Khó có thể nói hết bằng lời về nỗi đau thương mất mát khi cùng một năm, gia đình ông Mão đã vĩnh viễn mất đi 2 người con. “Vẫn biết chiến tranh là mất mát, nhưng nỗi đau mất người thân mà không biết nơi chôn cất thi hài của các anh ở đâu lại càng dằn vặt mãi trong lòng” - ông Mão ngậm ngùi chia sẻ.

Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình ông Mão bắt đầu công cuộc tìm kiếm 2 người anh đã hy sinh vì Tổ quốc. Nhưng do hoàn cảnh khó khăn, ông Mão lại công tác xa nhà và các điều kiện tìm kiếm thời điểm trước đây không thuận lợi nên gia đình ông không thu thập được nhiều thông tin. Đến năm 1988, gia đình ông Mão đã biết được nơi an táng của liệt sỹ Lê Duy Trí tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn và đã đưa anh về yên nghỉ ở khu vực nghĩa trang gia đình.

Từ ngày đưa hài cốt liệt sỹ Lê Duy Trí về quê, gia đình ông Mão lại đau đáu với việc tìm kiếm hài cốt của người anh cả - liệt sỹ Lê Khanh. Mặc dù gia đình ông Mão luôn lần theo các thông tin, lời kể của đồng đội ông Khanh để tìm kiếm, nhưng những nỗ lực trong nhiều năm vẫn không mang lại kết quả. Gần nửa thế kỷ qua, khi chiến tranh càng lùi xa, manh mối về liệt sỹ Lê Khanh ngày càng nhạt nhòa, việc đi tìm hài cốt liệt sỹ càng lúc càng khó khăn, có lúc ngỡ như tuyệt vọng.

bqbht_br_134d2141021t9103l12.jpg
Sau gần 50 năm kể từ ngày anh dũng hy sinh tại Lào, năm 2018, hài cốt liệt sỹ Lê Khanh được Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh và thân nhân đưa về an nghỉ trong lòng đất mẹ.

Thế rồi, trong những lúc ngổn ngang ấy, đầu năm 2018, gia đình ông Mão nhận được thông tin từ Đội Quy tập hài cốt liệt sỹ (Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh) về việc tìm thấy vị trí chôn cất liệt sỹ Lê Khanh ở tỉnh Bolikhămxay (Lào). Gia đình ông Mão đã vội vàng khăn gói sang nước bạn để phối hợp với Đội Quy tập tiến hành cất bốc hài cốt anh trai.

Sau nhiều ngày tập trung khai quật, hài cốt liệt sỹ Lê Khanh đã được tìm thấy. Với kết quả tìm kiếm đó, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức trọng thể lễ tiễn đưa hài cốt liệt sỹ Lê Khanh cùng một số liệt sỹ khác về an nghỉ trong lòng đất mẹ Việt Nam. “Niềm vui như vỡ òa. Vậy là, sau bao năm tìm kiếm, cuối cùng chúng tôi cũng đã tìm được 2 anh” - ông Mão kể lại trong cảm xúc dâng trào.

bqbht_br_dt-dsc2117.jpg
Ông Lê Khắc Mão bên phần mộ của người anh trai - liệt sỹ Lê Khanh.

Từ ngày 2 người anh liệt sỹ được “đoàn tụ” tại phần hương hỏa ở quê nhà, gia đình ông Mão cùng anh em, họ hàng càng thêm ấm lòng khi thường xuyên được chăm sóc nơi yên nghỉ của 2 anh. Ông Mão kể: “Lần đầu được viếng mộ các anh trai, cảm xúc trong tôi rất khó nói nên lời. Kể từ khi các anh về an nghỉ tại quê nhà, cứ dịp 27/7, gia đình luôn tập trung đông đủ để tổ chức dâng hương, làm mâm cơm tưởng nhớ 2 anh. Chúng tôi xem đó là dịp sum họp gia đình để mãi mãi nhớ các anh, tự hào về các anh và giáo dục cho con cháu lòng tự hào về Tổ quốc, tự hào về gia đình".

"Tôi biết, nhiều gia đình hiện chưa tìm thấy người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Trải qua những năm tháng đằng đẵng và mất rất nhiều công sức tìm kiếm, tôi hiểu rõ cảm xúc, tâm trạng của thân nhân liệt sỹ và luôn mong các gia đình chưa tìm được hài cốt liệt sỹ sẽ sớm có ngày thỏa nguyện như gia đình tôi” - ông Mão bộc bạch.

Ấm áp từng phần mộ

Tháng Bảy - tháng của sự tri ân và biết ơn những người đã hy sinh cả tuổi xuân và xương máu của mình vì độc lập, tự do cho Tổ quốc, bình yên cho Nhân dân. Cũng như bao nghĩa trang liệt sỹ khác, tại Nghĩa trang Liệt sỹ Nầm (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh), từng dòng người về đây dâng hoa, dâng hương tỏ lòng thành kính với những liệt sỹ đã ngã xuống vì Tổ quốc.

bqbht_br_dt-dsc2075.jpg
Cứ vào tháng Bảy, ông Nguyễn Hòa (phường Đống Đa, thành phố Hà Nội) lại đưa gia đình về dâng hương lên phần mộ của 2 người chú ở Nghĩa trang Liệt sỹ Nầm.

Trong dòng người ấy, ông Nguyễn Hòa (67 tuổi, ở phường Đống Đa, TP Hà Nội) cùng vợ và các con đến bên mộ 2 người chú là liệt sỹ Nguyễn Công Mậu hy sinh trong kháng chiến chống Pháp và liệt sỹ Nguyễn Tiến Sửu hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ. Mọi người lặng lẽ quét dọn, lau bụi trên tấm bia mộ.

Ông Hòa chia sẻ: “Quê tôi ở xã An Hòa Thịnh nay là xã Sơn Tiến. 2 người chú của tôi hy sinh được gia đình quy tập về Nghĩa trang Liệt sỹ Nầm từ năm 1990. Từ đó đến nay, năm nào, tôi cùng gia đình cũng về đây thắp hương cho các chú vào tháng Bảy. Đây cũng là dịp, chúng tôi giáo dục cho các con cháu lòng biết ơn về sự hy sinh của các anh hùng, liệt sỹ đối với độc lập, tự do của Tổ quốc hôm nay và kế thừa truyền thống yêu nước của gia đình để sống thật gương mẫu, có đóng góp tích cực cho xã hội”.

bqbht_br_dt-144d4112627t22382l0.jpg
Nghĩa trang Liệt sỹ Nầm nơi yên nghỉ của hơn 1.200 liệt sỹ.

Nghĩa trang Liệt sỹ Nầm rộng hơn 3 ha, là nơi yên nghỉ của hơn 1.200 liệt sỹ đã hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và sự nghiệp quốc tế cao cả. Nơi đây, phần mộ của các liệt sỹ hiện được anh Hồ Thanh Hải trông nom, hương khói chu đáo. Hằng ngày, anh Hải vệ sinh khuôn viên nghĩa trang, đi kiểm tra các khu mộ, chăm sóc cây xanh. Những công việc rất đỗi đơn giản như lau mộ, thay cát, vệ sinh lư hương đến việc chuẩn bị hoa trái thắp hương trong ngày rằm, mùng một…, anh đều tỉ mỉ, chu tất với tất cả sự thành kính. Nhờ đó, các phần mộ ở đây được chăm lo chu đáo, hương khói đầy đủ, mang lại sự an lòng cho thân nhân các liệt sỹ.

Anh Hải chia sẻ: “Chứng kiến nhiều bậc cha mẹ tuổi cao, sức yếu, thân nhân liệt sỹ lặn lội từ các tỉnh, thành khác đến đây để tìm con hay thăm viếng người thân, tôi thấy thật đau thương, xúc động. Tôi ước, giá như có thể làm được điều gì đó để giúp họ. Tôi tự dặn lòng phải chăm sóc phần mộ các liệt sỹ thật chu đáo để các thân nhân liệt sỹ ấm lòng, nguôi ngoai phần nào nỗi đau mất đi người thân”. Với tâm niệm của mình, anh Hải vẫn ngày đêm bảo vệ “giấc ngủ” bình yên cho các anh hùng liệt sỹ, góp phần giữ gìn cảnh quan nghĩa trang sạch đẹp và tôn nghiêm.

bqbht_br_dt-dsc2095.jpg
Hằng ngày, anh Hồ Thanh Hải luôn trông nom, hương khói chu đáo từng phần mộ của các liệt sỹ.

Mỗi hành trình đi tìm người thân đã hy sinh vì Tổ quốc, mỗi nghĩa cử lặng thầm chăm sóc từng phần mộ liệt sỹ đều là sự tiếp nối của lòng biết ơn sâu sắc, là biểu hiện cụ thể của nỗi nhớ thương khôn nguôi đối với những người con đã ngã xuống cho hòa bình hôm nay.

Tháng Bảy, vì thế, không chỉ là tháng tri ân, mà còn là khoảng lặng thiêng liêng để mỗi người tự soi chiếu, nhắc nhở bản thân phải sống xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước - những người đã hiến dâng máu thịt của mình để đất nước có được độc lập, tự do và tương lai rạng ngời như hôm nay.

Chủ đề NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SỸ

Đọc thêm

Chuyện những lao động trở về quê hương làm việc

Chuyện những lao động trở về quê hương làm việc

Sự phát triển của các khu kinh tế, khu công nghiệp cùng làn sóng đầu tư vào Hà Tĩnh đang mở ra nhiều cơ hội việc làm, thu hút ngày càng nhiều lao động từng làm việc ở các tỉnh, thành phố lớn trở về tìm kiếm cơ hội lập nghiệp, ổn định cuộc sống.
Nối dài truyền thống tôn sư trọng đạo

Nối dài truyền thống tôn sư trọng đạo

Gắn với truyền thống hiếu học, đạo lý tôn sư trọng đạo đã trở thành nét đẹp văn hóa trong đời sống người Hà Tĩnh. Qua bao thế hệ, đạo lý ấy vẫn được gìn giữ, bồi đắp bằng lòng biết ơn người thầy, ý thức coi trọng tri thức và tinh thần rèn luyện, trưởng thành của mỗi thế hệ.
Nơi bàn tay thầy chạm vào ký ức

Nơi bàn tay thầy chạm vào ký ức

Có những chuyện xảy ra từ thời đi học, tưởng đã quên từ lâu. Vậy mà, chỉ cần một lần gặp lại thầy, một câu chuyện cũ được nhắc đến, tất cả bỗng hiện về rõ ràng, như thể mới hôm qua.
Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài cuối): Tiếp thêm động lực, khơi dậy sức sáng tạo của đội ngũ nhà giáo

Đổi mới giáo dục ở Hà Tĩnh (bài cuối): Tiếp thêm động lực, khơi dậy sức sáng tạo của đội ngũ nhà giáo

Ở mỗi thời kỳ, người thầy luôn giữ vai trò đặc biệt trong trao truyền tri thức, bồi đắp nhân cách và khơi dậy khát vọng cho học trò. Trước những yêu cầu đổi mới giáo dục, sứ mệnh ấy còn đòi hỏi bản lĩnh thích ứng, tinh thần học hỏi và sáng tạo. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh có cuộc trao đổi với ông Bùi Nhân Sâm - Giám đốc Sở GD&ĐT để nhìn lại những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời làm rõ những yêu cầu và định hướng phát huy vai trò người thầy trong giai đoạn mới.
Thêm điểm tựa để người nghèo vươn lên

Thêm điểm tựa để người nghèo vươn lên

Không chỉ hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở để người nghèo có nơi an cư, xã Đức Thịnh còn chú trọng trao sinh kế, tạo điều kiện để các hộ có việc làm, nguồn thu nhập, từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.
Lời tri ân từ trái tim

Lời tri ân từ trái tim

Tôn sư trọng đạo là truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, ngày nay, nhiều trường học ở Hà Tĩnh đã có những cách làm sáng tạo để lan tỏa và tiếp nối giá trị tốt đẹp ấy.
Hà Tĩnh tăng tốc chuẩn hóa 12 cơ sở dữ liệu y tế

Hà Tĩnh tăng tốc chuẩn hóa 12 cơ sở dữ liệu y tế

Thực hiện chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu, ngành Y tế Hà Tĩnh đã đạt tỷ lệ cập nhật, chuẩn hóa từ 97% trở lên, có những dữ liệu đạt 100%, tạo nền tảng quan trọng cho quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân trên môi trường số.
Đổi mới hoạt động dạy và học, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại

Đổi mới hoạt động dạy và học, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại

Sáng 18/11, nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí Thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã đến chúc mừng Sở GD&ĐT. Cùng tham gia có đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh và một số ngành, đơn vị.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chúc mừng Trường Đại học Hà Tĩnh nhân ngày 20/11

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh tin tưởng tập thể Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Đại học Hà Tĩnh tiếp tục phát huy thành quả mà các thế hệ đi trước đã xây dựng, tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh.
Ai kết nối thị trường việc làm sinh viên?

Ai kết nối thị trường việc làm sinh viên?

Sinh viên cần việc làm để có thêm thu nhập, tích lũy kỹ năng; các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần nhân lực để đáp ứng nhu cầu lao động theo giờ, theo ca. Cung và cầu cùng hiện hữu, nhưng việc kết nối vẫn chủ yếu diễn ra tự phát. Đằng sau những rủi ro của câu chuyện sinh viên làm thêm phải chăng là một phân khúc thị trường lao động tiềm năng còn bỏ ngỏ?
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!